១. បត្តសិក្ខាបទវណ្ណនា

៥៩៨. ពហូ បត្តេ សន្និចយន្តិ ឯត្ថ សន្និចយន្តិ ភាវនបុំសកំ, ពហូ បត្តេ វា គហេត្វា សន្និចយំ ករិស្សន្តីតិ អត្ថោ. ‘‘អឌ្ឍតេរសបលមាសានំ គាហិកា’’តិ លិខិតំ. ឯត្ថ –

‘‘កុឌុវោ ចតុបលេយ្យោ, កុឌុវានំ ចតុគ្គុណំ;

បត្ថំ ចតុគ្គុណោ មាសា-តិ កមាហុ ចតុគ្គុណ’’ន្តិ. –

អាទិំ លោកវោហារំ ទស្សេត្វាវ កេចិ បបញ្ចេន្តិ.

៦០២. ខាទនន្តិ ខាទនីយំ សូបាទិ. ‘‘ព្យញ្ជនស្ស មត្តា នាម ឱទនតោ ចតុត្ថោ ភាគោ’’តិ (ម. និ. អដ្ឋ. ២.៣៨៧) ព្រហ្មាយុសុត្តដ្ឋកថាយំ វុត្តត្តា អាលោបស្ស ចតុត្ថភាគំ ព្យញ្ជនំ អនុរូបន្តិ គហេតព្ពំ. ‘‘ភិក្ខុនិយា បត្តសន្និចយស្ស វារិតត្តា តទនុលោមតោ ភិក្ខូនម្បិ ទុតិយោ វារិតោ’’តិ វុត្តំ, តំ ន យុត្តំ, បាឡិយញ្ហិ ‘‘សន្និចយំ ករេយ្យាតិ អនធិដ្ឋិតោ អវិកប្បិតោ’’តិ (បាចិ. ៧៣៥) វុត្តំ. សោ ហិ កថិនក្ខន្ធកេ (មហាវ. ៣០៦ អាទយោ) និចយសន្និធិ វិយ ឯកោបិ បុនទិវសេ ‘‘សន្និចយោ’’តិ វុច្ចតិ. អនន្តរសិក្ខាបទេ បន ‘‘ទុតិយោ វារិតោតិ អធិដ្ឋានំ និយតំ, តស្មា ទ្វេ បត្តេ អធិដ្ឋាតុំ ន លភតិ. សចេ ឯកតោ អធិដ្ឋាតិ, ទ្វេបិ ន អធិដ្ឋិតា ហោន្តិ. វិសុំ វិសុំ អធិដ្ឋាតិ, ទុតិយោ អនធិដ្ឋិតោ’’តិ វទន្តិ. វិកប្បេតុំ បន ពហូបិ លភតិ. ឥទានិ វត្តព្ពំ សន្ធាយ ‘‘នាមមត្តេ វិសេសោ’’តិ វុត្តំ. តត្ថ នាមន្តិ មជ្ឈិមោ មជ្ឈិមោមកោ មជ្ឈិមុក្កដ្ឋោតិអាទិ.

៦០៨. ‘‘បាកស្ស ហិ ឩនត្តា បត្តសង្ខ្យំ ន គច្ឆតី’’តិ វចនតោ អធិដ្ឋិតបត្តោបិ ខរបាកេន សេតត្តា អធិដ្ឋានំ វិជហតីតិ ចេ? ន, អធិដ្ឋានវិជហនេសុ នវសុ អនាគតត្តា, តស្មា បឋមបាកានំ ឯវ ឩនត្តា បត្តសង្ខ្យំ ន គច្ឆតិ, តស្មិំ សតិ អញ្ញំ វិញ្ញាបេតុំ ន វដ្ដតិ. ‘‘ឩនបញ្ចពន្ធនេនា’’តិ ហិ វុត្តំ. ឆិទ្ទេ, រាជិយា វា ហិ សតិ តេហិ អធិដ្ឋានំ វិជហតីតិ វិជហិតេ នាយំ បដិសេធោ, តស្មា បច្ចុទ្ធរិត្វា, វិកប្បេត្វាបិ អញ្ញំ វិញ្ញាបេតុំ ន លភតិ.

ឯវំ បត្តការកោ មូលំ លភិត្វាតិ ឯត្ថ បចិត្វា ឋបិតទិវសតោ បដ្ឋាយ. ទាតុកាមោ ហុត្វាតិ ឯត្ថ ទិន្នទិវសតោ, សុតទិវសតោ វា បដ្ឋាយ ទសាហំ វេទិតព្ពំ. លិង្គបរិវត្តេន បន ទសាហាតិក្កមេ បត្តសាមិកស្ស ភិក្ខុស្ស, ភិក្ខុនិយា បន រត្តាតិក្កមេ និស្សគ្គិយំ.

បត្តសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.