១០. រាជសិក្ខាបទវណ្ណនា

៥៣៧-៥៣៩. រាជសិក្ខាបទេ បន ‘‘អជ្ជណ្ហោ’’តិ បាឋេ ‘‘អជ្ជុណ្ហោ’’តិបិ បឋន្តិ. ភោគោតិ ភុញ្ជិតព្ពោ. យំ វុត្តំ មាតិកាដ្ឋកថាយំ ‘‘ឥមិនា ចីវរចេតាបន្នេន ចីវរំ ចេតាបេត្វា ឥត្ថន្នាមំ ភិក្ខុំ ចីវរេន អច្ឆាទេហីតិ ឥទំ អាគមនសុទ្ធិំ ទស្សេតុំ វុត្តំ. សចេ ហិ ‘ឥទំ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ ទេហី’តិ បេសេយ្យ, អាគមនស្ស អសុទ្ធត្តា អកប្បិយវត្ថុំ អារព្ភ ភិក្ខុនា កប្បិយការកោបិ និទ្ទិសិតព្ពោ ន ភវេយ្យា’’តិ, តត្ថ អាគមនស្ស សុទ្ធិយា វា អសុទ្ធិយា វា វិសេសប្បយោជនំ ន ទិស្សតិ. សតិបិ ហិ អាគមនស្ស អសុទ្ធភាវេ ទូតោ អត្តនោ កុសលតាយ កប្បិយវោហារេន វទតិ, ‘‘កប្បិយការកោ ន និទ្ទិសិតព្ពោ’’តិ ឥទំ នត្ថិ, ន ច ទូតេន កប្បិយវោហារវសេន វុត្តេ ទាយកេន ឥទំ កថំ បេសិតន្តិ ឦទិសី វិចារណា ឧបលព្ភតិ, អវិចារេត្វា ច តំ ន សក្កា ជានិតុំ, យទិ បន អាគមនស្ស អសុទ្ធត្តា កប្បិយការកោ និទ្ទិសិតព្ពោ ន ភវេយ្យ, ចីវរានំ អត្ថាយ ទូតស្ស ហត្ថេ អកប្បិយវត្ថុស្មិំ បេសិតេ សព្ពត្ថ ទាយកេន កថំ បេសិតន្តិ បុច្ឆិត្វាវ កប្បិយការកោ និទ្ទិសិតព្ពោ ភវេយ្យ. តស្មា អសតិបិ អាគមនសុទ្ធិយំ សចេ សោ ទូតោ អត្តនោ កុសលតាយ កប្បិយវោហារវសេន វទតិ, ទូតស្សេវ វចនំ គហេតព្ពំ. យទិ ហិ អាគមនសុទ្ធិយេវេត្ថ បមាណំ, មូលសាមិកេន កប្បិយវោហារវសេន បេសិតស្ស ទូតស្ស អកប្បិយវោហារវសេន វទតោបិ កប្បិយការកោ និទ្ទិសិតព្ពោ ភវេយ្យ, តស្មា សព្ពត្ថ ទូតវចនមេវ បមាណន្តិ គហេតព្ពំ.

ឥមិនា ចីវរចេតាបន្នេនាតិអាទិនា បន ឥមមត្ថំ ទស្សេតិ – កប្បិយ វសេន អាគតម្បិ ចីវរមូលំ ឦទិសេន ទូតវចនេន អកប្បិយំ ហោតិ, តស្មា តំ បដិក្ខិបិតព្ពន្តិ. តេនេវាហ – ‘‘តេន ភិក្ខុនា សោ ទូតោ ឯវមស្ស វចនីយោ’’តិអាទិ. សុវណ្ណំ, រជតំ, កហាបណោ, មាសកោតិ ឥមានិ ហិ ចត្តារិ និស្សគ្គិយវត្ថូនិ, មុត្តា, មណិ, វេឡុរិយោ, សង្ខោ, សិលា, បវាឡំ, លោហិតង្កោ, មសារគល្លំ, សត្ត ធញ្ញានិ, ទាសិទាសំ, ខេត្តំ, វត្ថុ, បុប្ផារាមផលារាមាទយោតិ ឥមានិ ទុក្កដវត្ថូនិ ច អត្តនោ វា ចេតិយសង្ឃគណបុគ្គលានំ វា អត្ថាយ សម្បដិច្ឆិតុំ ន វដ្ដន្តិ, តស្មា តំ សាទិតុំ ន វដ្ដតីតិ ទស្សនត្ថំ ‘‘ន ខោ មយំ, អាវុសោ, ចីវរចេតាបន្នំ បដិគ្គណ្ហាមា’’តិ វុត្តំ, ‘‘ចីវរញ្ច ខោ មយំ បដិគ្គណ្ហាមា’’តិ ឥទំ បន អត្តានំ ឧទ្ទិស្ស អាភតត្តា វត្តុំ វដ្ដតិ, តស្មា វុត្តំ. ‘‘វេយ្យាវច្ចករោ និទ្ទិសិតព្ពោ’’តិ ឥទំ ‘‘អត្ថិ បនាយស្មតោ កោចិ វេយ្យាវច្ចករោ’’តិ កប្បិយវចនេន វុត្តត្តា អនុញ្ញាតំ. សចេ បន ទូតោ ‘‘កោ ឥមំ គណ្ហាតី’’តិ វា ‘‘កស្ស ទេមី’’តិ វា វទតិ, ន និទ្ទិសិតព្ពោ. ‘‘អារាមិកោ វា ឧបាសកោ វា’’តិ ឥទំ សារុប្បតាយ វុត្តំ, ឋបេត្វា បន បញ្ច សហធម្មិកេ យោ កោចិ កប្បិយការកោ វដ្ដតិ. ‘‘ឯសោ ខោ, អាវុសោ, ភិក្ខូនំ វេយ្យាវច្ចករោ’’តិ ឥទំ ភិក្ខុស្ស កប្បិយវចនទស្សនត្ថំ វុត្តំ. ឯវមេវ ហិ វត្តព្ពំ, ‘‘ឯតស្ស ទេហី’’តិអាទិ ន វត្តព្ពំ. សោ វា ចេតាបេស្សតិ វាតិ ឯត្ថ ឯកោ វា-សទ្ទោ បទបូរណោ, ‘‘សញ្ញត្តោ សោ មយា’’តិអាទិ បន ទូតេន ឯវំ អារោចិតេយេវ តំ ចោទេតុំ វដ្ដតិ, នេវាស្ស ហត្ថេ ទត្វា គតមត្តការណេនាតិ ទស្សនត្ថំ វុត្តំ.

ឯតានិ ហិ វចនានិ…បេ… ន វត្តព្ពោតិ ឯត្ថ ‘‘ឯវំ វទន្តោ បដិក្ខិត្តស្ស កតត្តា វត្តភេទេ ទុក្កដំ អាបជ្ជតិ, ចោទនា បន ហោតិយេវា’’តិ មហាគណ្ឋិបទេ មជ្ឈិមគណ្ឋិបទេ ច វុត្តំ. ឧទ្ទិដ្ឋចោទនាបរិច្ឆេទំ ទស្សេត្វាតិ ‘‘ទុតិយម្បិ វត្តព្ពោ’’តិអាទិនា ទស្សេត្វា. បុច្ឆិយមានោតិ ឯត្ថ បុច្ឆិយមានេនាតិ អត្ថោ គហេតព្ពោតិ អាហ ‘‘ករណត្ថេ បច្ចត្តវចន’’ន្តិ. អាគតការណំ ភញ្ជតីតិ អាគតការណំ វិនាសេតិ.

ឯត្ថ កេចិ វទន្តិ ‘‘អាគតការណំ នាម ចីវរគ្គហណំ, តំ ភញ្ជតីតិ វុត្តត្តា បុន តំ ចីវរំ យេន កេនចិ អាការេន គហេតុំ ន វដ្ដតី’’តិ. កេចិ បន ‘‘អាគតការណំ នាម កាយវាចាហិ ចោទនា, តំ ភញ្ជតីតិ វុត្តត្តា បុន តំ យេន កេនចិ អាការេន ចោទេតុំ ន លភតិ. សចេ សយមេវ ទេតិ, មូលសាមិកោ វា ទាបេតិ, គហេតុំ វដ្ដតី’’តិ វទន្តិ. អបរេ បន ‘‘អាគតការណំ នាម ឋានំ, តំ ភញ្ជតីតិ វុត្តត្តា យថា ‘អត្ថោ មេ, អាវុសោ, ចីវរេនា’តិ ឯកាយ ចោទនាយ ទ្វេ ឋានានិ ភញ្ជតិ, ឯវមិធាបិ សចេ អាសនេ និសីទតិ, ឯកាយ និសជ្ជាយ ទ្វេ ឋានានិ ភញ្ជតិ. អាមិសំ ចេ បដិគ្គណ្ហាតិ, ឯកេន បដិគ្គហណេន ទ្វេ ឋានានិ ភញ្ជតិ. ធម្មំ ចេ ភាសតិ, ធម្មទេសនាសិក្ខាបទេ វុត្តបរិច្ឆេទាយ ឯកាយ វាចាយ ទ្វេ ឋានានិ ភញ្ជតី’’តិ វទន្តិ. ឥមេសំ បន សព្ពេសម្បិ វាទំ ‘‘អយុត្ត’’ន្តិ បដិក្ខិបិត្វា តីសុបិ គណ្ឋិបទេសុ ឥទំ វុត្តំ ‘‘អាគតការណំ នាម ឋានមេវ, តស្មា ‘ន កត្តព្ព’ន្តិ វារិតស្ស កតត្តា និសជ្ជាទីសុ កតេសុ ឆសុ ឋានេសុ ឯកំ ឋានំ ភញ្ជតី’’តិ.

តត្រ តត្រ ឋានេ តិដ្ឋតីតិ ឥទំ ចោទកស្ស ឋិតដ្ឋានតោ អបក្កម្ម តត្រ តត្រ ឧទ្ទិស្ស ឋានំយេវ សន្ធាយ វុត្តំ. ‘‘សាមំ វា គន្តព្ពំ, ទូតោ វា បាហេតព្ពោ’’តិ ឥទំ សភាវតោ ចោទេតុំ អនិច្ឆន្តេនបិ កាតព្ពមេវាតិ វទន្តិ. មុខំ វិវរិត្វា សយមេវ កប្បិយការកត្តំ ឧបគតោតិ មុខវេវដិកកប្បិយការកោ. អវិចារេតុកាមតាយាតិ ឥមស្មិំ បក្ខេ ‘‘នត្ថម្ហាកំ កប្បិយការកោ’’តិ ឥទំ ‘‘តាទិសំ ករោន្តោ កប្បិយការកោ នត្ថី’’តិ ឥមិនា អធិប្បាយេន វុត្តំ.

‘‘មេណ្ឌកសិក្ខាបទេ វុត្តនយេន បដិបជ្ជិតព្ព’’ន្តិ វត្វា ឥទានិ តំ មេណ្ឌកសិក្ខាបទំ ទស្សេន្តោ ‘‘វុត្តញ្ហេត’’ន្តិអាទិមាហ. ឥទមេវ ហិ ‘‘សន្តិ, ភិក្ខវេ, សទ្ធា បសន្នា’’តិអាទិវចនំ ភេសជ្ជក្ខន្ធកេ មេណ្ឌកវត្ថុស្មិំ (មហាវ. ២៩៩) វុត្តត្តា ‘‘មេណ្ឌកសិក្ខាបទ’’ន្តិ វុត្តំ. តត្ថ ហិ មេណ្ឌកេន នាម សេដ្ឋិនា –

‘‘សន្តិ, ភន្តេ, មគ្គា កន្តារា អប្បោទកា អប្បភក្ខា, ន សុករា អបាថេយ្យេន គន្តុំ, សាធុ, ភន្តេ, ភគវា ភិក្ខូនំ បាថេយ្យំ អនុជានាតូ’’តិ –

យាចិតេន ភគវតា –

‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, បាថេយ្យំ បរិយេសិតុំ. តណ្ឌុលោ តណ្ឌុលត្ថិកេន, មុគ្គោ មុគ្គត្ថិកេន, មាសោ មាសត្ថិកេន, លោណំ លោណត្ថិកេន, គុឡោ គុឡត្ថិកេន, តេលំ តេលត្ថិកេន, សប្បិ សប្បិត្ថិកេនា’’តិ –

វត្វា ឥទំ វុត្តំ –

‘‘សន្តិ, ភិក្ខវេ, មនុស្សា សទ្ធា បសន្នា, តេ កប្បិយការកានំ ហត្ថេ ហិរញ្ញំ ឧបនិក្ខិបន្តិ ‘ឥមិនា អយ្យស្ស យំ កប្បិយំ, តំ ទេថា’តិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, យំ តតោ កប្បិយំ, តំ សាទិតុំ, ន ត្វេវាហំ ភិក្ខវេ កេនចិ បរិយាយេន ជាតរូបរជតំ សាទិតព្ពំ បរិយេសិតព្ពន្តិ វទាមី’’តិ.

ហិរញ្ញំ ឧបនិក្ខិបន្តីតិ ឯត្ថាបិ ភិក្ខុស្ស អារោចនំ អត្ថិយេវាតិ គហេតព្ពំ. អញ្ញថា អនិទ្ទិដ្ឋកប្បិយការកត្តំ ភជតីតិ ន ចោទេតព្ពោ សិយា. យទិ មូលំ សន្ធាយ ចោទេតិ, តំ សាទិតមេវ សិយាតិ អាហ ‘‘មូលំ អសាទិយន្តេនា’’តិ.

‘‘អញ្ញាតកអប្បវារិតេសុ វិយ បដិបជ្ជិតព្ពន្តិ ឥទំ អត្តនា ចោទនាឋានញ្ច ន កាតព្ពន្តិ ទស្សនត្ថំ វុត្តំ. អញ្ញំ បន កប្បិយការកំ បេសេត្វា លោកចារិត្តវសេន អនុយុញ្ជិត្វាបិ កប្បិយវត្ថុំ អាហរាបេតុំ វដ្ដតិ អត្តានំ ឧទ្ទិស្ស និក្ខិត្តស្ស អត្តនោ សន្តកត្តា’’តិ កេចិ វទន្តិ, តំ អដ្ឋកថាយំ ‘‘អញ្ញាតកអប្បវារិតេសុ វិយ បដិបជ្ជិតព្ពំ. សចេ សយមេវ ចីវរំ អានេត្វា ទេន្តិ, គហេតព្ពំ. នោ ចេ, កិញ្ចិ ន វត្តព្ពា’’តិ ទឡ្ហំ កត្វា វុត្តត្តា ន គហេតព្ពន្តិ អម្ហាកំ ខន្តិ. ន ហិ អញ្ញាតកអប្បវារិតំ សយំ អវិញ្ញាបេត្វា អញ្ញេន វិញ្ញាបេតុំ វដ្ដតិ, ន ច យត្ថ អញ្ញំ បេសេត្វា អាហរាបេតុំ វដ្ដតិ, តត្ថ សយំ គន្ត្វា ន អាហរាបេតព្ពន្តិ សក្កា វត្ថុំ. យទិ ចេត្ថ អញ្ញេន អាហរាបេតុំ វដ្ដតិ, ‘‘អញ្ញាតកអប្បវារិតេសុ វិយ បដិបជ្ជិតព្ព’’ន្តិអាទិវចនមេវ និរត្ថកំ សិយា. ‘‘ទូតេនា’’តិ ឥមស្ស ព្យភិចារំ ទស្សេតិ ‘‘សយំ អាហរិត្វាបី’’តិ. ទទន្តេសូតិ ឥមិនា សម្ពន្ធោ. បិណ្ឌបាតាទីនំ អត្ថាយាតិ ឥមិនា បន ‘‘ចីវរចេតាបន្ន’’ន្តិ ឥមស្ស ព្យភិចារំ ទស្សេតិ. ‘‘ឯសេវ នយោ’’តិ វុត្តត្តា បិណ្ឌបាតាទីនំ អត្ថាយ ទិន្នេបិ ឋានចោទនាទិ សព្ពំ ហេដ្ឋា វុត្តនយេនេវ កាតព្ពំ.

បដិគ្គហណេបិ បរិភោគេបិ អាបត្តីតិ បដិគ្គហណេ បាចិត្តិយំ, បរិភោគេ ទុក្កដំ. ស្វេវ សាបត្តិកោតិ ទុក្កដាបត្តិំ សន្ធាយ វទតិ. ឥទញ្ច អដ្ឋកថាបមាណេនេវ គហេតព្ពំ. ‘‘បរស្ស និទ្ទោសភាវទស្សនត្ថំ ស្វេវ សាបត្តិកោ សទោសោតិ វុត្តំ ហោតី’’តិបិ វទន្តិ. ‘‘ចោទេតីតិ វុត្តត្តា បន អាបត្តិយា ចោទេតីតិ កត្វា ស្វេវ សាបត្តិកោតិ ឥទំ ទុក្កដំយេវ សន្ធាយ វត្តុំ យុត្ត’’ន្តិ តីសុបិ គណ្ឋិបទេសុ វុត្តំ. បដិគ្គហណេបិ បរិភោគេបិ អាបត្តិយេវាតិ ទុក្កដមេវ សន្ធាយ វុត្តំ. តឡាកស្សបិ ខេត្តសង្គហិតត្តា តស្ស បដិគ្គហណេបិ អាបត្តិ វុត្តា. ចត្តារោ បច្ចយេ សង្ឃោ បរិភុញ្ជតូតិ ទេតីតិ ឯត្ថ ‘‘ភិក្ខុសង្ឃោ ចត្តារោ បច្ចយេ បរិភុញ្ចតុ, តឡាកំ ទម្មី’’តិ វា ‘‘ចតុបច្ចយបរិភោគត្ថំ តឡាកំ ទម្មី’’តិ វា វទតិ, វដ្ដតិយេវ. ‘‘ឥតោ តឡាកតោ ឧប្បន្នេ ចត្តារោ បច្ចយេ ទម្មី’’តិ វុត្តេ បន វត្តព្ពមេវ នត្ថិ.

អម្ហាកំ ឯកំ កប្បិយការកំ ឋបេថាតិ វុត្តេតិ ឥទំ ឦទិសំយេវ សន្ធាយ វុត្តំ. កប្បិយក្កមេន សម្បដិច្ឆិតេសុ ខេត្តតឡាកាទីសុ បន អវុត្តេបិ កប្បិយការកំ ឋបេតុំ លព្ភតិយេវ. យស្មា បរសន្តកំ នាសេតុំ ភិក្ខូនំ ន វដ្ដតិ, តស្មា ‘‘ន សស្សកាលេ’’តិ វុត្តំ. ‘‘ជនបទស្ស សាមិកោតិ ឥមិនាវ យោ តំ ជនបទំ វិចារេតិ, តេនបិ អច្ឆិន្ទិត្វា ទិន្នំ វដ្ដតិយេវា’’តិ វទន្តិ. ឧទកវាហកន្តិ ឧទកមាតិកំ. កប្បិយវោហារេបីតិ ឯត្ថ ‘‘វិធានំ វក្ខាមា’’តិ បាឋសេសោ. ឧទកវសេនាតិ ឧទកបរិភោគត្ថំ. សុទ្ធចិត្តានន្តិ កេវលំ ឧទកបរិភោគត្ថមេវាតិ អធិប្បាយោ. អលជ្ជិនា ការាបិតេ វត្តព្ពមេវ នត្ថីតិ អាហ ‘‘លជ្ជីភិក្ខុនា’’តិ. បកតិភាគោ នាម ឥមស្មិំ រដ្ឋេ ចតុអម្ពណមត្តំ. អកដ្ឋបុព្ពំ នវសស្សំ នាម. អបរិច្ឆិន្នភាគេតិ ‘‘ឯត្តកេ ភូមិភាគេ ឯត្តកោ ភាគោ ទាតព្ពោ’’តិ ឯវំ អបរិច្ឆិន្នភាគេ.

រជ្ជុយា វា ទណ្ឌេន វាតិ ឯត្ថ ‘‘បាទេហិបិ មិនិតុំ ន វដ្ដតី’’តិ វទន្តិ. ខលេ វា ឋត្វា រក្ខតីតិ ឯត្ថ បន ថេនេត្វា គណ្ហន្តេ ទិស្វា ‘‘មា គណ្ហថា’’តិ និវារេន្តោ រក្ខតិ នាម. សចេ បន អវិចារេត្វា កេវលំ តុណ្ហីភូតោវ រក្ខណត្ថាយ ឱលោកេន្តោ តិដ្ឋតិ, វដ្ដតិ. សចេបិ តស្មិំ តុណ្ហីភូតេ ចោរិកាយ ហរន្តិ, ‘‘មយំ ភិក្ខុសង្ឃស្ស អារោចេស្សាមា’’តិ ឯវំ វត្តុំ វដ្ដតីតិ វទន្តិ. នីហរាបេតិ បដិសាមេតីតិ ឯត្ថាបិ ‘‘សចេ បរិយាយេន វទតិ, វដ្ដតី’’តិ វទន្តិ. អបុព្ពស្ស អនុប្បាទិតត្តា អញ្ញេសំ វដ្ដតីតិ អាហ ‘‘តស្សេវ តំ អកប្បិយ’’ន្តិ.

ននុ ច ទុព្ពិចារិតមត្តេន តស្សេវ តំ អកប្បិយំ, ន សព្ពេសំ រូបិយសំវោហារេ ចតុត្ថបត្តោ វិយ. វុត្តញ្ហិ តត្ថ (បារា. អដ្ឋ. ២.៥៨៩) ‘‘យោ បន រូបិយំ អសម្បដិច្ឆិត្វា ‘ថេរស្ស បត្តំ កិណិត្វា ទេហី’តិ បហិតកប្បិយការកេន សទ្ធិំ កម្មារកុលំ គន្ត្វា បត្តំ ទិស្វា ‘ឥមេ កហាបណេ គហេត្វា ឥមំ ទេហី’តិ កហាបណេ ទាបេត្វា គហិតោ, អយំ បត្តោ ឯតស្សេវ ភិក្ខុនោ ន វដ្ដតិ ទុព្ពិចារិតត្តា, អញ្ញេសំ បន វដ្ដតិ មូលស្ស អសម្បដិច្ឆិតត្តា’’តិ. តស្មា យំ តេ អាហរន្តិ, សព្ពេសំ អកប្បិយំ. កស្មា? កហាបណានំ វិចារិតត្តាតិ ឥទំ កស្មា វុត្តន្តិ? ឯត្ថ កេចិ វទន្តិ ‘‘កហាបណេ សាទិយិត្វា វិចារិតំ សន្ធាយ ឯវំ វុត្ត’’ន្តិ. សង្ឃិកត្តា ច និស្សជ្ជិតុំ ន សក្កា, តស្មា សព្ពេសំ ន កប្បតីតិ តេសំ អធិប្បាយោ. កេចិ បន ‘‘អសាទិយិត្វាបិ កហាបណានំ វិចារិតត្តា រូបិយសំវោហារោ កតោ ហោតិ, សង្ឃិកត្តា ច និស្សជ្ជិតុំ ន សក្កា, តស្មា សព្ពេសំ ន កប្បតី’’តិ វទន្តិ. គណ្ឋិបទេសុ បន តីសុបិ ឥទំ វុត្តំ ‘‘ចតុត្ថបត្តោ គិហិសន្តកានំយេវ កហាបណានំ វិចារិតត្តា អញ្ញេសំ កប្បតិ, ឥធ បន សង្ឃិកានំ វិចារិតត្តា សព្ពេសំ ន កប្បតី’’តិ. សព្ពេសម្បិ វាទោ តេន តេន បរិយាយេន យុជ្ជតិយេវ.

ចតុសាលទ្វារេតិ ភោជនសាលំ សន្ធាយ វុត្តំ. បរិយាយេន កថិតត្តាតិ ‘‘គណ្ហា’’តិ អវត្វា ‘‘សីមា គតា’’តិ បរិយាយេន កថិតត្តា. បកតិភូមិករណត្ថំ ‘‘ហេដ្ឋា គហិតំ បំសុ’’ន្តិអាទិ វុត្តំ. ទាសំ ទម្មីតិ ឯត្ថ ‘‘មនុស្សំ ទម្មីតិ វុត្តេ វដ្ដតី’’តិ វទន្តិ. កុក្កុដសូករា…បេ… វដ្ដតីតិ ឯត្ថ កុក្កុដសូករេសុ ទីយមានេសុ ‘‘ឥមេហិ អម្ហាកំ អត្ថោ នត្ថិ, សុខំ ជីវន្តុ, អរញ្ញេ វិស្សជ្ជេថា’’តិ វត្តុំ វដ្ដតិ. ‘‘ខេត្តវត្ថុបដិគ្គហណា បដិវិរតោ ហោតី’’តិអាទិវចនតោ (ទី. និ. ១.១០, ១៩៤) ខេត្តាទីនំ បដិគ្គហណេ អយំ សព្ពោ វិនិច្ឆយោ វុត្តោ. កប្បិយការកស្ស ភិក្ខុនា និទ្ទិដ្ឋភាវោ, ទូតេន អប្បិតតា, តតុត្តរិ វាយាមោ, តេន វាយាមេន បដិលាភោតិ ឥមានេត្ថ ចត្តារិ អង្គានិ.

រាជសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

និដ្ឋិតោ ចីវរវគ្គោ បឋមោ.