២. ទុតិយវគ្គោ

១. ទុគ្គតសុត្តវណ្ណនា

១៣៤. ទុគ្គតន្តិ កិច្ឆជីវិកត្តា សព្ពថា ទុក្ខំ គតំ ឧបគតំ. តថាភូតោ បន ទលិទ្ទោ វរាកោ នាម ហោតីតិ វុត្តំ ‘‘ទលិទ្ទំ កបណ’’ន្តិ. ហត្ថបាទេហីតិ និទស្សនមត្តំ, អញ្ញេហិបិ សរីរាវយវេហិ ទុស្សណ្ឋានេហិ ឧបេតោ ទុរុបេតោ ឯវាតិ.

ទុគ្គតសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

២. សុខិតសុត្តវណ្ណនា

១៣៥. សុខិតន្តិ សញ្ជាតសុខំ. តេនាហ ‘‘សុខសមប្បិត’’ន្តិអាទិ. សុសជ្ជិតន្តិ សុខុមុបករណេហិ សព្ពថា សជ្ជិតំ.

សុខិតសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៣. តិំសមត្តសុត្តវណ្ណនា

១៣៦. ធុតង្គសមាទានវសេន, ន អរញ្ញវាសាទិមត្តេន. សសំយោជនា សព្ពសោ សំយោជនានំ អប្បហីនត្តា, ន បុថុជ្ជនភាវតោ. ឯកេកវណ្ណកាលោវ គហេតព្ពោតិ ឯតេន មហិំសាទីនំ រស្សទីឃបិង្គលាទីសុ ឯកេកានេវ គហេត្វា ទស្សេតិ.

តិំសមត្តសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៤-៩. មាតុសុត្តាទិវណ្ណនា

១៣៧-១៤២. លិង្គនិយមេន ចេវ ចក្កវាឡនិយមេន ចាតិ ‘‘បុរិសានញ្ហិ មាតុគាមកាលោ, មាតុគាមានញ្ច បុរិសកាលោ’’តិ យថា សត្តសន្តានេ លិង្គនិយមោ នត្ថិ, ឯវំ កទាចិ ឥមស្មិំ ចក្កវាឡេ និព្ពត្តន្តិ, កទាចិ អញ្ញតរស្មិន្តិ ចក្កវាឡនិយមោបិ នត្ថិ. ឯវមេវ ឋិតេ

ចក្កវាឡេ មាតុគាមកាលេ នមាតាភូតបុព្ពោ នត្ថីតិអាទិនា លិង្គនិយមេន ចក្កវាឡនិយមោ ច វេទិតព្ពោ. តេនាហ ‘‘តេសូ’’តិអាទិ.

មាតុសុត្តាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

១០. វេបុល្លបព្ពតសុត្តវណ្ណនា

១៤៣. ឯកំ អបទានំ អាហរិត្វា ទស្សេតិ ‘‘ឯវំ សំវេគំ ជនេត្វា ភិក្ខូ វិសេសំ បាបេស្សាមី’’តិ. ចតូហេន អារោហន្តិ ចតុយោជនុព្ពេធត្តា. ទ្វិន្នំ ពុទ្ធានន្តិ កកុសន្ធស្ស កោណាគមនស្ស ចាតិ ឥមេសំ ទ្វិន្នំ ពុទ្ធានំ. ‘‘តិវរា រោហិតស្សា សុប្បិយា’’តិ មនុស្សានំ តស្មិំ តស្មិំ កាលេ សមញ្ញា តត្ថ ទេសនាមវសេន ជាតាតិ វេទិតព្ពា, យថា ឯតរហិ មាគធាតិ.

បុន វស្សសតន្តិ បឋមវស្សសតតោ ឧបរិវស្សសតំ ជីវនកោ នាម មនុស្សោ នត្ថិ. បរិហីនសទិសំ កតំ ទេសនាយ. វឌ្ឍិត្វាតិ ទសវស្សាយុកភាវតោ បដ្ឋាយ យាវ អសង្ខ្យេយ្យាយុកភាវា វឌ្ឍិត្វា. ‘‘បរិហីន’’ន្តិ វត្វា តំ បរិហីនភាវំ ទស្សេន្តោ ‘‘កថ’’ន្តិអាទិមាហ. យំ អាយុប្បមាណេសូតិ យត្តកំ អាយុប្បមាណេសូតិ.

វេបុល្លបព្ពតសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

ទុតិយវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

សារត្ថប្បកាសិនិយា សំយុត្តនិកាយ-អដ្ឋកថាយ

អនមតគ្គសំយុត្តវណ្ណនាយ លីនត្ថប្បកាសនា សមត្តា.