២. អញ្ញវាទកសិក្ខាបទវណ្ណនា

៩៤-៩៨. ទុតិយេ អញ្ញំ វចនន្តិ យំ ចោទកេន ចុទិតកស្ស ទោសវិភាវនវចនំ វុត្តំ, តំ តតោ អញ្ញេនេវ វចនេន បដិចរតិ. អថ វា អញ្ញេនញ្ញំ បដិចរតីតិ អញ្ញេន ការណេន អញ្ញំ ការណំ បដិចរតីតិ ឯវមេត្ថ អត្ថោ វេទិតព្ពោ, យំ ចោទកេន ចុទិតកស្ស ទោសវិភាវនការណំ វុត្តំ, តតោ អញ្ញេន ចោទនាយ អមូលកភាវទីបកេន ការណេន បដិចរតីតិ វុត្តំ ហោតិ. បដិចរតីតិ ច បដិច្ឆាទនវសេន ចរតិ, បវត្តតីតិ អត្ថោ. បដិច្ឆាទនត្ថោ ឯវ វា ចរតិ-សទ្ទោ អនេកត្ថត្តា ធាតូនំ. តេនាហ ‘‘បដិច្ឆាទេតី’’តិ. កោ អាបន្នោតិអាទិនា បាឡិយំ ចោទនំ អវិស្សជ្ជេត្វា វិក្ខេបាបជ្ជនវសេន អញ្ញេន អញ្ញំ បដិចរណំ ទស្សិតំ. អបរម្បិ បន ចោទនំ វិស្សជ្ជេត្វា ពហិទ្ធា កថាអបនាមវសេន បវត្តំ បាឡិមុត្តកំ អញ្ញេនញ្ញំ បដិចរណំ វេទិតព្ពំ. ‘‘ឥត្ថន្នាមំ អាបត្តិំ អាបន្នោសី’’តិ បុដ្ឋោ ‘‘បាដលិបុត្តំ គតោម្ហី’’តិ វត្វា បុន ‘‘ន តវ បាដលិបុត្តគមនំ បុច្ឆាម, អាបត្តិំ បុច្ឆាមា’’តិ វុត្តេ ‘‘តតោ រាជគហំ គតោម្ហី’’តិ វត្វា ‘‘រាជគហំ វា យាហិ ព្រាហ្មណគហំ វា, អាបត្តិំ អាបន្នោសី’’តិ វុត្តេ ‘‘តត្ថ មេ សូករមំសំ លទ្ធ’’ន្តិអាទីនិ វត្វាវ កថំ ពហិទ្ធា វិក្ខិបន្តោបិ ហិ ‘‘អញ្ញេនញ្ញំ បដិចរតិ’’ច្ចេវ សង្ខំ គច្ឆតិ.

យទេតំ អញ្ញេន អញ្ញំ បដិចរណវសេន បវត្តវចនំ, តទេវ បុច្ឆិតមត្ថំ ឋបេត្វា អញ្ញំ វទតីតិ អញ្ញវាទកន្តិ អាហ ‘‘អញ្ញេនញ្ញំ បដិចរណស្សេតំ នាម’’ន្តិ. តុណ្ហីភូតស្សេតំ នាមន្តិ តុណ្ហីភាវស្សេតំ នាមំ, អយមេវ វា បាឋោ. អញ្ញវាទកំ អារោបេតូតិ អញ្ញវាទកកម្មំ អារោបេតុ, អញ្ញវាទកត្តំ វា ឥទានិ ករិយមានេន កម្មេន អារោបេតូតិ អត្ថោ. វិហេសកំ អារោបេតូតិ ឯត្ថាបិ វិហេសកកម្មំ វិហេសកភាវំ វា អារោបេតូតិ ឯវមត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ.

អនារោបិតេ អញ្ញវាទកេ វុត្តទុក្កដំ បាឡិយំ អាគតអញ្ញេនញ្ញំបដិចរណវសេន យុជ្ជតិ. អដ្ឋកថាយំ អាគតេន បន បាឡិមុត្តកអញ្ញេនញ្ញំបដិចរណវសេន អនារោបិតេ អញ្ញវាទកេ មុសាវាទេន បាចិត្តិយំ, អារោបិតេ ឥមិនាវ បាចិត្តិយន្តិ វេទិតព្ពំ. កេចិ បន ‘‘អារោបិតេ អញ្ញវាទកេ មុសាវាទេន ឥមិនា ច បាចិត្តិយទ្វយំ ហោតី’’តិ វទន្តិ, តំ វីមំសិត្វា គហេតព្ពំ. យា សា អាទិកម្មិកស្ស អនាបត្តិ វុត្តា, សាបិ បាឡិយំ អាគតអញ្ញេនញ្ញំបដិចរណវសេន វុត្តាតិ ទដ្ឋព្ពា, ឥមិនា សិក្ខាបទេន អនាបត្តិទស្សនត្ថំ វា. សេសំ ឧត្តានមេវ. ធម្មកម្មេន អារោបិតតា, អាបត្តិយា វា វត្ថុនា វា អនុយុញ្ជិយមានតា, ឆាទេតុកាមតាយ អញ្ញេនញ្ញំ បដិចរណំ វា តុណ្ហីភាវោ វាតិ ឥមានិ បនេត្ថ តីណិ អង្គានិ.

អញ្ញវាទកសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.