១០. ភិក្ខុនិក្ខន្ធកវណ្ណនា
មហាបជាបតិគោតមីវត្ថុកថាវណ្ណនា
៤០២-៣. សូនេហីតិ សុតេហិ. ‘‘សេតដ្ដិកា នាម រោគជាតី’’តិ បាឡិ. ‘‘សេតដ្ឋិកា’’តិ អដ្ឋកថា. ‘‘បដិសម្ភិទាបត្តខីណាសវគ្គហណេន ឈានានិបិ គហិតានេវ ហោន្តិ. ន ហិ និជ្ឈានិកានំ សព្ពប្បការា សម្បត្តិ ឥជ្ឈតី’’តិ លិខិតំ.
ភិក្ខុនីឧបសម្បទានុជាននកថាវណ្ណនា
៤០៤. យទគ្គេន យំ ទិវសំ អាទិំ កត្វា. តទេវាតិ តស្មិំ ឯវ ទិវសេ. ‘‘អនុញត្តិយា’’តិ បាឋោ. ‘‘អនុបញ្ញត្តិយា’’តិ ន សុន្ទរំ.
៤០៥. ‘‘បដិគ្គណ្ហាមិ យាវជីវំ អនតិក្កមនីយោ’’តិ វត្វា ឥទានិ កិំ ការណា វរំ យាចតីតិ ចេ? បរូបវាទវិវជ្ជនត្ថំ. ទុព្ពុទ្ធិនោ ហិ កេចិ វទេយ្យុំ ‘‘មហាបជាបតិយា បឋមំ សម្បដិច្ឆិតត្តា ឧភតោសង្ឃស្ស យថាវុឌ្ឍអភិវាទនំ ន ជាតំ. គោតមី ចេ វរំ យាចេយ្យ, ភគវា អនុជានេយ្យា’’តិ.
៤០៨. វិមានេត្វាតិ អបរជ្ឈិត្វា.
៤១០-៣. កម្មប្បត្តាយោបីតិ កម្មារហាបិ. អាបត្តិគាមិនិយោបីតិ អាបត្តិំ អាបន្នាយោបិ. ទ្វេ តិស្សោ ភិក្ខុនិយោតិ ទ្វីហិ តីហិ ភិក្ខុនីហិ. ‘‘មនោសិលិកាយា’’តិ បាឋោ.
៤២០. ‘‘តេន ច ភិក្ខុ និមន្តេតព្ពោ’’តិ សាមីចិវសេន វុត្តំ.
៤២២-៣. ‘‘អនុជានាមិ…បេ… តាវកាលិក’’ន្តិ បុគ្គលិកំ សន្ធាយ វុត្តំ, ន សង្ឃិកន្តិ អាចរិយោ. ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ឧតុនិយា កដិសុត្តក’’ន្តិ វចនតោ ភិក្ខុស្ស វិនិពន្ធំ កដិសុត្តកំ ន វដ្ដតិ. បគ្ឃរន្តី វិសវិណា. វេបុរិសិកា មស្សុទាឋី.
៤២៥. តយោ និស្សយេតិ រុក្ខមូលញ្ហិ សា ន លភតិ.
៤២៦. ភត្តគ្គេ សចេ ទាយកា ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស ភុត្តវតោ ចតុបច្ចយេ ទាតុកាមា ហោន្តិ, យថាវុឌ្ឍមេវ.
៤២៧. វិកាលេតិ យាវ វិកាលេ ហោន្តិ, តាវ បវារេសុន្តិ អត្ថោ. អជ្ជត្តនាតិ អជ្ជតនា.
៤២៨. អនុវាទន្តិ ឥស្សរិយដ្ឋានំ. ឥទំ សព្ពំ ‘‘អជ្ជតគ្គេ ឱវដោ ភិក្ខុនីនំ ភិក្ខូសុ វចនបថោ’’តិ បញ្ញត្តស្ស គរុធម្មស្ស វីតិក្កមអាបត្តិបញ្ញាបនត្ថំ វុត្តន្តិ វេទិតព្ពំ, អញ្ញថា យេសំ គរុធម្មានំ បដិគ្គហណេន ភិក្ខុនីនំ ឧបសម្បទា អនុញ្ញាតា, តេសំ វីតិក្កមេ អនុបសម្បន្នាវ សិយាតិ អាសង្កា ភវេយ្យ.
៤២៩. ឥត្ថិយុត្តេនាតិ ឥត្ថីហិ គាវីអាទីហិ ធុរដ្ឋានេ យុត្តេន. បុរិសន្តរេនាតិ បុរិសេន អន្តរិកេន. ‘‘បុរិសទុតិយេនា’’តិ លិខិតំ, បុរិសសារថិនាតិ អធិប្បាយោ. ‘‘ពាឡ្ហតរំ អផាសូ’’តិ វចនតោ គិលានាយ វដ្ដតិច្ចេវ សិទ្ធំ, ភគវន្តំ អាបុច្ឆិត្វា អនុញ្ញាតដ្ឋានេ ឧបសម្បជ្ជិស្សាមីតិ អធិប្បាយោ.
៤៣០. សា កេនចិទេវ អន្តរាយេនាតិ សព្ពន្តរាយសង្គហនវចនំ, តស្មា តំ ន អន្តរាយំ កិត្តេត្វា, វុត្តន្តរាយេន ‘‘រាជន្តរាយេនា’’តិ សាធេតព្ពន្តិ អាចរិយោ.
៤៣១-២. ‘‘នវកម្មន្តិ កត្វា ‘ឯត្តកានិ វស្សានិ វសតូ’តិ អបលោកេត្វា សង្ឃិកភូមិទាន’’ន្តិ លិខិតំ. ‘‘សាគារ’’ន្តិ វុត្តត្តា អគារបដិសំយុត្តរហោនិសជ្ជសិក្ខាទិវជ្ជិតាតិ កេចិ, យុត្តមេតំ. កស្មា? ‘‘សហាគារសេយ្យមត្តំ ឋបេត្វា’’តិ អដ្ឋកថាយំ វុត្តត្តា. ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, បោសេតុ’’ន្តិ វចនតោ បោសនយុត្តកម្មំ សព្ពំ វដ្ដតិ មាតុយា, ន អញ្ញេសំ. វសិតុំ ចេ ន សក្កោតិ ទុតិយំ វិនា, សម្មន្និត្វាវ ទាតព្ពា តាយ ឥតិ នោ មតិ. កិត្តកំ កាលំ? វសិត្វា ចេ ទុតិយា គន្តុមិច្ឆតិ, អញ្ញំ សម្មន្និតុំ យុត្តាវ. សា វិជាតា លភេតិ អាចរិយោ.
៤៣៤. ‘‘ឥទំ ឱទិស្ស អនុញ្ញាតំ វដ្ដតីតិ ឯកតោ វា ឧភតោ វា អវស្សវេ សតិបិ វដ្ដតី’’តិ លិខិតំ. ‘‘កេសច្ឆេទាទិកំ កម្មំ អនុជានាមិ សាទិតុំ ’’ឥច្ចេវ វុត្តត្តា វុត្តំ ‘‘តទញ្ញេ សាទិតុ’’ន្តិ. ‘‘កេសច្ឆេទាទិកំ កម្មំ អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ’’តិ អវត្វា ឯត្តកំ យស្មា ‘‘សាទិតុ’’ន្តិ ភាសិតំ, តស្មា សា វិចិកិច្ឆាយ ឧភតោបិ អវស្សវេ អបិ បារាជិកខេត្តេន សា បារាជិកំ ផុសតិ. ឥតិ អដ្ឋកថាស្វេតំ សព្ពាសុបិ វិនិច្ឆិតំ. ឱទិស្សកាភិលាបោ ហិ អញ្ញថា និព្ពិសេសតោ តំ បមាណំ. យទិ តថា ភិក្ខុស្ស កប្បតិ វិចិកិច្ឆា.
កាលមោទិស្ស នំ បទំ, ន សត្តោទិស្សកញ្ហិ តំ;
អថ ភិក្ខុនិយា ឯវ, កាលមោទិស្ស ភាសិតំ.
ឯវំ បារាជិកាបត្តិ, សិថិលាវ កតា សិយា;
សព្ពសោ បិហិតំ ទ្វារំ, សព្ពបារាជិកស្មិន្តិ.
និរត្ថកភាវតោ, ឧព្ភជាណុមណ្ឌលេ;
តស្មា ន សាទិយន្តីតិ, និទានវចនក្កមំ.
និស្សាយ សត្ថុនា វុត្តំ, សាទិតុន្តិ ន អញ្ញថា;
អត្តនោ បណ្ហិសម្ផស្សំ, សាទិតុំ យេន វារិតំ.
អបិ បារាជិកក្ខេត្តេ, កថំ ទ្វារំ ទទេយ្យ សោ;
តថាបិ ពុទ្ធបុត្តានំ, ពុទ្ធភាសិតភាសិតំ.
វចនញ្ច សមានេន្តោ, នោ ចេត្ថ យុត្តិកថា ធីរា;
កេសច្ឆេទាទិកម្មស្ស, អវស្សំ ករណីយតោ.
ចិត្តស្ស ចាតិលោលត្តា, គណស្ស ច អង្គសម្បទា-
ភាវា ភិក្ខុនីនំ មហេសិនា, រក្ខិតុញ្ច អសង្កត្តា;
ននុ មោទិស្សកំ កតន្តិ.
ភិក្ខុនិក្ខន្ធកវណ្ណនា និដ្ឋិតា.