៥. បឋមបវារណាសិក្ខាបទវណ្ណនា

២៣៦. បញ្ចមេ ភុត្តាវីតិ ភុត្តាវិនោ ភុត្តវន្តោ, កតភត្តកិច្ចាតិ វុត្តំ ហោតិ. បវារិតាតិ ឯត្ថ ចតូសុ បវារណាសុ យាវទត្ថបវារណា បដិក្ខេបបវារណា ច លព្ភតីតិ អាហ ‘‘ព្រាហ្មណេន…បេ… បដិក្ខេបបវារណាយ បវារិតា’’តិ. ចតុព្ពិធា ហិ បវារណា វស្សំវុត្ថបវារណា, បច្ចយបវារណា, បដិក្ខេបបវារណា, យាវទត្ថបវារណាតិ. តត្ថ ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, វស្សំវុត្ថានំ ភិក្ខូនំ តីហិ ឋានេហិ បវារេតុ’’ន្តិ (មហាវ. ២០៩) អយំ វស្សំវុត្ថបវារណា. បការេហិ ទិដ្ឋាទីហិ វារេតិ សង្ឃាទិកេ ភជាបេតិ ភត្តេ ករោតិ ឯតាយាតិ បវារណា, អាបត្តិវិសោធនាយ អត្តវោស្សគ្គោកាសទានំ. សា បន យស្មា យេភុយ្យេន វស្សំវុត្ថេហិ កាតព្ពា វុត្តា, តស្មា ‘‘វស្សំវុត្ថបវារណា’’តិ វុច្ចតិ. ‘‘ឥច្ឆាមហំ, ភន្តេ, សង្ឃំ ចាតុមាសំ ភេសជ្ជេន បវារេតុ’’ន្តិ (បាចិ. ៣០៣) ច, ‘‘អញ្ញត្រ បុន បវារណាយ អញ្ញត្រ និច្ចបវារណាយា’’តិ (បាចិ. ៣០៦) ច អយំ បច្ចយបវារណា បវារេតិ បច្ចយេ ឥច្ឆាបេតិ ឯតាយាតិ កត្វា, ចីវរាទីហិ ឧបនិមន្តនាយេតំ អធិវចនំ. ‘‘បវារិតោ នាម អសនំ បញ្ញាយតិ, ភោជនំ បញ្ញាយតិ, ហត្ថបាសេ ឋិតោ អភិហរតិ, បដិក្ខេបោ បញ្ញាយតិ, ឯសោ បវារិតោ នាមា’’តិ (បាចិ. ២៣៩) អយំ បដិក្ខេបបវារណា. វិប្បកតភោជនតាទិបញ្ចង្គសហិតោ ភោជនបដិក្ខេបោយេវ ហេត្ថ បការយុត្តា វារណាតិ បវារណា. ‘‘បណីតេន ខាទនីយេន ភោជនីយេន សហត្ថា សន្តប្បេសិ សម្បវារេសី’’តិ (ម. និ. ១.៣៦៣) អយំ យាវទត្ថបវារណា. យាវទត្ថំ ភោជនស្ស បវារណា យាវទត្ថបវារណា.

២៣៧. តិ-ការំ អវត្វា…បេ… វត្តុំ វដ្ដតីតិ ឥទំ វត្តព្ពាការទស្សនត្ថំ វុត្តំ. ‘‘តិ-ការេ បន វុត្តេបិ អកតំ នាម ន ហោតី’’តិ តីសុបិ គណ្ឋិបទេសុ វុត្តំ.

២៣៨-២៣៩. បវារិតោតិ បដិក្ខេបិតោ. យោ ហិ ភុញ្ជន្តោ បរិវេសកេន ឧបនីតំ ភោជនំ អនិច្ឆន្តោ បដិក្ខិបតិ, សោ តេន បវារិតោ បដិក្ខេបិតោ នាម ហោតិ. ព្យញ្ជនំ បន អនាទិយិត្វា អត្ថមត្តមេវ ទស្សេតុំ ‘‘កតបវារណោ កតបដិក្ខេបោ’’តិ វុត្តំ. យស្មា ‘‘អសន’’ន្តិ ឥមិនាវ បទេន ‘‘ភុត្តាវី’’តិ ឥមស្ស អត្ថោ វុត្តោ, តស្មា ន តស្ស កិញ្ចិ បយោជនំ វិសុំ ឧបលព្ភតិ. យទិ ហិ ឧបលព្ភេយ្យ, បវារណា ឆឡង្គសមន្នាគតា អាបជ្ជេយ្យាតិ មនសិ កត្វា បញ្ចសមន្នាគតត្តំយេវ ទស្សេតុំ ‘‘វុត្តម្បិ ចេត’’ន្តិអាទិនា បាឡិំ អាហរតិ. កេចិ បន ‘‘ហត្ថបាសេ ឋិតោ អភិហរតី’’តិ ឯកមេវ អង្គំ កត្វា ‘‘ចតុរង្គសមន្នាគតា បវារណា’’តិបិ វទន្តិ.

អម្ពិលបាយាសាទីសូតិ អាទិ-សទ្ទេន ខីរបាយាសាទិំ សង្គណ្ហាតិ. តត្ថ អម្ពិលបាយាសគ្គហណេន តក្កាទិអម្ពិលសំយុត្តា ឃនយាគុ វុត្តា. ខីរបាយាសគ្គហណេន ខីរសំយុត្តា យាគុ សង្គយ្ហតិ. បវារណំ ន ជនេតីតិ អនតិរិត្តភោជនាបត្តិនិពន្ធនំ បដិក្ខេបំ ន សាធេតិ. កតោបិ បដិក្ខេបោ អនតិរិត្តភោជនាបត្តិនិពន្ធនោ ន ហោតីតិ អកតដ្ឋានេយេវ តិដ្ឋតីតិ អាហ ‘‘បវារណំ ន ជនេតី’’តិ. ‘‘យាគុ-សទ្ទស្ស បវារណជនកយាគុយាបិ សាធារណត្តា ‘យាគុំ គណ្ហថា’តិ វុត្តេបិ បវារណា ហោតីតិ បវារណំ ជនេតិយេវាតិ វុត្ត’’ន្តិ តីសុបិ គណ្ឋិបទេសុ វុត្តំ, តំ បរតោ តត្ថេវ ‘‘ភត្តមិស្សកំ យាគុំ អាហរិត្វា’’តិ ឯត្ថ វុត្តការណេន ន សមេតិ. វុត្តញ្ហិ តត្ថ ‘‘ហេដ្ឋា អយាគុកេ និមន្តនេ ឧទកកញ្ជិកខីរាទីហិ សទ្ធិំ មទ្ទិតំ ភត្តមេវ សន្ធាយ ‘យាគុំ គណ្ហថា’តិ វុត្តត្តា បវារណា ហោតិ, ‘ភត្តមិស្សកំ យាគុំ អាហរិត្វា’តិ ឯត្ថ បន វិសុំ យាគុយា វិជ្ជមានត្តា បវារណា ន ហោតី’’តិ. តស្មា តត្ថ វុត្តនយេនេវ ខីរាទីហិ សំមទ្ទិតំ ភត្តមេវ សន្ធាយ ‘‘យាគុំ គណ្ហថា’’តិ វុត្តត្តា យាគុយា ច តត្ថ អភាវតោ បវារណា ហោតីតិ ឯវមេត្ថ ការណំ វត្តព្ពំ. ឯវញ្ហិ សតិ បរតោ ‘‘យេនាបុច្ឆិតោ, តស្ស អត្ថិតាយា’’តិ អដ្ឋកថាយំ វុត្តការណេនបិ សំសន្ទតិ, អញ្ញថា គណ្ឋិបទេសុយេវ បុព្ពាបរវិរោធោ អាបជ្ជតិ. អដ្ឋកថាវចនេន ច ន សមេតិ. សចេ…បេ… បញ្ញាយតីតិ ឥមិនា វុត្តប្បមាណស្ស មច្ឆមំសខណ្ឌស្ស នហារុនោ វា សព្ភាវមត្តំ ទស្សេតិ. តាហីតិ បុថុកាហិ.

សាលិវីហិយវេហិ កតសត្តូតិ យេភុយ្យនយេន វុត្តំ, សត្ត ធញ្ញានិ បន ភជ្ជិត្វា កតោបិ សត្តុយេវ. តេនេវាហ ‘‘កង្គុវរក…បេ… សត្តុសង្គហមេវ គច្ឆតី’’តិ. សត្តុមោទកោតិ សត្តុយោ បិណ្ឌេត្វា កតោ អបក្កោ សត្តុគុឡោ. បញ្ចន្នំ ភោជនានំ អញ្ញតរវសេន វិប្បកតភោជនភាវស្ស ឧបច្ឆិន្នត្តា ‘‘មុខេ សាសបមត្តម្បិ…បេ… ន បវារេតី’’តិ វុត្តំ. ‘‘អកប្បិយមំសំ បដិក្ខិបតិ, ន បវារេតី’’តិ វចនតោ សចេ សង្ឃិកំ លាភំ អត្តនោ អបាបុណន្តំ ជានិត្វា វា អជានិត្វា វា បដិក្ខិបតិ, ន បវារេតិ បដិក្ខិបិតព្ពស្សេវ បដិក្ខិត្តត្តា. អលជ្ជិសន្តកំ បដិក្ខិបន្តោបិ ន បវារេតិ. អវត្ថុតាយាតិ អនតិរិត្តាបត្តិសាធិកាយ បវារណាយ អវត្ថុភាវតោ. ឯតេន បដិក្ខិបិតព្ពស្សេវ បដិក្ខិត្តភាវំ ទីបេតិ. យញ្ហិ បដិក្ខិបិតព្ពំ ហោតិ, តស្ស បដិក្ខេបោ អាបត្តិអង្គំ ន ហោតីតិ តំ ‘‘បវារណាយ អវត្ថូ’’តិ វុច្ចតិ.

ឧបនាមេតីតិ ឥមិនា កាយាភិហារំ ទស្សេតិ. ហត្ថបាសតោ ពហិ ឋិតស្ស សតិបិ ទាតុកាមាភិហារេ បដិក្ខិបន្តស្ស ទូរភាវេនេវ បវារណាយ អភាវតោ ថេរស្សបិ ទូរភាវមត្តំ គហេត្វា បវារណាយ អភាវំ ទស្សេន្តោ ‘‘ថេរស្ស ទូរភាវតោ’’តិ អាហ, ន បន ថេរស្ស អភិហារសព្ភាវតោ. សចេបិ គហេត្វា គតោ ហត្ថបាសេ ឋិតោ ហោតិ, កិញ្ចិ បន អវត្វា អាធារកដ្ឋានេ ឋិតត្តា អភិហារោ នាម ន ហោតីតិ ‘‘ទូតស្ស ច អនភិហរណតោ’’តិ វុត្តំ. ‘‘គហេត្វា គតេន ‘ភត្តំ គណ្ហថា’តិ វុត្តេ អភិហារោ នាម ហោតីតិ ‘សចេ បន គហេត្វា អាគតោ ភិក្ខុ…បេ… បវារណា ហោតី’តិ វុត្ត’’ន្តិ តីសុបិ គណ្ឋិបទេសុ វុត្តំ. កេចិ បន ‘‘បត្តំ កិញ្ចិ ឧបនាមេត្វា ‘ឥមំ ភត្តំ គណ្ហថា’តិ វុត្តន្តិ គហេតព្ព’’ន្តិ វទន្តិ, តំ យុត្តំ វិយ ទិស្សតិ វាចាភិហារស្ស ឥធ អនធិប្បេតត្តា.

បរិវេសនាយាតិ ភត្តគ្គេ. អភិហដាវ ហោតីតិ បរិវេសកេនេវ អភិហដា ហោតិ. តតោ ទាតុកាមតាយ គណ្ហន្តំ បដិក្ខិបន្តស្ស បវារណា ហោតីតិ ឯត្ថ អគណ្ហន្តម្បិ បដិក្ខិបតោ បវារណា ហោតិយេវ. កស្មា? ទាតុកាមតាយ អភិហដត្តា. ‘‘តស្មា សា អភិហដាវ ហោតី’’តិ ហិ វុត្តំ. តេនេវ តីសុបិ គណ្ឋិបទេសុ ‘‘ទាតុកាមាភិហារេ សតិ កេវលំ ‘ទស្សាមី’តិ គហណមេវ អភិហារោ នាម ន ហោតិ, ‘ទស្សាមី’តិ គណ្ហន្តេបិ អគណ្ហន្តេបិ ទាតុកាមាភិហារោវ អភិហារោ នាម ហោតិ, តស្មា គហណសមយេ វា អគ្គហណសមយេ វា តំ បដិក្ខិបតោ បវារណា ហោតី’’តិ វុត្តំ. ឥទានិ អសតិ តស្ស ទាតុកាមាភិហារេ គហណសមយេបិ បដិក្ខិបតោ បវារណា ន ហោតីតិ ទស្សេតុំ ‘‘សចេ បនា’’តិអាទិ វុត្តំ.

‘‘រសំ គណ្ហថា’’តិ អបវារណជនកស្ស នាមំ គហេត្វា វុត្តត្តា ‘‘តំ សុត្វា បដិក្ខិបតោ បវារណា នត្ថី’’តិ វុត្តំ. មច្ឆរសំ មំសរសន្តិ ឯត្ថ បន ន កេវលំ មច្ឆស្ស រសំ មច្ឆរសមិច្ចេវ វិញ្ញាយតិ, អថ ខោ មច្ឆោ ច មច្ឆរសញ្ច មច្ឆរសន្តិ ឯវំ បវារណជនកសាធារណនាមវសេនបិ វិញ្ញាយមានត្តា តំ បដិក្ខិបតោ បវារណាវ ហោតិ. បរតោ មច្ឆសូបន្តិ ឯត្ថាបិ ឯសេវ នយោ. ‘‘ឥទំ គណ្ហថា’’តិ វុត្តេបីតិ ឯត្ថ ឯវំ អវត្វាបិ បវារណបហោនកំ យំកិញ្ចិ អភិហដំ បដិក្ខិបតោ បវារណា ហោតិយេវាតិ ទដ្ឋព្ពំ. ករម្ពកោតិ មិស្សកាធិវចនមេតំ. យញ្ហិ អញ្ញេនញ្ញេន មិស្សេត្វា ករោន្តិ, សោ ‘‘ករម្ពកោ’’តិ វុច្ចតិ. សោ សចេបិ មំសេន មិស្សេត្វា កតោវ ហោតិ, ‘‘ករម្ពកំ គណ្ហថា’’តិ អបវារណារហស្ស នាមេន វុត្តត្តា បដិក្ខិបតោ បវារណា ន ហោតិ. ‘‘មំសករម្ពកំ គណ្ហថា’’តិ វុត្តេ បន មំសមិស្សកំ គណ្ហថាតិ វុត្តំ ហោតិ, តស្មា បវារណាវ ហោតិ.

‘‘ឧទ្ទិស្សកត’’ន្តិ មញ្ញមានោតិ ឯត្ថ ‘‘វត្ថុនោ កប្បិយត្តា អកប្បិយសញ្ញាយ បដិក្ខិបតោបិ អចិត្តកត្តា ឥមស្ស សិក្ខាបទស្ស បវារណា ហោតី’’តិ វទន្តិ. ‘‘ហេដ្ឋា អយាគុកេ និមន្តនេ ឧទកកញ្ជិកខីរាទីហិ សទ្ធិំ មទ្ទិតំ ភត្តមេវ សន្ធាយ ‘យាគុំ គណ្ហថា’តិ វុត្តត្តា បវារណា ហោតិ, ‘ភត្តមិស្សកំ យាគុំ អាហរិត្វា’តិ ឯត្ថ បន វិសុំ យាគុយា វិជ្ជមានត្តា បវារណា ន ហោតី’’តិ វទន្តិ. អយមេត្ថ អធិប្បាយោតិ ‘‘យេនាបុច្ឆិតោ’’តិអាទិនា វុត្តមេវត្ថំ សន្ធាយ វទតិ. ការណំ បនេត្ថ ទុទ្ទសន្តិ ឯត្ថ ឯកេ តាវ វទន្តិ ‘‘យស្មា យាគុមិស្សកំ នាម ភត្តមេវ ន ហោតិ, ខីរាទិកម្បិ ហោតិយេវ, តស្មា ករម្ពកេ វិយ បវារណាយ ន ភវិតព្ពំ. ឯវញ្ច សតិ យាគុ ពហុតរា វា ហោតិ សមសមា វា, ន បវារេតិ. ‘យាគុ មន្ទា, ភត្តំ ពហុតរំ, បវារេតី’តិ ឯត្ថ ការណំ ទុទ្ទស’’ន្តិ. កេចិ បន វទន្តិ ‘‘យាគុមិស្សកំ នាម ភត្តំ, តស្មា តំ បដិក្ខិបតោ បវារណាយ ឯវ ភវិតព្ពំ. ឯវញ្ច សតិ ‘ឥធ បវារណា ហោតិ ន ហោតី’តិ ឯត្ថ ការណំ ទុទ្ទស’’ន្តិ.

យថា ចេត្ថ ការណំ ទុទ្ទសំ, ឯវំ បរតោ ‘‘មិស្សកំ គណ្ហថា’’តិ ឯត្ថាបិ ការណំ ទុទ្ទសមេវាតិ វេទិតព្ពំ. ន ហិ បវារណប្បហោនកស្ស អប្បពហុភាវោ បវារណាយ ភាវាភាវនិមិត្តំ, កិញ្ចរហិ បវារណជនកស្ស នាមគ្គហណមេវេត្ថ បមាណំ, តស្មា ‘‘ឥទញ្ច ករម្ពកេន ន សមានេតព្ព’’ន្តិអាទិនា យម្បិ ការណំ វុត្តំ, តម្បិ បុព្ពេ វុត្តេន សំសន្ទិយមានំ ន សមេតិ. យទិ ហិ ‘‘មិស្សក’’ន្តិ ភត្តមិស្សកេយេវ រុឡ្ហំ សិយា, ឯវំ សតិ យថា ‘‘ភត្តមិស្សកំ គណ្ហថា’’តិ វុត្តេ ភត្តំ ពហុតរំ វា សមំ វា អប្បតរំ វា ហោតិ, បវារេតិយេវ, ឯវំ ‘‘មិស្សកំ គណ្ហថា’’តិ វុត្តេបិ អប្បតរេបិ ភត្តេ បវារណាយ ភវិតព្ពំ មិស្សកន្តិ ភត្តមិស្សកេយេវ រុឡ្ហត្តា. តថា ហិ ‘‘មិស្សកន្តិ ភត្តមិស្សកេយេវ រុឡ្ហវោហារត្តា ឥទំ បន ‘ភត្តមិស្សកមេវា’តិ វុត្ត’’ន្តិ តីសុបិ គណ្ឋិបទេសុ វុត្តំ. អថ ‘‘មិស្សក’’ន្តិ ភត្តមិស្សកេ រុឡ្ហំ ន ហោតិ, មិស្សកភត្តំ បន សន្ធាយ ‘‘មិស្សកំ គណ្ហថា’’តិ វុត្តន្តិ. ឯវម្បិ យថា អយាគុកេ និមន្តនេ ខីរាទីហិ សទ្ធិំ មទ្ទិតំ ភត្តមេវ សន្ធាយ ‘‘យាគុំ គណ្ហថា’’តិ វុត្តេ បវារណា ហោតិ, ឯវមិធាបិ មិស្សកភត្តមេវ សន្ធាយ ‘‘មិស្សកំ គណ្ហថា’’តិ វុត្តេ ភត្តំ អប្បំ វា ហោតុ ពហុ វា, បវារណា ឯវ សិយា. តស្មា ‘‘មិស្សក’’ន្តិ ភត្តមិស្សកេ រុឡ្ហំ វា ហោតុ សន្ធាយភាសិតំ វា, ឧភយត្ថាបិ បុព្ពេនាបរំ ន សមេតីតិ កិមេត្ថ ការណចិន្តាយ, ឦទិសេសុ បន ឋានេសុ អដ្ឋកថាបមាណេនេវ គន្តព្ពន្តិ អយំ អម្ហាកំ ខន្តិ.

‘‘វិសុំ កត្វា ទេតីតិ ភត្តស្ស ឧបរិ ឋិតំ រសាទិំ វិសុំ គហេត្វា ទេតី’’តិ តីសុបិ គណ្ឋិបទេសុ វុត្តំ. កេនចិ បន ‘‘យថា ភត្តសិត្ថំ ន បតតិ, តថា គាឡ្ហំ ហត្ថេន បីឡេត្វា បរិស្សាវេត្វា ទេតី’’តិ វុត្តំ. តថាបិ ការណំ ន ទិស្សតិ. យថា ហិ ភត្តមិស្សកំ យាគុំ អាហរិត្វា ‘‘យាគុំ គណ្ហថា’’តិ វត្វា យាគុមិស្សកំ ភត្តម្បិ ទេន្តំ បដិក្ខិបតោ បវារណា ន ហោតិ, ឯវមិធាបិ ពហុខីររសាទីសុ ភត្តេសុ ‘‘ខីរំ គណ្ហថា’’តិអាទីនិ វត្វា ខីរាទីនិ វា ទេតុ ខីរាទិមិស្សកភត្តំ វា, ឧភយថាបិ បវារណាយ ន ភវិតព្ពំ, តស្មា ‘‘វិសុំ កត្វា ទេតី’’តិ តេនាការេន ទេន្តំ សន្ធាយ វុត្តំ, ន បន ភត្តមិស្សកំ កត្វា ទិយ្យមានំ បដិក្ខិបតោ បវារណា ហោតីតិ ទស្សនត្ថន្តិ គហេតព្ពំ. យទិ បន ភត្តមិស្សកំ កត្វា ទិយ្យមានេ បវារណា ហោតីតិ អធិប្បាយេន អដ្ឋកថាយំ ‘‘វិសុំ កត្វា ទេតី’’តិ វុត្តំ, ឯវំ សតិ អដ្ឋកថាយេវេត្ថ បមាណន្តិ គហេតព្ពំ, ន បន ការណន្តរំ គវេសិតព្ពំ.

សចេ ឧក្កុដិកំ និសិន្នោ បាទេ អមុញ្ចិត្វាបិ ភូមិយំ និសីទតិ, ឥរិយាបថំ វិកោបេន្តោ នាម ហោតីតិ ឧក្កុដិកាសនំ អវិកោបេត្វាវ សុខេន និសីទិតុំ ‘‘តស្ស បន ហេដ្ឋា…បេ… និសីទនកំ ទាតព្ព’’ន្តិ វុត្តំ. ‘‘អាសនំ អចាលេត្វាតិ បីឋេ ផុដ្ឋោកាសតោ អានិសទមំសំ អមោចេត្វា, អនុដ្ឋហិត្វាតិ វុត្តំ ហោតិ, អទិន្នាទានេ វិយ ឋានាចាវនំ ន គហេតព្ព’’ន្តិ តីសុបិ គណ្ឋិបទេសុ វុត្តំ.

អកប្បិយកតន្តិ ឯត្ថ អកប្បិយកតស្សេវ អនតិរិត្តភាវតោ កប្បិយំ អការាបេត្វា តស្មិំ បត្តេ បក្ខិត្តមូលផលាទិយេវ អតិរិត្តំ ន ហោតិ, សេសំ បន បត្តបរិយាបន្នំ អតិរិត្តមេវ ហោតិ, បរិភុញ្ជិតុំ វដ្ដតិ. តំ បន មូលផលាទិំ បរិភុញ្ជិតុកាមេន តតោ នីហរិត្វា កប្បិយំ ការាបេត្វា អញ្ញស្មិំ ភាជនេ ឋបេត្វា អតិរិត្តំ ការាបេត្វា ភុញ្ជិតព្ពំ.

សោ បុន កាតុំ ន លភតីតិ តស្មិំយេវ ភាជនេ ករិយមានំ បឋមំ កតេន សទ្ធិំ កតំ ហោតីតិ បុន សោយេវ កាតុំ ន លភតិ, អញ្ញោ លភតិ. អញ្ញស្មិំ បន ភាជនេ តេន វា អញ្ញេន វា កាតុំ វដ្ដតិ. តេនាហ ‘‘យេន អកតំ, តេន កាតព្ពំ. យញ្ច អកតំ, តំ កាតព្ព’’ន្តិ. តេនបីតិ ឯត្ថ បិ-សទ្ទោ ន កេវលំ អញ្ញេន វាតិ ឥមមត្ថំ ទីបេតិ. ឯវំ កតន្តិ អញ្ញស្មិំ ភាជនេ កតំ. បេសេត្វាតិ អនុបសម្បន្នស្ស ហត្ថេ បេសេត្វា. ឥមស្ស វិនយកម្មភាវតោ ‘‘អនុបសម្បន្នស្ស ហត្ថេ ឋិតំ ន ការេតព្ព’’ន្តិ វុត្តំ.

សចេ បន អាមិសសំសដ្ឋានីតិ ឯត្ថ សចេ មុខគតេនបិ អនតិរិត្តេន អាមិសេន សំសដ្ឋានិ ហោន្តិ, បាចិត្តិយមេវាតិ វេទិតព្ពំ. តស្មា បវារិតេន ភោជនំ អតិរិត្តំ ការាបេត្វា ភុញ្ជន្តេនបិ យថា អកតេន មិស្សំ ន ហោតិ, ឯវំ មុខញ្ច ហត្ថញ្ច សុទ្ធំ កត្វា ភុញ្ជិតព្ពំ. កិញ្ចាបិ អប្បវារិតស្ស បុរេភត្តំ យាមកាលិកាទីនិ អាហារត្ថាយ បរិភុញ្ជតោបិ អនាបត្តិ, បវារិតស្ស បន បវារណមូលកំ ទុក្កដំ ហោតិយេវាតិ ‘‘យាមកាលិកំ…បេ… អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ បាឡិយំ វុត្តំ.

២៤១. កាយេន ភុញ្ជនតោ វាចាយ អាណាបេត្វា អតិរិត្តំ អការាបនតោ ច អាបជ្ជតីតិ ‘‘កាយវាចតោ’’តិ វុត្តំ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ. បវារិតភាវោ, អាមិសស្ស អនតិរិត្តតា, កាលេ អជ្ឈោហរណន្តិ ឥមានិ បនេត្ថ តីណិ អង្គានិ.

បឋមបវារណាសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.