១. ឱវាទសិក្ខាបទវណ្ណនា

១៤៤. កថានុសារេនាតិ យោ ភិក្ខុនោវាទកត្ថិកោ កិំសីលោ កិំសមាចារោ កតរកុលា បព្ពជិតោតិអាទិ កថានុសារេនាតិ អត្ថោ. សគ្គមគ្គគមនេបីតិ អបិ-សទ្ទេន មោក្ខគមនេបិ. ‘‘លក្ខណប្បដិវេធបដិសំយុត្តោ’’តិ អដ្ឋគរុធម្មានុសារេន វត្តព្ពំ ធម្មកថំ សន្ធាយ វុត្តំ.

១៤៥-១៤៧. និស្សីមន្តិ វិហារេ ពទ្ធសីមតោ អញ្ញំ អពទ្ធសីមំ, គាមសីមាទិន្តិ អត្ថោ. ‘‘សុបិនន្តេនបី’’តិ ន សព្ពេសន្តិ ឥធ ពាហុល្លនយេន វុត្តំ. ឆព្ពគ្គិយា ហិ កេចិ វីសតិវស្សាបិ អត្ថិ អតិរេកវីសតិវស្សាបីតិ ឥមិនា ឥមំ មជ្ឈិមពោធិកាលេ បញ្ញត្តន្តិ វិញ្ញាយតិ. ‘‘សីលវា ហោតី’’តិ វត្វា តស្ស ចតុព្ពិធត្តា ឥធ អធិប្បេតសីលមេវ ទស្សេតុំ ‘‘បាតិមោក្ខសំវរសំវុតោ’’តិអាទិ វុត្តំ. គណ្ឋានុគណ្ឋិបទេសុ ‘‘សតិសំវរាទយោ ឥធ នាធិប្បេតា, តេន វិភង្គបាឋំ ទស្សេតិ អដ្ឋកថាចរិយោ’’តិ វុត្តំ. អត្ថតោតិ បាឡិអត្ថតោ. ការណតោតិ ការណូបបត្តិតោ, អដ្ឋកថាតោតិ អធិប្បាយោ. អថ វា ការណតោតិ ធម្មតោ, តេន អត្ថតោ ធម្មតោតិ វុត្តំ ហោតិ. អថ វា អត្ថតោតិ ផលតោ. ‘‘ការណតោតិ ហេតុតោ. ធម្មបទម្បិ ជាតកេន សហា’’តិ លិខិតំ. បញ្ហំ កថេតុន្តិ ‘‘បញ្ហំ បុដ្ឋោ កថេតី’’តិ ឯត្ថ ភិក្ខុនិយា បុដ្ឋេន ‘‘ន ជានាមី’’តិ ន សក្កា កថេតុំ. ‘‘ន ខោ បន តំ ភគវន្ត’’ន្តិ បាឋោ. ‘‘ន ខោ បនេត’’ន្តិ ច លិខន្តិ, តំ ន សុន្ទរំ. ‘‘កាសាយវត្ថវសនាយា’’តិ វចនតោ បារាជិកាយបិ ន វដ្ដតិ. ភិក្ខុនិយា កាយសំសគ្គមេវ វុត្តំ. មេថុនេន ហិ ភិក្ខុនីទូសកោ ហោតិ.

១៤៨-៩. ភិក្ខូនំ សន្តិកេ ឧបសម្បន្នា នាម បរិវត្តលិង្គា, បញ្ចសតា សាកិយានិយោ វា. ‘‘ធម្មទេសនាបត្តិមោចនត្ថំ បនា’’តិ វចនតោ មាតុគាមគ្គហណេន សព្ពត្ថ ភិក្ខុនីសង្គហំ គច្ឆតីតិ សិទ្ធំ. ភិក្ខុនិគ្គហណេន បន មាតុគាមោ តិរិយំ តរណសិក្ខាបទេ (បាចិ. ១៨៧-១៩០) សង្គហិតោ, ន អញ្ញត្ថ. ‘‘ឱសារេតព្ពា’’តិ បាឡិបាឋោ, បាឡិ ឱសារេតព្ពាតិ អត្ថោ. ‘‘ឱសារេតព្ព’’ន្តិ អដ្ឋកថាបាឡិ. ឯកស្មិំ ឋានេ វន្ទិតេ ទោសាភាវតោ ពហូសុ ឯកាយ វន្ទិតេ វដ្ដតីតិ ចេ? ភិក្ខូហិ កត្តព្ពំ នត្ថិ, ភិក្ខុនិយាយេវ កត្តព្ពំ, តស្មា ន វដ្ដតិ. ‘‘យត្ថ កត្ថចិ និសិន្នាយាតិ អន្តោទ្វាទសហត្ថេ និសិន្នាយា’’តិ វទន្តិ. ន និមន្តិតា ហុត្វា គន្តុកាមាតិ និមន្តិតា ហុត្វា គន្តុកាមា ភិក្ខូ ឥធ នាធិប្បេតា, វស្សំ ឧបគន្តុកាមាវ អធិប្បេតាតិ អត្ថោ. យតោ បនាតិ ភិក្ខុនីវិហារតោ. តត្ថាតិ ភិក្ខុនីវិហារេ. កិញ្ចាបិ ‘‘ឱវាទទាយកា ភិក្ខូ’’តិ វចនតោ ឱវាទទាយកេហេវ សភិក្ខុកោ អាវាសោ ហោតិ, ន សព្ពេហីតិ អាបន្នោ, តថាបិ អសតិ ភិក្ខុនោវាទកេ ឱវាទសំវាសានំ អត្ថាយ យាចនត្ថាយ អវស្សំ គន្តព្ពត្តា អញ្ញេហិបិ ភិក្ខូហិ សភិក្ខុកោបិ សភិក្ខុកោ ឯវាតិ វេទិតព្ពោ. សា រក្ខិតព្ពាតិ វស្សច្ឆេទាបត្តិ រក្ខិតព្ពា. កស្មា? អាបទាសុ ហីតិអាទិ. ‘‘អយំ ឧបោសថោ ចាតុទ្ទសិកោតិ បុច្ឆិតព្ព’’ន្តិ វុត្តំ, តម្បិ តេរសិយំយេវ, ឯតរហិ បន ភិក្ខុនិយោ ចាតុទ្ទសិយំយេវ គន្ត្វា ‘‘កទា អយ្យ ឧបោសថោ’’តិ បុច្ឆន្តិ. ‘‘ជាយាយោ វា ជារិយោ វា’’តិ អធិប្បាយេន វុត្តំ កិរ. ‘‘គច្ឆេយ្យ ចេ, អាបត្តី’’តិ បាឋោ. ទ្វេ តិស្សោតិ ទ្វីហិ តីហិ. ឯកតោ អាគតានំ វសេន ‘‘តាហី’’តិ ពហុវចនំ វុត្តន្តិ អធិប្បាយោ. ‘‘ឯកា ភិក្ខុនី វា ពហូ ភិក្ខុនី វា ពហូហិ ភិក្ខុនុបស្សយេហិ ឱវាទត្ថាយ បេសិតា’’តិ វចនស្ស វិត្ថារោ ‘‘ភិក្ខុនិសង្ឃោ ច អយ្យ ភិក្ខុនិយោ ចា’’តិអាទិនា វុត្តោ. ‘‘ភិក្ខុនិសង្ឃោ ច អយ្យ ភិក្ខុនិយោ ចា’តិអាទិ នានាឧបស្សយេហិ បេសិតាយ វចន’’ន្តិ ច ‘‘អបរិបុណ្ណសង្ឃបុគ្គលនានាវាសទុតិយវចនវសេន បញ្ចក្ខត្តុំ ឧបសង្កមនំ វុត្ត’’ន្តិ ច លិខិតំ. យស្មិំ អាវាសេ បាតិមោក្ខុទ្ទេសោ ន បវត្តតិ, តត្ថាបិ យាចនំ សម្បដិច្ឆិត្វា បុនទិវសេ យេន បដិគ្គហិតំ, តេន ‘‘នត្ថិ កោចិ ភិក្ខុ ភិក្ខុនោវាទកោ សម្មតោ’’តិអាទិ វត្តព្ពំ. អត្ថិ ចេ សម្មតោ, និទ្ទិសិតព្ពោ. ‘‘សយមេវ ចេ សម្មតោ, អហ’ន្តិ វត្តព្ព’’ន្តិ វុត្តំ. សចេ សម្មតោ វា ឱវាទបដិគ្គាហកោ វា បាតិមោក្ខំ ឧទ្ទិសតិ, អញ្ញេន អារោចាបេតព្ពន្តិ ឯកេ, ‘‘អត្តនាបិ អារោចេតុំ វដ្ដតី’’តិ ច វទន្តិ. កេសុចិ បោត្ថកេសុ ‘‘អយ្យានំ បវារេតី’’តិ លិខិតំ, ឯវំ សតិ ‘‘អយ្យស្ស បវារេមី’’តិ វត្តព្ពំ, បោត្ថកេ នត្ថិ.

ឱវាទសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.