៥. ចីវរបដិគ្គហណសិក្ខាបទវណ្ណនា

៥០៨. បញ្ចមេ អបញ្ញត្តេ សិក្ខាបទេតិ គណម្ហា ឱហីយនសិក្ខាបទេ អបញ្ញត្តេ. វិហារវារន្តិ វិហារបដិជគ្គនវារំ. កោដ្ឋាសសម្បត្តីតិ សកលា អង្គបច្ចង្គសម្បត្តិ. សព្ពបរិយន្តន្តិ ឆដ្ឋស្ស អញ្ញចីវរស្ស អភាវា បញ្ចន្នំ ចីវរានំ ឯកមេកំ សព្ពេសំ បរិយន្តន្តិ សព្ពបរិយន្តំ. អន្តរវាសកាទីសុ ហិ បញ្ចសុ ឯកមេកំ អញ្ញស្ស ឆដ្ឋស្ស អភាវា បញ្ចន្នំ អន្តមេវ ហោតិ. អថវា បញ្ចសុ ចីវរេសុ ឯកមេកំ អត្តនោ អញ្ញស្ស ទុតិយស្ស អភាវា អន្តមេវ ហោតីតិ សព្ពមេវ បរិយន្តន្តិ សព្ពបរិយន្តំ, សព្ពសោ វា បរិយន្តន្តិ សព្ពបរិយន្តំ. តេនាហ – ‘‘អញ្ញំ…បេ… នត្ថី’’តិ. យថា តស្ស មនោរថោ ន បូរតីតិ ‘‘សរីរបារិបូរិំ បស្សិស្សាមី’’តិ តស្ស ឧប្បន្នោ មនោរថោ យថា ន បូរតិ. ឯវំ ហត្ថតលេយេវ ទស្សេត្វាតិ សរីរំ អទស្សេត្វាវ ទាតព្ពចីវរំ ហត្ថតលេ ‘‘ហន្ទា’’តិ ទស្សេត្វា.

៥១០. វិហត្ថតាយាតិ វិហតហត្ថតាយ, អគណតាយ អប្បច្ចយតាយ អប្បដិសរណតាយាតិ វុត្តំ ហោតិ. សមភិតុន្នត្តាតិ បីឡិតត្តា. បរិវត្តេតព្ពំ បរិវត្តំ, បរិវត្តមេវ បារិវត្តកំ, បរិវត្តេត្វា ទីយមានន្តិ អត្ថោ.

៥១២. ឧបចារេតិ ទ្វាទសហត្ថូបចារំ សន្ធាយ វទតិ. ឧបចារំ វា មុញ្ចិត្វា ខិបន្តីតិ ទ្វាទសហត្ថំ មុញ្ចិត្វា ឱរតោ ឋបេន្តិ, ន បុរិមសិក្ខាបទេ វិយ ទ្វាទសហត្ថព្ភន្តរេយេវាតិ អធិប្បាយោ. អញ្ញត្រ បារិវត្តកាតិ យំ អន្តមសោ ហរីតកខណ្ឌម្បិ ទត្វា វា ទស្សាមីតិ អាភោគំ កត្វា វា បារិវត្តកំ គណ្ហាតិ, តំ ឋបេត្វា. អចិត្តកភាវេន ន សមេតីតិ យថា អញ្ញាតិកាយ ញាតិកសញ្ញិស្ស វេមតិកស្ស ច គណ្ហតោ អចិត្តកត្តា អាបត្តិ, ឯវមិធាបិ ‘‘ភិក្ខុនិយា សន្តកំ ឥទ’’ន្តិ អជានិត្វា គណ្ហតោបិ អាបត្តិយេវាតិ អធិប្បាយោ. វស្សាវាសិកំ ទេតីតិ បុគ្គលិកំ កត្វា ទេតិ. បំសុកូលំ អត្តនោ អត្ថាយ ឋបិតភាវំ ជានិត្វា គណ្ហន្តេនបិ អញ្ញស្ស សន្តកំ គហិតំ នាម ន ហោតីតិ អាហ – ‘‘សចេ បន សង្ការកូដាទីសូ’’តិអាទិ. អសាមិកញ្ហិ បំសុកូលន្តិ វុច្ចតិ. បំសុកូលំ អធិដ្ឋហិត្វាតិ ‘‘អសាមិកំ ឥទ’’ន្តិ សញ្ញំ ឧប្បាទេត្វា. ឯវំ បន បំសុកូលសញ្ញំ អនុប្បាទេត្វា គណ្ហិតុំ ន វដ្ដតិ.

៥១៣. អញ្ញាតិកាយ អញ្ញាតិកសញ្ញីតិ តិកបាចិត្តិយន្តិ ឯត្ថ ឥតិ-សទ្ទោ អាទិអត្ថោ. តីណិ បរិមាណមស្សាតិ តិកំ, តិកញ្ច តំ បាចិត្តិយញ្ចាតិ តិកបាចិត្តិយំ, តីណិ បាចិត្តិយានីតិ អត្ថោ.

៥១៤. បត្តត្ថវិកាទិំ យំកិញ្ចីតិ អនធិដ្ឋានុបគំ សន្ធាយ វទតិ. ‘‘ចីវរំ នាម ឆន្នំ ចីវរានំ អញ្ញតរំ ចីវរំ វិកប្បនុបគំ បច្ឆិម’’ន្តិ ហិ វុត្តត្តា អធិដ្ឋានុបគំ យំកិញ្ចិ ន វដ្ដតិ. តេនេវាហ – ‘‘វិកប្បនុបគបច្ឆិមចីវរប្បមាណ’’ន្តិអាទិ. យស្មា ភិសិច្ឆវិ មហន្តាបិ សេនាសនសង្គហិតត្តា ចីវរសង្ខ្យំ ន គច្ឆតីតិ នេវ អធិដ្ឋានុបគា ន វិកប្បនុបគា ច, តស្មា អនធិដ្ឋានុបគសាមញ្ញតោ វុត្តំ. សចេបិ មញ្ចប្បមាណា ភិសិច្ឆវិ ហោតិ, វដ្ដតិយេវាតិ. កោ បន វាទោ បត្តត្ថវិកាទីសូតិ មហតិយាបិ តាវ ភិសិច្ឆវិយា អនធិដ្ឋានុបគត្តា អនាបត្តិ, តតោ ខុទ្ទកតរេសុ អនធិដ្ឋានុបគេសុ បត្តត្ថវិកាទីសុ កិមេវ វត្តព្ពន្តិ អធិប្បាយោ. បដិគ្គហណំ កិរិយា, អបរិវត្តនំ អកិរិយា. វិកប្បនុបគចីវរតា, បារិវត្តកាភាវោ, អញ្ញាតិកាយ ហត្ថតោ គហណន្តិ ឥមានេត្ថ តីណិ អង្គានិ.

ចីវរបដិគ្គហណសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.