ភិក្ខុនិក្ខន្ធកកថាវណ្ណនា

២៩៥២. វិវរិត្វាន ចីវរំ អបនេត្វា.

២៩៥៣. យំ កិញ្ចិ សម្បយោជេន្តិយាតិ យំ កិញ្ចិ អនាចារំ ករោន្តិយា. តតោតិ តេន អនាចារសង្ខាតេន អសទ្ធម្មេន. ភាសន្តិយាតិ វាចាយ ភាសន្តិយា.

២៩៥៤-៦. ទីឃន្តិ ឯកបរិក្ខេបតោ ទីឃំ. វិលីវេន ច បដ្ដេនាតិ សណ្ហេហិបិ វិលីវេហិ កតបដ្ដេន. ចម្មបដ្ដេនាតិ ចម្មមយបដ្ដេន. ទុស្សបដ្ដេនាតិ សេតវត្ថេន. ទុស្សវេណិយាតិ ទុស្សេន គណ្ឋិតវេណិយា. ទុស្សវដ្ដិយាតិ ទុស្សេន កតវដ្ដិយា. ន ផាសុកា នមេតព្ពាតិ មជ្ឈិមស្ស តនុភាវត្ថាយ គាមទារិកា វិយ ផាសុលិកា ន នាមេតព្ពា. ជឃនន្តិ មុត្តករណប្បទេសំ. អដ្ឋិកាទិនាតិ គោជាណុដ្ឋិកាទិនា. ន ឃំសាបេយ្យាតិ ន ឃដ្ដាបេយ្យ. ‘‘អដ្ឋិកាទិនា’’តិ ឥទំ ‘‘ន ឃំសាបេយ្យា’’តិ ឥមិនា ច ‘‘កោដ្ដាបេតី’’តិ ឥមិនា កិរិយាបទេន ច សម្ពន្ធិតព្ពំ.

២៩៥៧. ‘‘កោដ្ដាបេតី’’តិ ឥទំ ‘‘ហត្ថំ វា’’តិអាទីហិ ឧបយោគន្តបទេហិ បច្ចេកំ យោជេតព្ពំ. ហត្ថន្តិ អគ្គពាហំ. ហត្ថកោច្ឆន្តិ បិដ្ឋិហត្ថំ. បាទន្តិ ជង្ឃំ.

២៩៥៨. ន មុខំ លិម្បិតព្ពន្តិ ឆវិបសាទករេន តិលសាសបកក្កាទិនា អនេកវិធេន លិម្បនេន ន លិម្បិតព្ពំ. ន ចុណ្ណេតព្ពន្តិ មុខចុណ្ណលេបនំ ន កាតព្ពំ. មនោសិលាយ មុខំ លញ្ជន្តិយា អាបត្តិ សិយាតិ យោជនា.

២៩៥៩. អង្គរាគោ ន កាតព្ពោតិ ហលិទ្ទិកុង្កុមាទីហិ សរីរច្ឆវិរាគោ ន កាតព្ពោ. អវង្គំ ន ច កាតព្ពន្តិ អញ្ជនំ ពហិ អក្ខិកោដិយា លេខំ ឋបេត្វា ន អញ្ជិតព្ពំ. ន កាតព្ពំ វិសេសកន្តិ គណ្ឌបទេសេ វិចិត្រសណ្ឋានំ វិសេសកំ វត្តភង្គំ ន កាតព្ពំ.

២៩៦០. ឱលោកនកតោតិ វាតបានតោ. រាគាតិ កាមរាគេន. ឱលោកេតុន្តិ អន្តរវីថិំ វិលោកេតុំ, សាលោកេ ន ច ឋាតព្ពន្តិ យោជនា. សាលោកេ ទ្វារំ វិវរិត្វា ឧបឌ្ឍកាយំ ទស្សេន្តីហិ ន ឋាតព្ពំ. សនច្ចន្តិ នដសមជ្ជំ.

២៩៦១. គណិកំ វុដ្ឋាបេន្តិយា វេសិំ វុដ្ឋាបេន្តិយា. ‘‘វិក្កិណន្តិយា’’តិ ឥទំ ‘‘សុរ’’ន្តិអាទីហិ ឧបយោគន្តបទេហិ បច្ចេកំ យោជេតព្ពំ.

២៩៦៣. ន ចេវុបដ្ឋាបេតព្ពោតិ អត្តនោ វេយ្យាវច្ចំ នេវ ការាបេតព្ពោ. តិរច្ឆានគតោបិ ទាសោ វា ទាសី វា តិរច្ឆានគតោបិ កម្មករោ វា ន ចេវ ឧបដ្ឋាបេតព្ពោ នេវ អត្តនោ វេយ្យាវច្ចំ ការាបេតព្ពោ. អបិ-សទ្ទេន បគេវ មនុស្សភូតោតិ ទីបេតិ.

២៩៦៤. ‘‘សព្ពនីលាទិ’’ន្តិ ឥមិនា –

‘‘សព្ពនីលកមញ្ជេដ្ឋ-កណ្ហលោហិតបីតកេ;

មហានាមមហារង្គ-រត្តេសូ’’តិ. (វិ. វិ. ៥៩៨) –

វុត្តានិ អកប្បិយចីវរានិ សង្គហិតានិ. ‘‘នមតកំ នាម ឯឡកលោមេហិ កតំ អវាយិមំ ចម្មខណ្ឌបរិភោគេន បរិភុញ្ជិតព្ព’’ន្តិ (ចូឡវ. អដ្ឋ. ២៦៤) អដ្ឋកថាយ វុត្តត្តា, គណ្ឋិបទេ ច ‘‘សន្ថរណសទិសោ បិលោតិកាហិ កតោ បរិក្ខារវិសេសោ’’តិ វុត្តត្តា ច និបជ្ជាយ បរិភុញ្ជិតព្ពោ បរិក្ខារវិសេសោ នមតកំ នាម.

២៩៦៥. ឆន្នម្បិ បុរិសព្យញ្ជនំ ‘‘ឯត្ថា’’តិ ចិន្តេត្វា រាគចិត្តេន ឱលោកេន្តិយា ទុក្កដំ ហោតិ. សព្ពន្តិ វុត្តប្បការំ សព្ពំ.

២៩៦៦. ភិក្ខុំ ទូរតោវ បស្សិត្វា តស្ស ភិក្ខុនោ ទូរតោ ឱក្កមិត្វាន មគ្គោ ទាតព្ពោតិ យោជនា.

២៩៦៧. ភិក្ខំ ចរន្តិយា ភិក្ខុនិយា ភិក្ខុំ បស្សិត្វា បន យេន ភិក្ខាយ ចរតិ, តំ បត្តំ នីហរិត្វា ឧបរិ ឆាទេត្វា ឋិតំ សង្ឃាដិចីវរំ អបនេត្វា ឧក្កុជ្ជំ ឧទ្ធំមុខំ កត្វា ភិក្ខុនោ ទស្សេតព្ពន្តិ យោជនា.

២៩៦៨. ឧតុនីនំ ភិក្ខុនីនំ ឧតុកាលេ សញ្ជាតបុប្ផេ កាលេ សំវេល្លិកំ កាតុំ កច្ឆំ ពន្ធិតុំ មហេសិនា កដិសុត្តកំ អនុញ្ញាតន្តិ យោជនា, ឥមិនា អញ្ញស្មិំ កាលេ កដិសុត្តកំ ពន្ធិតុំ ន វដ្ដតីតិ ទីបេតិ. យថាហ – ‘‘ន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយា សព្ពកាលំ កដិសុត្តកំ ធារេតព្ពំ, យា ធារេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ឧតុនិយា កដិសុត្តក’’ន្តិ (ចូឡវ. ៤២២).

២៩៦៩. ឥត្ថិបោសយុតន្តិ ឥត្ថីហិ វា បុរិសេហិ វា ឥត្ថិបុរិសេហិ វា យុត្តំ. ឥត្ថិបោសយុត្តំ ហត្ថវដ្ដកមេវ វា. បាដង្កីតិ បដបោដ្ដលិកំ.

២៩៧០. គរុធម្មេតិ សង្ឃាទិសេសេ. មានត្តន្តិ បក្ខមានត្តំ. សម្មន្និត្វាតិ ញត្តិទុតិយាយ កម្មវាចាយ សម្មន្និត្វា.

២៩៧១. យស្សា ឥត្ថិយា បព្ពជិតកាលេ គព្ភោ វុដ្ឋាតិ វិជាយតិ យទិ, បុត្តោ ចេ, តស្សាបិ ទារកមាតុ យាវ សោ ទារកោ វិញ្ញុតំ បាបុណាតិ, យាវ ខាទិតុំ, ភុញ្ជិតុំ, នហាយិតុញ្ច អត្តនោ ធម្មតាយ សក្កោតិ, តាវ ទុតិយា ភិក្ខុនី តថា សម្មន្និត្វា ទាតព្ពាតិ យោជនា.

២៩៧២. សា បន មាតា ភិក្ខុនី អត្តនោ បុត្តំ បាយេតុំ, ភោជេតុំ, មណ្ឌេតុំ, ឧរេ កត្វា សយិតុញ្ច លភតីតិ យោជនា.

២៩៧៣. ទុតិយិកាយ ភិក្ខុនិយា ទារកេន សហសេយ្យំ ឋបេត្វា យថា អញ្ញេសុ បុរិសេសុ វត្តិតព្ពំ បដិបជ្ជិតព្ពំ, តថា ឯវ តស្មិំ ទារកេ វត្តិតព្ពន្តិ យោជនា.

២៩៧៤. វិព្ភមេនេវាតិ អត្តនោ រុចិយា សេតវត្ថានំ គហណេនេវ. យថាហ – ‘‘យស្មា សា វិព្ភន្តា អត្តនោ រុចិយា ខន្តិយា ឱទាតានិ វត្ថានិ និវត្ថា, តស្មាយេវ សា អភិក្ខុនី, ន សិក្ខាបច្ចក្ខានេនា’’តិ (ចូឡវ. អដ្ឋ. ៤៣៤). ឥធាតិ ឥមស្មិំ សាសនេ.

២៩៧៥. គតាយាតិ ឯត្ថ ‘‘សកាវាសា’’តិ សេសោ. យថាហ – ‘‘យា សា, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី សកាវាសា តិត្ថាយតនំ សង្កន្តា, សា អាគតា ន ឧបសម្បាទេតព្ពា’’តិ. ន កេវលំ ន ឧបសម្បាទេតព្ពា, បព្ពជ្ជម្បិ ន លភតិ. ឱទាតានិ គហេត្វា វិព្ភន្តា បន បព្ពជ្ជាមត្តំ លភតិ.

២៩៧៦. វន្ទនន្តិ បាទេ សម្ពាហេត្វា វន្ទនំ. សាទិតុំ វដ្ដតីតិ ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, សាទិតុ’’ន្តិ (ចូឡវ. ៤៣៤) អនុញ្ញាតត្តា វដ្ដតិ. តត្រេកេ អាចរិយា ‘‘សចេ ឯកតោ វា ឧភតោ វា អវស្សុតា ហោន្តិ សារត្តា, យថាវត្ថុកមេវា’’តិ វទន្តិ. ឯកេ អាចរិយា ‘‘នត្ថិ ឯត្ថ អាបត្តី’’តិ វទន្តីតិ ឯវំ អាចរិយវាទំ ទស្សេត្វា ‘‘ឥទំ ឱទិស្ស អនុញ្ញាតំ វដ្ដតី’’តិ អដ្ឋកថាសុ វុត្តំ, តំ បមាណំ. ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, សាទិតុ’’ន្តិ (ចូឡវ. ៤៣៤) ហិ វចនេនេវ កប្បិយំ.

២៩៧៧. យាយ កាយចិ វច្ចកុដិយា វច្ចោ ន កាតព្ពោ, ហេដ្ឋា វិវដេ ឧទ្ធំ បដិច្ឆន្នេ បន វច្ចំ កាតុំ វដ្ដតិ. ហេដ្ឋា វិវដេ ឧបរិ បដិច្ឆន្នេតិ អដ្ឋកថាយំ ‘‘សចេ កូបោ ខតោ ហោតិ, ឧបរិ បន បទរមត្តមេវ សព្ពទិសាសុ បញ្ញាយតិ, ឯវរូបេបិ វដ្ដតី’’តិ (ចូឡវ. អដ្ឋ. ៤៣៥) វុត្តំ.

២៩៧៨. សព្ពត្ថាតិ ភិក្ខុនិឧបស្សយអន្តរឃរាទិសព្ពដ្ឋានេសុ. គិលានាយាតិ យស្សា វិនា បល្លង្កំ ន ផាសុ ហោតិ. អឌ្ឍបល្លង្កន្តិ ឯកបាទំ អាភុជិត្វា កតបល្លង្កំ. សោ ឯកំ បណ្ហិំ ឩរុមូលាសន្នំ កត្វា ឥតរំ ទូរេ កត្វា អាភុជិតបល្លង្កោ នាម.

២៩៧៩. នរតិត្ថេតិ បុរិសានំ នហានតិត្ថេ. យថាហ – ‘‘ន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយា បុរិសតិត្ថេ នហាយិតព្ពំ, យា នហាយេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, មហិលាតិត្ថេ នហាយិតុ’’ន្តិ (ចូឡវ. ៤៣៦).

២៩៨០. យា សមណី គន្ធចុណ្ណេន វា វាសិតមត្តិយា វាសិតកាយ មត្តិកាយ វា បដិសោតេ វា ន្ហាយេយ្យ, តស្សា អាបត្តិ ទុក្កដន្តិ យោជនា. វាសិតវិសេសនេន អវាសិតា វដ្ដតីតិ ទីបេតិ. យថាហ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, បកតិមត្តិក’’ន្តិ (ចូឡវ. ៤៣៦).

២៩៨១. អភុត្វាតិ ឯត្ថ អាមិសអគ្គំ គហណមត្តម្បិ អកត្វា, បត្តចីវរំ កតិបយទិវសានិបិ អបរិភុញ្ជិត្វាតិ អត្ថោ. សចេ អសប្បាយំ, សព្ពម្បិ អបនេតុំ វដ្ដតិ.

២៩៨២. អនុបសម្បន្នេ អសន្តេ សព្ពំ ភិក្ខូហិ បដិគ្គហិតំ វា អប្បដិគ្គហិតំ វា សន្និធិកតំ វា សព្ពំ អជ្ឈោហរណីយំ ភិក្ខូហិ បដិគ្គហាបេត្វា បរិភុញ្ជិតុំ ភិក្ខុនីនំ វដ្ដតីតិ យោជនា. ‘‘ភិក្ខុនីនំ វដ្ដតី’’តិ ឥទំ បករណវសេន វុត្តំ. ភិក្ខុនីហិបិ បដិគ្គហាបេត្វា ភិក្ខូនម្បិ តថាវិធំ បរិភុញ្ជិតុំ វដ្ដតិ. យថាហ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូនំ សន្និធិំ ភិក្ខុនីហិ បដិគ្គាហាបេត្វា បរិភុញ្ជិតុ’’ន្តិ (ចូឡវ. ៤២១).

ភិក្ខុនិក្ខន្ធកកថាវណ្ណនា.

ឥតិ វិនយត្ថសារសន្ទីបនិយា វិនយវិនិច្ឆយវណ្ណនាយ

ខន្ធកកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.