១. សន្តុដ្ឋសុត្តវណ្ណនា

១៤៤. សន្តុដ្ឋោតិ សកេន ឧច្ចាវចេន បច្ចយេន សមមេវ ច តុស្សនកោ. តេនាហ ‘‘ឥតរីតរេនា’’តិអាទិ. តត្ថ ទុវិធំ ឥតរីតរំ – បាកតិកំ, ញាណសញ្ជនិតញ្ចាតិ. តត្ថ បាកតិកំ បដិក្ខិបិត្វា ញាណសញ្ជនិតមេវ ទស្សេន្តោ ‘‘ថូលសុខុមា’’តិអាទិមាហ. ឥតរំ វុច្ចតិ ហីនំ បណីតតោ អញ្ញត្តា. តថា បណីតម្បិ ឥតរំ ហីនតោ អញ្ញត្តា. អបេក្ខាសទ្ទា ហិ ឥតរីតរាតិ. ឥតិ យេន កេនចិ ហីនេន វា បណីតេន វា ចីវរាទិបច្ចយេន សន្តុស្សិតោ តថាបវត្តោ អលោភោ ឥតរីតរបច្ចយសន្តោសោ, តំសមង្គិតាយ សន្តុដ្ឋោ. យថាលាភំ អត្តនោ លាភានុរូបំ សន្តោសោ យថាលាភសន្តោសោ. សេសបទទ្វយេបិ ឯសេវ នយោ. លព្ភតីតិ វា លាភោ, យោ យោ លាភោ យថាលាភោ, តេន សន្តោសោ យថាលាភសន្តោសោ. ពលន្តិ កាយពលំ. សារុប្បន្តិ ភិក្ខុនោ អនុច្ឆវិកតា.

យថាលទ្ធតោ អញ្ញស្ស អបត្ថនា នាម សិយា អប្បិច្ឆតាយ បវត្តិអាការោតិ តតោ វិនិវត្តិតមេវ សន្តោសស្ស សរូបំ ទស្សេន្តោ ‘‘លភន្តោបិ ន គណ្ហាតី’’តិ អាហ. តំ បរិវត្តេត្វាតិ បកតិទុព្ពលាទីនំ គរុចីវរំ ន ផាសុភាវាវហំ សរីរពាធាវហញ្ច ហោតីតិ បយោជនវសេន, នាត្រិច្ឆតាទិវសេន បរិវត្តេត្វា. លហុកចីវរបរិភោគេ សន្តោសវិរោធិ ន ហោតីតិ អាហ ‘‘លហុកេន យាបេន្តោបិ សន្តុដ្ឋោវ ហោតី’’តិ. មហគ្ឃចីវរំ ពហូនិ វា ចីវរានិ លភិត្វា តានិ វិស្សជ្ជេត្វា អញ្ញស្ស គហណំ យថាសារុប្បនយេ ឋិតត្តា ន សន្តោសវិរោធីតិ អាហ ‘‘តេសំ…បេ… ធារេន្តោបិ សន្តុដ្ឋោវ ហោតី’’តិ. ឯវំ សេសបច្ចយេសុ យថាពលយថាសារុប្បនិទ្ទេសេសុ អបិ-សទ្ទគ្គហណេ អធិប្បាយោ វេទិតព្ពោ.

បកតីតិ វាចាបកតិអាទិកា. អវសេសនិទ្ទាយ អភិភូតត្តា បដិពុជ្ឈតោ សហសា បាបកា វិតក្កា បាតុភវន្តីតិ.

មុត្តហរីតកន្តិ គោមុត្តបរិភាវិតំ, បូតិភាវេន វា ឆឌ្ឌិតត្តា មុត្តហរីតកំ. ពុទ្ធាទីហិ វណ្ណិតន្តិ ‘‘បូតិមុត្តភេសជ្ជំ និស្សាយ យា បព្ពជ្ជា’’តិអាទិនា សម្មាសម្ពុទ្ធាទីហិ បសត្ថំ.

ឯកោ ឯកច្ចោ សន្តុដ្ឋោ ហោតិ, សន្តោសស្ស វណ្ណំ ន កថេតិ សេយ្យថាបិ អាយស្មា ពាកុលត្ថេរោ. ន សន្តុដ្ដោ ហោតិ, សន្តោសស្ស វណ្ណំ កថេតិ សេយ្យថាបិ ថេរោ ឧបនន្ទោ សក្យបុត្តោ. នេវ សន្តុដ្ឋោ ហោតិ, ន សន្តោសស្ស វណ្ណំ កថេតិ សេយ្យថាបិ ថេរោ លាឡុទាយី. អយន្តិ អាយស្មា មហាកស្សបោ. អនេសនន្តិ អយោនិសោ មិច្ឆាជីវវសេន បច្ចយបរិយេសនំ. ឧត្តសតីតិ ‘‘កថំ នុ ខោ លភេយ្យ’’ន្តិ ជាតុត្តាសេន ឧត្តសតិ. តថា បរិតស្សតិ. អយន្តិ មហាកស្សបត្ថេរោ. ឯវំ យថាវុត្តឯកច្ចភិក្ខុ វិយ ន បរិតស្សតិ, អលាភបរិត្តាសេន វិឃាតប្បត្តិយា ន បរិត្តាសំ អាបជ្ជតិ. លោភោយេវ អារម្មណេន សទ្ធិំ គន្ថនដ្ឋេន ពជ្ឈនដ្ឋេន គេធោ លោភគេធោ. មុច្ឆន្តិ គេធំ មោមូហត្តភាវំ. អាទីនវន្តិ ទោសំ. និស្សរណមេវាតិ ចីវរេ ឥទមត្ថិតាទស្សនបុព្ពកំ អលគ្គភាវសង្ខាតនិយ្យានមេវ បជានន្តោ. យថាលទ្ធាទីនន្តិ យថាលទ្ធបិណ្ឌបាតាទីនំ. និទ្ធារណេ ចេតំ សាមិវចនំ.

យថា មហាកស្សបត្ថេរោតិ អត្តនា វត្តព្ពនិយាមេន វទតិ, ភគវតា បន វត្តព្ពនិយាមេន ‘‘យថា កស្សបោ ភិក្ខូ’’តិ ភវិតព្ពំ. កស្សបេន និទស្សនភូតេន. កថនំ នាម ភារោ ‘‘មុត្តោ មោចេយ្យ’’ន្តិ បដិញ្ញានុរូបត្តា. បដិបត្តិំ បរិបូរំ កត្វា បូរណំ ភារោ សត្ថុ អាណាយ សិរសា សម្បដិច្ឆិតព្ពតោ.

សន្តុដ្ឋសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.