៣. យមកសុត្តវណ្ណនា

៨៥. ទិដ្ឋិ ឯវ ទិដ្ឋិគតំ ‘‘គូថគតំ មុត្តគត’’ន្តិ (ម. និ. ២.១១៩; អ. និ. ៩.១១) យថា. ទិដ្ឋិគតំ នាម ជាតំ ខន្ធវិនិមុត្តស្ស សត្តស្ស គហិតត្តា.

កុបិតេតិ ទិដ្ឋិសង្ខាតរោគេន កុបិតេ. បគ្គយ្ហាតិ តេសំ ភិក្ខូនំ សន្តិកេ វិយ ថេរស្ស សារិបុត្តស្ស សម្មុខា អត្តនោ លទ្ធិំ បគ្គយ្ហ ‘‘ឯវំ ខ្វាហ’’ន្តិ ឯវំ និច្ឆយេន វត្តុំ អសក្កោន្តោ.

អនុយោគវត្តំ នាម យេន យុត្តោ, តស្ស អត្តនោ គាហំ និជ្ឈានក្ខន្តិយាវ យាថាវតោ បវេទនំ. ថេរស្ស អនុយោគេ ភុម្មន្តិ ‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, អាវុសោ យមកា’’តិអាទិនា ថេរេន កថិតបុច្ឆាយ ភុម្មនិទ្ទេសោ. សចេ តំ អាវុសោតិ ឥទន្តិ ‘‘សចេ តំ, អាវុសោ’’តិ ឯវមាទិកំ ឥទំ វចនំ. ឯតន្តិ យមកត្ថេរំ. អញ្ញន្តិ អរហត្តំ. វត្តព្ពាការេន វទន្តោ អត្ថតោ អរហត្តំ ព្យាករោន្តោ នាម ហោតីតិ អធិប្បាយេន វទតិ.

ឯតស្ស បឋមមគ្គស្សាតិ ឯតស្ស ឥទានិយេវ តិបរិវដ្ដទេសនាវសានេ តយា អធិគតស្ស បឋមមគ្គស្ស. ចតូហិ យោគេហីតិ អត្តតោ បិយតោ ឧទាសិនតោ វេរិតោតិ ចតូហិបិ ឧប្បជ្ជនអនត្ថយោគេហិ.

ឧបេតីតិ តណ្ហុបយទិដ្ឋុបយេហិ ឧបាទិយតិ តណ្ហាទិដ្ឋិវត្ថុំ បប្បោតិ. ឧបាទិយតីតិ ទឡ្ហគ្គាហំ គណ្ហាតិ. អធិតិដ្ឋតីតិ អភិនិវិស្ស តិដ្ឋតិ. កិន្តិ? ‘‘អត្តា មេ’’តិ. បច្ចត្ថិកា មេ ឯតេតិ ឯតេ រូបវេទនាទយោ បញ្ចុបាទានក្ខន្ធា មយ្ហំ បច្ចត្ថិកា អនត្ថាវហត្តាតិ វិបស្សនាញាណេន ញត្វា. វិបស្សនាយ យោជេត្វាតិ វិបស្សនាយ ខន្ធេ យោជេត្វា.

យមកសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.