អធិករណភេទវណ្ណនា
ឧក្កោដនភេទាទិវណ្ណនា
៣៤០. អធិករណឧក្កោដេន សមថានំ ឧក្កោដំ ទស្សេតុន្តិ អធិករណានិ សត្តហិ សមថេហិ សម្មន្តិ, តានិ ឧក្កោដេន្តោ សត្ត សមថេ ឧក្កោដេតិ នាមាតិ អធិប្បាយោ. បសវតីតិ សម្ភវតិ. ‘‘អនុវាទាធិករណេ លព្ភន្តី’តិអាទីនិ ‘ធម្មោ អធម្មោ’តិអាទីនំ សមានត្តា តេសុ វិសេសតោ លព្ភន្តី’’តិ វុត្តំ. អនិហតន្តិ សុត្តាទិនា. អវិនិច្ឆិតន្តិ ‘‘អាបត្តិអនាបត្តី’’តិអាទិនា. ‘‘តត្ថ ជាតកំ អធិករណំ ឧក្កោដេតិ…បេ… តិណវត្ថារកំ ឧក្កោដេតី’’តិ ទសេវ វុត្តា. ‘‘សម្មុខាវិនយបដិញ្ញាតករណយេភុយ្យសិកា អវុត្តត្តា ឧក្កោដេតុំ ន សក្កា, កម្មវាចាបិ តេសំ នត្ថិ. តស្មា តេ ឧក្កោដេតុំ ន សក្កាតិ វទន្តី’’តិ លិខិតំ. បាឡិមុត្តកវិនិច្ឆយេនេវាតិ វិនយលក្ខណំ វិនា កេវលំ ធម្មទេសនាមត្តវសេនេវាតិ អត្ថោ. ខន្ធកតោ វា បរិវារតោ វា អានីតសុត្តេន. និជ្ឈាបេន្តិ ទស្សេន្តិ. បុព្ពេ ធម្មវិនយេន វិនិច្ឆិតំ អធិករណំ ឧបជ្ឈាយាទីនំ អត្ថាយ ‘‘អធម្មំ ធម្មោ’’តិអាទីនិ ទីបេត្វាតិ អត្ថោ. វិសមានិ កាយកម្មាទីនិ និស្សិតត្តា វិសមនិស្សិតោ. ឯវំ សេសេសុ.
អធិករណនិទានាទិវណ្ណនា
៣៤២-៣. កិំសម្ភារន្តិ កិំបរិក្ខារំ, ឯត្ថ កិន្តិ លិង្គសាមញ្ញមព្យយំ. បុព្ពេ ឧប្បន្នវិវាទំ និស្សាយ បច្ឆា ឧប្បជ្ជនកវិវាទោ វិវាទនិទានំ នាម. អាបត្តាធិករណបច្ចយា ចតស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតីតិ ភិក្ខុនី ជានំ បារាជិកំ ធម្មំ បដិច្ឆាទេតិ បារាជិកំ, វេមតិកា បដិច្ឆាទេតិ ថុល្លច្ចយំ, ភិក្ខុ សង្ឃាទិសេសំ បដិច្ឆាទេតិ បាចិត្តិយំ, អាចារវិបត្តិំ បដិច្ឆាទេតិ ទុក្កដំ. បុព្ពេ កតឧក្ខេបនិយាទិកិច្ចំ និស្សាយ ឧប្បជ្ជនកកិច្ចានំ. កីទិសានំ? សមនុភាសនាទីនំ វសេន. តំ ហីតិ អធិករណំ.
៣៤៤. អធិករណេសុ យេន អធិករណេន សម្មន្តិ, តំ ទស្សេតុន្តិ យទា អធិករណេហិ សម្មន្តិ, តទា កិច្ចាធិករណេនេវ សម្មន្តិ, ន អញ្ញេហីតិ ទស្សនត្ថំ វុត្តំ, ន ឯកន្តតោ អធិករណេនេវ សម្មន្តីតិ ទស្សនត្ថំ.
៣៤៨. អាបត្តាធិករណេ សង្ឃោ វិវទតីតិ អាបត្តានាបត្តីតិ ឯវំ.
៣៥៣. សមុដ្ឋានាភាវតោ សម្មុខាវិនយេ កម្មស្ស កិរិយាករណមិច្ចាទិនា អវិភជិត្វាវ សតិវិនយាទីនំ ឆន្នំយេវ ឆ សមុដ្ឋានានិ វិភត្តានិ. តំ កស្មា? កម្មសង្គហាភាវេន, សតិវិនយាទីនំ វិយ សង្ឃសម្មុខតាទីនំ កិច្ចយតា នាម នត្ថីតិ អធិប្បាយោ.
អធិករណភេទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.