៣. ឧជ្ឈាបនកសិក្ខាបទវណ្ណនា
១០៣. តតិយេ ធាតុបាឋេ ឈេ-សទ្ទោ ចិន្តាយំ បឋិតោតិ អាហ ‘‘លាមកតោ វា ចិន្តាបេន្តី’’តិអាទិ. អយមេវ ច អនេកត្ថត្តា ធាតូនំ ឱលោកនត្ថោបិ ហោតីតិ ទដ្ឋព្ពំ. ‘‘អក្ខរាយ វាចេតី’’តិអាទីសុ (បាចិ. ៤៦) វិយ ‘‘ឆន្ទាយា’’តិ លិង្គវិបល្លាសវសេន វុត្តន្តិ អាហ ‘‘ឆន្ទេនា’’តិ.
១០៥. យេន វចនេនាតិ យេន ‘‘ឆន្ទាយ ឥត្ថន្នាមោ ឥទំ នាម ករោតី’’តិអាទិវចនេន. យេន ច ខិយ្យន្តីតិ យេន ‘‘ឆន្ទាយ ឥត្ថន្នាមោ’’តិអាទិវចនេន តត្ថ តត្ថ ភិក្ខូនំ សវនូបចារេ ឋត្វា អវណ្ណំ បកាសេន្តិ.
១០៦. អញ្ញំ អនុបសម្បន្នំ ឧជ្ឈាបេតីតិ អញ្ញេន អនុបសម្បន្នេន ឧជ្ឈាបេតិ. តស្ស វា តំ សន្តិកេ ខិយ្យតីតិ តស្ស អនុបសម្បន្នស្ស សន្តិកេ តំ សង្ឃេន សម្មតំ ឧបសម្បន្នំ ខិយ្យតិ, អវណ្ណំ វទន្តោ វា បកាសេតិ. អនុបសម្បន្នំ សង្ឃេន សម្មតន្តិ ឯត្ថ សម្មតបុព្ពោ សម្មតោតិ វុត្តោ. តេនាហ ‘‘កិញ្ចាបី’’តិអាទិ. យស្មា ឧជ្ឈាបនំ ខិយ្យនញ្ច មុសាវាទវសេនេវ បវត្តំ, តស្មា អាទិកម្មិកស្ស អនាបត្តីតិ បាចិត្តិយដ្ឋានេ ទុក្កដដ្ឋានេ ច ឥមិនាវ អនាបត្តិទស្សនត្ថំ វុត្តន្តិ គហេតព្ពំ. ឯវញ្ច កត្វា ឧជ្ឈាបេន្តស្ស ខិយ្យន្តស្ស ច ឯកក្ខណេ ទ្វេ ទ្វេ អាបត្តិយោ ហោន្តីតិ អាបន្នំ. អថ វា ឦទិសំ សិក្ខាបទំ មុសាវាទតោ បឋមំ បញ្ញត្តន្តិ គហេតព្ពំ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ. ធម្មកម្មេន សម្មតតា, ឧបសម្បន្នតា, អគតិគមនាភាវោ, តស្ស អវណ្ណកាមតា, យស្ស សន្តិកេ វទតិ, តស្ស ឧបសម្បន្នតា, ឧជ្ឈាបនំ វា ខិយ្យនំ វាតិ ឥមានិ បនេត្ថ ឆ អង្គានិ.
ឧជ្ឈាបនកសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.