៨. ភូតារោចនសិក្ខាបទវណ្ណនា

៧៧. អដ្ឋមេ អន្តរាតិ បរិនិព្ពានសមយតោ អញ្ញស្មិំ កាលេ. អតិកឌ្ឍិយមានេនាតិ ‘‘វទថ, ភន្តេ, កិំ តុម្ហេហិ អធិគត’’ន្តិ ឯវំ និប្បីឡិយមានេន. អនតិកឌ្ឍិយមានេនបិ បុច្ឆិតេ វា អបុច្ឆិតេ វា តថារូបេ ការណេ សតិ អារោចេតុំ វដ្ដតិយេវ. តេនេវ អញ្ញតរេន ទហរភិក្ខុនា ឧបវទិតោ អញ្ញតរោ ថេរោ ‘‘អាវុសោ, ឧបរិមគ្គត្ថាយ វាយាមំ មា អកាសិ, ខីណាសវោ តយា ឧបវទិតោ’’តិ អាហ. ថេរេន ច ‘‘អត្ថិ តេ, អាវុសោ, ឥមស្មិំ សាសនេ បតិដ្ឋា’’តិ វុត្តោ ទហរភិក្ខុ ‘‘អាម, ភន្តេ, សោតាបន្នោ អហ’’ន្តិ អវោច. ‘‘ការកោ អយ’’ន្តិ ញត្វាបិ បដិបត្តិយា អមោឃភាវទស្សនេន សមុត្តេជនាយ សម្បហំសនាយ ច អរិយា អត្តានំ បកាសេន្តិយេវ. សុតបរិយត្តិសីលគុណន្តិ សុតគុណំ បរិយត្តិគុណំ សីលគុណញ្ច. ឧម្មត្តកស្ស ឥធ អវចនេ ការណំ វទន្តេន ខិត្តចិត្តវេទនដ្ដានម្បិ អវចនេ ការណំ វុត្តមេវាតិ ទដ្ឋព្ពំ. ឥតិ-សទ្ទេន វា អាទិអត្ថេន ខិត្តចិត្តវេទនដ្ដេ សង្គណ្ហាតិ. តេនេវ វទតិ ‘‘ចិត្តក្ខេបស្ស វា អភាវា’’តិ. ទិដ្ឋិសម្បន្នានន្តិ មគ្គផលទិដ្ឋិយា សមន្នាគតានំ. អរិយានមេវ ហិ ឧម្មត្តកាទិភាវោ នត្ថិ. ឈានលាភិនោ បន តស្មិំ សតិ ឈានា បរិហាយន្តិ, តស្មា តេសំ អភូតារោចនបច្ចយា អនាបត្តិ វត្តព្ពា, ន ភូតារោចនបច្ចយា. តេនេវាហ ‘‘ភូតារោចនបច្ចយា អនាបត្តិ ន វត្តព្ពា’’តិ.

បុព្ពេ អវុត្តេហីតិ ចតុត្ថបារាជិកេ អវុត្តេហិ. ឥទញ្ច សិក្ខាបទំ បណ្ណត្តិអជាននវសេន អចិត្តកសមុដ្ឋានំ ហោតិ. អរិយា ចេត្ថ បណ្ណត្តិំ ជានន្តា វីតិក្កមំ ន ករោន្តិ, បុថុជ្ជនា បន បណ្ណត្តិំ ជានិត្វាបិ វីតិក្កមំ ករោន្តិ, តេ ច សត្ថុនោ អាណាវីតិក្កមចេតនាយ ពលវអកុសលភាវតោ ឈានា បរិហាយន្តីតិ ទដ្ឋព្ពំ, ឧក្កដ្ឋបរិច្ឆេទេន អរិយបុគ្គលេ ឯវ សន្ធាយ ‘‘កុសលាព្យាកតចិត្តេហិ ទ្វិចិត្ត’’ន្តិ វុត្តំ. បណ្ណត្តិំ អជានន្តា បន ឈានលាភី បុថុជ្ជនា វត្ថុម្ហិ លោភវសេន អកុសលចិត្តេនបិ ន អារោចេន្តីតិ នត្ថិ. ឥធ ទុក្ខវេទនាយ អភាវតោ ‘‘ទ្វិវេទន’’ន្តិ ឥមស្ស អនុរូបំ កត្វា ទ្វិចិត្តន្តិ ឥទំ វុត្តន្តិ ឯវំ វា ឯត្ថ អធិប្បាយោ គហេតព្ពោ. សេសំ ឧត្តានមេវ. ឧត្តរិមនុស្សធម្មស្ស ភូតតា, អនុបសម្បន្នស្ស អារោចនំ, តង្ខណវិជាននា, អនញ្ញប្បទេសោតិ ឥមានិ បនេត្ថ ចត្តារិ អង្គានិ.

ភូតារោចនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.