៦. សុត្តវិញ្ញត្តិសិក្ខាបទវណ្ណនា

៦៣៦. ឆដ្ឋេ បាឡិយំ ចីវរការសមយេតិ ឥមិនា វស្សំវុត្ថភិក្ខូនំ ចីវរកម្មសមយត្តា ចីវរមាសោ វុត្តោ, អថញ្ញោបិ បន ចីវរកម្មកាលោ ចីវរការសមយោតិ វត្តុំ វដ្ដតិ.

៦៣៨. បញ្ចហិបិ មិស្សេត្វាតិ ខោមាទីហិ បញ្ចហិ មិស្សេត្វា. វីតវីតដ្ឋានំ យត្ថ សំហរិត្វា ឋបេន្តិ, តស្ស តុរីតិ អធិវចនំ. សុត្តំ បវេសេត្វា យេន អាកោដេន្តា ឃនភាវំ សម្បាទេន្តិ, តំ វេមន្តិ វុច្ចតិ. យំ យន្តិ យំ យំ បយោគំ. តន្តូនំ អត្តនោ សន្តកត្តា វីតវីតដ្ឋានំ បដិលទ្ធមេវ ហោតីតិ អាហ ‘‘ទីឃតោ…បេ… វីតេ និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយ’’ន្តិ. បាឡិយម្បិ ហិ ឥមិនាវ អធិប្បាយេន ‘‘បដិលាភេន និស្សគ្គិយ’’ន្តិ វុត្តំ, តស្មា យាវ ចីវរំ វឌ្ឍតិ, តាវ ឥមិនា បមាណេន អាបត្តិយោ វឌ្ឍន្តិ.

សេសោ កប្បិយោតិ ឯត្ថ ហត្ថកម្មយាចនវសេន. បុព្ពេ វុត្តនយេន និស្សគ្គិយន្តិ ទីឃសោ វិទត្ថិមត្តេ តិរិយំ ហត្ថមត្តេ ច វីតេ និស្សគ្គិយំ. តេនេវាតិ អកប្បិយតន្តវាយេន. តថេវ ទុក្កដន្តិ បរិច្ឆេទេ បរិច្ឆេទេ ទុក្កដំ. កេទារពទ្ធាទីហីតិ អាទិ-សទ្ទេន អច្ឆិមណ្ឌលពទ្ធាទិ គហិតំ. តន្តេ ឋិតំយេវ អធិដ្ឋាតព្ពន្តិ ឯត្ថ ‘‘បច្ឆា វីតដ្ឋានំ អធិដ្ឋិតគតិកមេវ ហោតិ, បុន អធិដ្ឋានកិច្ចំ នត្ថិ. សចេ បន បរិច្ឆេទំ ទស្សេត្វា អន្តរន្តរា អវីតំ ហោតិ, បុន អធិដ្ឋាតព្ព’’ន្តិ វទន្តិ. ឯសេវ នយោតិ វិកប្បនុបគប្បមាណមត្តេ វីតេ តន្តេ ឋិតំយេវ អធិដ្ឋាតព្ពន្តិ អត្ថោ. ចីវរត្ថាយ វិញ្ញាបិតសុត្តំ, អត្តុទ្ទេសិកតា, អកប្បិយតន្តវាយេន វាយាបនន្តិ ឥមានេត្ថ តីណិ អង្គានិ.

មាតិកាដ្ឋកថាយំ (កង្ខា. អដ្ឋ. សុត្តវិញ្ញត្តិសិក្ខាបទវណ្ណនា) បន វាយាបេយ្យាតិ ឯត្ថ ‘‘ចីវរំ មេ, អាវុសោ, វាយថាតិ អកប្បិយវិញ្ញត្តិយា វាយាបេយ្យា’’តិ អត្ថំ វត្វា អង្គេសុបិ ‘‘អកប្បិយតន្តវាយេន អកប្បិយវិញ្ញត្តិយា វាយាបន’’ន្តិ វិសេសេត្វា វុត្តំ, តថាវិធំ បន វិសេសវចនំ នេវ បាឡិយំ, ន អដ្ឋកថាយំ ឧបលព្ភតិ. បាឡិយម្បិ ‘‘ញាតកានំ បវារិតាន’’ន្តិ ឯត្តកមេវ អនាបត្តិវារេ វុត្តំ, អដ្ឋកថាយញ្ច សុត្តតន្តវាយានមេវ កប្បិយាកប្បិយភាវេន ពហុធា នយោ ទស្សិតោ, ន កប្បិយាកប្បិយវិញ្ញត្តិវសេនាតិ. ‘‘អកប្បិយវិញ្ញត្តិយា វាយាបេយ្យា’’តិ ច វិសេសេត្វា វទន្តេន អយំ នាម កប្បិយវិញ្ញត្តីតិ វិសុំ ន ទស្សិតំ, តស្មា វីមំសិត្វា គហេតព្ពំ.

សុត្តវិញ្ញត្តិសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.