១. បរិមណ្ឌលវគ្គវណ្ណនា

៥៧៦. ‘‘សិក្ខិតសិក្ខេនាតិ ចតូហិ មគ្គេហី’’តិ វុត្តំ. យស្មា អដ្ឋង្គុលមត្តំ ឱតារេត្វា និវត្ថមេវ និសិន្នស្ស ចតុរង្គុលមត្តំ ហោតិ, តស្មា ឧភោបេតេ អដ្ឋកថាវាទា ឯកបរិច្ឆេទា, ‘‘អឌ្ឍតេយ្យហត្ថ’’ន្តិ សុខុមំ, ឯកបត្តំ វា សន្ធាយ វុត្តំ. តញ្ហិ យថាឋានេន តិដ្ឋតិ. ទុបដ្ដំ សន្ធាយ ‘‘ទ្វិហត្ថប្បមាណម្បី’’តិ វុត្តន្តិ ឧបតិស្សត្ថេរោ. ឯកបដ្ដំ, ទ្វិបដ្ដំ វា ហេដ្ឋិមបរិច្ឆេទេន ‘‘ទ្វិហត្ថប្បមាណ’’ន្តិ វុត្តន្តិ វេទិតព្ពំ. វុត្តញ្ហិ និស្សគ្គិយអដ្ឋកថាយំ ‘‘តិរិយំ ទ្វិហត្ថោបិ វដ្ដតី’’តិ, តញ្ច ខោ អលាភេ ឯវ ‘‘អលាភេ តិរិយំ ទ្វិហត្ថប្បមាណម្បិ វដ្ដតី’’តិ វុត្តត្តា. ឥទំ សព្ពំ អធិដ្ឋានុបគំ សន្ធាយ វុត្តំ. វិរុទ្ធំ ទិស្វា សជ្ជេតព្ពំ. នោ ចេ សជ្ជេតិ, ទុក្កដំ. សចិត្តកំ បណ្ណត្តិវិជាននចិត្តេនេវ ‘‘អនាទរិយំ បដិច្ចា’’តិ វុត្តត្តា, ន វត្ថុវិជាននចិត្តេន ‘‘ឥទមេវំ កត’’ន្តិ ជានតោបិ អាបត្តិយា អភាវតោ. ផុស្សទេវត្ថេរវាទោបិ ឯកេន បរិយាយេន យុជ្ជតិ. តថា ឧបតិស្សត្ថេរវាទោបិ. បញ្ញត្តេបិ សិក្ខាបទេ អបញ្ញត្តេបិ យំ បកតិយា វជ្ជំ, តំ លោកវជ្ជំ. ឥទំ បន បញ្ញត្តេយេវ វជ្ជំ, នាបញ្ញត្តេ, តស្មា ឥតរលោកវជ្ជេន អសទិសត្តា ន លោកវជ្ជំ. បណ្ណត្តិតោ បដ្ឋាយ វជ្ជតោ បណ្ណត្តិវជ្ជំ. អនាទរិយចិត្តេនេវ អាបជ្ជិតព្ពត្តា សចិត្តកំ, តស្ស ចិត្តស្ស តិវេទនត្តា តិវេទនំ. យស្មា អនាទរិយចិត្តតា នាម កេវលំ អកុសលមេវ, តញ្ច បកតិយា វជ្ជំ, តស្មា ឥទំ លោកវជ្ជំ. សញ្ចិច្ច វីតិក្កមនំ នាម ទោមនស្សិកស្សេវ ហោតីតិ ទុក្ខវេទនំ. គណ្ឋិបទេ បន ‘‘បាណាតិបាតាទិ វិយ និវាសនាទិទោសោ លោកគរហិតោ ន ហោតីតិ បណ្ណត្តិវជ្ជន្តិ ផុស្សទេវត្ថេរោ’’តិ លិខិតំ.

៥៧៧. វិហារេបីតិ ពុទ្ធុបដ្ឋានាទិកាលេ, តស្មា ‘‘បារុបិតព្ព’’ន្តិ ឧត្តរាសង្គកិច្ចវសេន វុត្តំ. បឋមទុតិយសិក្ខាបទេសុ បរិឡាហាទិបច្ចយា កប្បតិ, ន អន្តរឃរបដិសំយុត្តេសុ.

៥៨២. ‘‘ឯកស្មិំ បន ឋានេ ឋត្វា’’តិ ឯត្ថ ‘‘គច្ឆន្តោបិ បរិស្សយាភាវំ ឱលោកេតុំ លភតិយេវ. តថា គាមេ បូជ’’ន្តិ លិខិតំ, តំ បន ‘‘ឯកស្មិំ ឋានេ ឋត្វា’’តិ វុត្តត្តា តាទិសំ អន្តរាយំ សន្ធាយ វុត្តន្តិ វេទិតព្ពំ.

បរិមណ្ឌលវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.