៤-៥. ភារទ្វាជសុត្តាទិវណ្ណនា

១២៧-១២៨. កាមំ អញ្ញេបិ បព្ពជិតា យុត្តកាលេ បិណ្ឌំ ឧលមានា ចរន្តិយេវ, អយំ បន ឱទរិតោ, តេនេវ ការណេន បព្ពជិតោតិ ទស្សេន្តោ ‘‘បិណ្ឌំ ឧលមានោ’’តិអាទិមាហ. ឃំសន្តោវាតិ ភូមិយំ ឃំសន្តោ ឯវ បត្តំ ឋបេតិ. បរិក្ខីណន្តិ សមន្តតោ បរិក្ខីណំ. នាឡិកោ …បេ… ជាតំ, អតិរេកបត្តដ្ឋបនស្ស បដិក្ខិត្តត្តា អញ្ញំ ន គណ្ហាតិ. ‘‘ឥន្ទ្រិយភាវនន្តិ ចក្ខាទិបញ្ចិន្ទ្រិយភាវន’’ន្តិ កេចិ វទន្តិ, តថា វិបស្សនាភិនិវេសំ កត្វា ឧបរិវិបស្សនំ វឌ្ឍិត្វាតិ អធិប្បាយោ. អបរេ បន ‘‘សទ្ធាបញ្ចមានំ ឥន្ទ្រិយានំ វសេន វិបស្សនាភិនិវេសំ កត្វា តេន សុខេន អភិញ្ញាបហានានំ សម្បាទនវសេន ឥន្ទ្រិយំ ភាវេត្វា’’តិ វទន្តិ.

ឧបសង្កមតីតិ ឯត្ថ យថា សោ រាជា ឧបសង្កមិ, តំ អាគមនតោ បដ្ឋាយ ទស្សេតុំ ‘‘ថេរោ កិរា’’តិអាទិ អារទ្ធំ. មហាបានំ នាម អញ្ញំ កម្មំ អកត្វា បានបសុតោ ហុត្វា សត្តាហំ តទនុរូបបរិជនស្ស សុរាបិវនំ. តេនាហ ‘‘មហាបានំ នាម បិវិត្វា’’តិ. សាលិថុសេហីតិ រត្តសាលិថុសេហិ. ឌយ្ហមានំ វិយ កិបិល្លិកទំសនជាតាហិ ទុក្ខវេទនាហិ. មុខសត្តីហិ វិជ្ឈិំសុ វល្លភតាយ. ឥត្ថិលោលោ ហិ សោ រាជា.

បវេណិន្តិ តេសំ សមាទានបវេណិំ ព្រហ្មចរិយបពន្ធំ. បដិបាទេន្តីតិ សម្បាទេន្តិ. គរុការម្មណន្តិ គរុកាតព្ពអារម្មណំ, អវីតិក្កមិតព្ពារម្មណន្តិ អត្ថោ. អស្សាតិ រញ្ញោ. ចិត្តំ អនោតរន្តន្តិ បសាទវីថិំ អនោតរន្តំ អនុបគច្ឆន្តំ. វិហេឋេតុន្តិ វិពាធិតុំ.

លោភស្ស អបរាបរុប្បត្តិយា ពហុវចនវសេន ‘‘លោភធម្មា’’តិ វុត្តំ. ឧប្បជ្ជន្តីតិបិ អត្ថោ យេវ, យស្មា ឧប្បជ្ជមានោ លោភធម្មោ អត្តនោ ហេតុបច្ចយេ បរិគ្គហាបេន្តោ ជានាបេន្តោ វិយ សហតិ បវត្តតីតិ. ឥមមេវ កាយន្តិ ឯត្ថ សមូហត្ថេ ឯវ កាយ-សទ្ទោ គព្ភាសយាទិដ្ឋានេសុ ឧប្បជ្ជនធម្មសមូហវិសយត្តា, ឥតរេ បន កាយូបលក្ខិតតាយ ‘‘កាយោ’’តិ វេទិតព្ពា. ឧត្តានមេវ ហេដ្ឋា វុត្តនយត្តា.

ភារទ្វាជសុត្តាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.