២. វិលេខនសិក្ខាបទវណ្ណនា

៤៣៨. អាបត្តិញ្ច សតិសម្មោសាយាតិ ឯត្ថ ច-សទ្ទោ កត្តព្ពញ្ច ន ករោតីតិ ទីបេតិ, ន ចត្តារិ ឯវាតិ វុត្តំ ហោតិ. រដ្ឋេកទេសោ ជនបទោ. ពុទ្ធកាលេ អរិដ្ឋកណ្ដកា សាសនបច្ចត្ថិកា. ‘‘នាលំ អន្តរាយាយា’’តិ វចនេន ហិ តេ ភគវតោ អសព្ពញ្ញុតំ ទីបេន្តិ. បរិនិព្ពុតេ ភគវតិ ទសវត្ថុទីបកា វជ្ជិបុត្តកា. តេ ហិ វិនយសាសនបច្ចត្ថិកា. បរូបហារាទិវាទា បន សុត្តន្តាភិធម្មប្បច្ចត្ថិកា. កេ បន តេ? ឯកច្ចេ មហាសង្ឃិកាទយោ, ន សព្ពេតិ ទីបនត្ថំ ‘‘បរូបហារា…បេ… វាទា’’តិ វិសេសនវចនមាហ. តត្ថ យេ កុហកា បាបិច្ឆកា អភូតំ ឧល្លបិត្វា បដិលទ្ធវរភោជនានិ ភុញ្ជិត្វា មុដ្ឋស្សតី និទ្ទំ ឱក្កមិត្វា សុក្កវិស្សដ្ឋិំ បត្តា, អញ្ញេហិ តំ ទិស្វា ‘‘អត្ថិ អរហតោ សុក្កវិស្សដ្ឋី’’តិ វុត្តេ ‘‘មារកាយិកា ឧបសំហរន្តី’’តិ វត្វា ជនំ វញ្ចេន្តិ. យេ ច សម្មាបដិបន្នា អកុហកា, តេបិ តំ វចនំ សុត្វា កេចិ តំទិដ្ឋិកា ហោន្តិ អធិមានិនោ ច. អត្តនោ សុក្កវិស្សដ្ឋិំ បស្សិត្វាបិ នាធិមុច្ចន្តិ, អនធិគតេ អធិកតសញ្ញិនោវ ហោន្តិ. តថា អត្ថិ អរហតោ អញ្ញាណកង្ខាវិតរណា នាមគោត្តាទីសុ វិយ សច្ចេសុ បរវិតរណា បរេហិ បញ្ញត្តា នាមានីតិ អធិប្បាយោ យថាសម្ភវំ យោជេតព្ពោ. តត្ថ វិនយធរោ ‘‘អដ្ឋានមេតំ, ភិក្ខវេ, អនវកាសោ, យំ អរហតោ អសុចិ មុច្ចេយ្យ (កថា. ៣១៣; មហាវ. ៣៥៣). ទិដ្ឋធម្មា…បេ… អបរប្បច្ចយា សត្ថុសាសនេ’’តិអាទីនិ (មហាវ. ៣០) សុត្តបទានិ ទស្សេត្វា តេ សាសនបច្ចត្ថិកេសុ និគ្គហិតំ និគ្គណ្ហាតីតិ អធិប្បាយោ. ឥតរេ ‘‘បរិយត្តិ មូល’’ន្តិ វាទិនោ. ‘‘បាតិមោក្ខេ ឧទ្ទិស្សមានេ’’តិ និទានវសេន វុត្តំ. តថាគតស្ស វិភង្គបទានិ សិទ្ធានិ. សិទ្ធេយេវ កិំ ឥមស្ស អង្គានិ? គរហិតុកាមតា ឧបសម្បន្នស្ស សន្តិកេ សិក្ខាបទវិវណ្ណនញ្ចាតិ.

វិលេខនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.