កថិនភេទវណ្ណនា

កថិនអត្ថតាទិវណ្ណនា

៤០៣-៤. កិន្តិ កថំ. អនាទិយទានំ តាវកាលិកវត្ថុ. ‘‘អនាគតវសេន អនន្តរា ហុត្វា’’តិ ឧទកាហរណាទិបយោគស្ស ធោវនាទិបុព្ពករណស្ស បច្ឆា ឧប្បជ្ជនតោ, ធោវនាទិកិរិយញ្ច សន្ធាយ បយោគករណតោ វុត្តំ. បុរេជាតបច្ចយេ បនេស បយោគោតិ អត្ថោ. ឯកំ ធម្មម្បិ ន លភតិ អត្តនោ បុរេជាតស្ស នត្ថិតាយ.

កថិនាទិជានិតព្ពវិភាគវណ្ណនា

៤១២. រូបាទិធម្មេសូតិ វណ្ណគន្ធាទិអដ្ឋកេសុ. ‘‘វស្សានស្ស បច្ឆិមោ មាសោ’’តិ (បារា. ២១៨) វុត្តត្តា បច្ឆិមេ មាសេ យស្មិំ វា តស្មិំ វា ទិវសេ អត្ថរិតុំ វដ្ដតីតិ សិទ្ធំ.

៤១៥. ‘‘អាទិច្ចពន្ធុនាតិ វុត្តត្តា ថេរវចន’’ន្តិ វទន្តិ.

បលិពោធបញ្ហាព្យាករណកថាវណ្ណនា

៤១៥-៦. សន្និដ្ឋានន្តិកោ កថំ ពហិសីមាយ ឧទ្ធរីយតិ? ភិក្ខុ អកតចីវរំ សមាទាយ បក្កមតិ ‘‘ន បច្ចេស្ស’’ន្តិ, តស្ស ពហិសីមាគតស្ស ឯវំ ហោតិ ‘‘នេវិមំ ចីវរំ ការេស្ស’’ន្តិ, ឯវមេតស្ស ពហិសីមាគតស្ស ឧទ្ធរីយតិ. កថំ អន្តោសីមាយ? អកតចីវរំ សមាទាយ បក្កមតិ ‘‘ន បច្ចេស្ស’’ន្តិ, តតោ តត្ថ ផាសុវិហារំ អលភន្តោ តមេវ វិហារំ អាគច្ឆតិ, តស្ស ចីវរបលិពោធោយេវ ឋិតោ, សោ ច ‘‘នេវិមំ ចីវរំ ការេស្ស’’ន្តិ ចិត្តេ ឧប្បន្នេ ឆិជ្ជតិ, តស្មា ‘‘អន្តោសីមាយ ឧទ្ធរីយតី’’តិ វុត្តំ. សន្និដ្ឋានន្តិកំ ទុវិធំ ‘‘ន បច្ចេស្ស’’ន្តិ អាវាសបលិពោធំ ឆិន្ទិត្វា តតោ បុនបិ តមេវ វិហារំ អាគន្ត្វា ‘‘នេវិមំ ចីវរំ ការេស្ស’’ន្តិ សន្និដ្ឋានំ ករោតិ, ពហិសីមាយ ឋត្វា ‘‘នេវិមំ ចីវរំ ការេស្សំ ន បច្ចេស្ស’’ន្តិ ចិត្តុប្បាទេន សន្និដ្ឋានន្តិកំ ហោតិ. គាថាយម្បិ ‘‘ទ្វេ បលិពោធា អបុព្ពំ អចរិម’’ន្តិ ឥទំ ឥមមេវ សន្ធាយ. ‘‘អាសាវច្ឆេទិកោ កថំ អន្តោសីមាយ? អាសីសិតេន ‘តុម្ហេ វិហារមេវ បត្ថេថ, អហំ បហិណិស្សាមី’តិ វុត្តោ បុព្ពេ ‘ន បច្ចេស្ស’ន្តិ អាវាសបលិពោធំ ឆិន្ទិត្វា គតោ បុន តំ វិហារំ គន្ត្វា តេន ‘នាហំ សក្កោមិ ទាតុ’ន្តិ បហិតោ ហោតី’’តិ លិខិតំ. ‘‘អត្ថារេ ហិ សតិ ឧទ្ធារោ នាមា’’តិ អត្ថារំ វិនា ឧទ្ធារំ ន លភន្តិ, តស្មា វុត្តំ. បុរិមា ទ្វេតិ ‘‘ទ្វេ កថិនុទ្ធារា ឯកុប្បាទា ឯកនិរោធា’’តិ វុត្តាធិការេ បឋមំ វុត្តា អន្តរព្ភារសហុព្ភារា. ន បក្កមនន្តិកាទយោ ទ្វេ. ឯកតោ និរុជ្ឈន្តីតិ ឧទ្ធារភាវំ បាបុណន្តីតិ អត្ថោ.

កថិនភេទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

បញ្ញត្តិវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.