អធិករណភេទំ

ឧក្កោដនភេទាទិកថាវណ្ណនា

៣៤១. ‘‘អលំ អាវុសោ’’តិ អត្តបច្ចត្ថិកេ សញ្ញាបេត្វាតិ បត្តចីវរាទិអត្ថាយ អលំ ភណ្ឌនាទិករណន្តិ វិវាទាទីសុ ទោសទស្សនមត្តេន សញ្ញាបេត្វា អញ្ញមញ្ញំ ខមាបេត្វា វូបសមេន្តិ, ន បន អញ្ញមញ្ញំ អាបត្តានាបត្តិទស្សនវសេនាតិ អធិប្បាយោ. តេនាហ ‘‘បាឡិមុត្តកវិនិច្ឆយេនេវា’’តិ.

វិសមានិ កាយកម្មាទីនិ និស្សិតោ ភិក្ខុ វិសមនិស្សិតោ នាម, មិច្ឆាទិដ្ឋិនិស្សិតោ គហននិស្សិតោ, ពលវន្តេ បុរិសេ និស្សិតោ ពលវនិស្សិតោ នាមាតិ ទស្សេន្តោ ‘‘ឯកោ វិសមានី’’តិអាទិមាហ.

ឧក្កោដនភេទាទិកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

អធិករណនិទានាទិវណ្ណនា

៣៤២. អាបត្តិំ និស្សាយ ឧប្បជ្ជនកអាបត្តិវសេនាតិ បរេសំ, អត្តនោ ច អាបត្តិំ បដិច្ឆាទេន្តានំ វជ្ជបដិច្ឆាទីនំ បារាជិកាទិអាបត្តិមេវ សន្ធាយ វុត្តំ, ន សព្ពាបត្តិយោ. កិច្ចំ និស្សាយ ឧប្បជ្ជនកកិច្ចានន្តិ ឧក្ខេបនីយាទិកម្មំ និស្សាយ ឧប្បជ្ជនកានំ តទនុវត្តិកាយ ភិក្ខុនិយា យាវតតិយានុស្សាវនានំ កិច្ចានំ វសេន, ន សព្ពេសំ កិច្ចានំ វសេនាតិ.

៣៤៤. បាឡិយំ ‘‘កតិហិ អធិករណេហី’’តិ បុច្ឆាយ ‘‘ឯកេន អធិករណេន កិច្ចាធិករណេនា’’តិ វុត្តំ. ‘‘កតិសុ ឋានេសូ’’តិ បុច្ឆាយ ‘‘តីសុ ឋានេសុ សង្ឃមជ្ឈេ, គណមជ្ឈេ, បុគ្គលស្ស សន្តិកេ’’តិ វុត្តំ. ‘‘កតិហិ សមថេហី’’តិ បុច្ឆាយ ‘‘តីហិ សមថេហី’’តិ វុត្តំ. តីហិបិ ឯតេហិ ឯកោ វូបសមនប្បការោវ បុច្ឆិតោ, វិស្សជ្ជិតោ ចាតិ វេទិតព្ពោ.

៣៤៨. វិវាទាធិករណំ ហោតិ អនុវាទាធិករណន្តិអាទីសុ វិវាទាធិករណមេវ អនុវាទាធិករណាទិបិ ហោតីតិ បុច្ឆាយ វិវាទាធិករណំ វិវាទាធិករណមេវ ហោតិ, អនុវាទាទយោ ន ហោតីតិ វិស្សជ្ជនំ.

អធិករណនិទានាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

សត្តសមថនានាត្ថាទិវណ្ណនា

៣៥៤. អធិករណបុច្ឆាវិស្សជ្ជនេ បាឡិយំ វិបច្ចយតាយ វោហារោតិ វិរូបវិបាកាយ អញ្ញមញ្ញំ ទុក្ខុប្បាទនាយ កាយវចីវោហារោ. មេធគន្តិ វុទ្ធិប្បត្តោ កលហោ.

អនុសម្បវង្កតាតិ វិបត្តិចោទនាយ អនុ អនុ សំយុជ្ជនវសេន និន្នតា.

អព្ភុស្សហនតាតិ អតិវិយ សញ្ជាតុស្សាហតា. អនុពលប្បទានន្តិ ចោទកានម្បិ ឧបត្ថម្ភករណំ. កម្មសង្គហាភាវេនាតិ សង្ឃសម្មុខតាទិមត្តស្ស សម្មុខាវិនយស្ស សង្ឃាទីហិ កត្តព្ពកិច្ចេសុ សង្គហាភាវា.

សត្តសមថនានាត្ថាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

អធិករណភេទវណ្ណនានយោ និដ្ឋិតោ.

ទុតិយគាថាសង្គណិកំ

ចោទនាទិបុច្ឆាវិស្សជ្ជនាវណ្ណនា

៣៥៩. ទុតិយគាថាសង្គណិកាយ ‘‘ចោទនា កិមត្ថាយា’’តិអាទិកា បុច្ឆា ឧបាលិត្ថេរេន កតា. ‘‘ចោទនា សារណត្ថាយា’’តិអាទិវិស្សជ្ជនំ ភគវតា វុត្តំ. ឧបាលិត្ថេរោ សយមេវ បុច្ឆិត្វា វិស្សជ្ជនំ អកាសីតិបិ វទន្តិ.

មន្តគ្គហណន្តិ តេសំ វិចារណាគហណំ, សុត្តន្តិកត្ថេរានំ, វិនយធរត្ថេរានញ្ច អធិប្បាយគហណន្តិ អត្ថោ. បាដេក្កំ វិនិច្ឆយសន្និដ្ឋាបនត្ថន្តិ តេសំ បច្ចេកំ អធិប្បាយំ ញត្វា តេហិ សមុដ្ឋាបិតនយម្បិ គហេត្វា វិនិច្ឆយបរិយោសាបនត្ថន្តិ អធិប្បាយោ.

‘‘មា ខោ តុរិតោ អភណី’’តិអាទិនា អភិមុខេ ឋិតំ កញ្ចិ អនុវិជ្ជកំ ឱវទន្តេន វិយ ថេរេន អនុវិជ្ជកវត្តំ កថិតំ.

អនុយុញ្ជនវត្តន្តិ អនុយុជ្ជនក្កមំ, តំ បន យស្មា សព្ពសិក្ខាបទវីតិក្កមវិសយេបិ តំតំសិក្ខាបទានុលោមេន កត្តព្ពំ, តស្មា ‘‘សិក្ខាបទានុលោមិក’’ន្តិ វុត្តំ. អត្តនោ គតិំ នាសេតីតិ អត្តនោ សុគតិគមនំ វិនាសេតិ.

អនុសន្ធិត-សទ្ទោ ភាវសាធនោតិ អាហ ‘‘អនុសន្ធិតន្តិ កថានុសន្ធី’’តិ. វត្តានុសន្ធិតេនាតិ ឯត្ថាបិ ឯសេវ នយោ. វត្តានុសន្ធិតេនាតិ អាចារានុសន្ធិនា, អាចារេន សទ្ធិំ សមេន្តិយា បដិញ្ញាយាតិ អត្ថោ. តេនាហ ‘‘យា អស្ស វត្តេនា’’តិអាទិ.

បាឡិយំ សញ្ចិច្ច អាបត្តិន្តិអាទិ អលជ្ជិលជ្ជិលក្ខណំ ភិក្ខុភិក្ខុនីនំ វសេន វុត្តំ តេសញ្ញេវ សព្ពប្បការតោ សិក្ខាបទាធិការត្តា. សាមណេរាទីនម្បិ សាធារណវសេន បន សញ្ចិច្ច យថាសកំ សិក្ខាបទវីតិក្កមនាទិកំ អលជ្ជិលជ្ជិលក្ខណំ វេទិតព្ពំ.

កថានុសន្ធិវចនន្តិ ចុទិតកអនុវិជ្ជកានំ កថាយ អនុសន្ធិយុត្តំ វចនំ ន ជានាតិ, តេហិ ឯកស្មិំ ការណេ វុត្តេ សយំ តំ អសល្លក្ខេត្វា អត្តនោ អភិរុចិតមេវ អសម្ពន្ធិតត្ថន្តិ អត្ថោ. វិនិច្ឆយានុសន្ធិវចនញ្ចាតិ អនុវិជ្ជកេន កតស្ស អាបត្តានាបត្តិវិនិច្ឆយស្ស អនុគុណំ, សម្ពន្ធវចនញ្ច.

ចោទនាទិបុច្ឆាវិស្សជ្ជនាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.