១. សត្តជដិលសុត្តវណ្ណនា

១២២. បុព្ពារាមសង្ខាតេតិ សាវត្ថិនគរស្ស បុព្ពទិសាយ កតត្តា បុព្ពារាមេតិ សង្ខំ គតេ. តត្រាតិ ‘‘មិគារមាតុយា បាសាទេ’’តិ តស្មិំ សំខិត្តវចនេ. អយំ ឥទានិ វុច្ចមានា អនុបុព្ពិកថា អាទិតោ បដ្ឋាយ អនុក្កមកថា. បត្ថនំ អកាសិ តស្ស ភគវតោ អគ្គុបដ្ឋាយិកំ ឯកំ ឧបាសិកំ ទិស្វា តំ ឋានន្តរំ អាកង្ខន្តី. មេណ្ឌកបុត្តស្សាតិ មេណ្ឌកសេដ្ឋិបុត្តស្ស. មាតិដ្ឋានេ ឋបេសិ តស្សា ឧបការំ គរុភាវញ្ច ទិស្វា. តាយ ការិតេ បាសាទេតិ តាយ មហាឧបាសិកាយ មហាលតាបសាធនំ វិស្សជ្ជេត្វា នវហិ កោដីហិ ករីសមត្តេ ភូមិភាគេ ការិតេ សហស្សគព្ភបដិមណ្ឌិតេ បាសាទេ.

បរូឡ្ហកច្ឆាតិ បរូឡ្ហកច្ឆលោមា. កមណ្ឌលុឃដិកាទិំ បព្ពជិតបរិក្ខារំ. នគ្គភោគ្គនិស្សិរិកានន្តិ នគ្គានញ្ចេវ ភោគ្គានញ្ច និស្សិរិកានញ្ច. តេ ហិ អនិវត្ថវត្ថតាយ នគ្គា ចេវ, អចេលកវតាទិនា ភោគ្គសរីរតាយ ភោគ្គា, សោភារហិតតាយ និស្សិរិកា ច. អត្តនា ទិដ្ឋសុតំ បដិច្ឆាទេត្វា ន កថេយ្យុន្តិ អការណមេតំ តេសំ រញ្ញា បយុត្តចរបុរិសភាវតោ. ឯវំ កតេ បន តេ ‘‘អញ្ញេបិ បព្ពជិតា អត្ថីតិ អយំ ជានាតី’’តិ មញ្ញេយ្យុន្តិ កោហញ្ញចិត្តោ ឯវំ អកាសីតិ សក្កា វិញ្ញាតុំ. តថា ហិ តេនត្ថេន អបរិតោសមានោ ‘‘អបិចា’’តិអាទិមាហ.

កាសិកចន្ទនន្តិ ឧជ្ជលចន្ទនំ. តំ កិរ វណ្ណវសេន សមុជ្ជលំ ហោតិ បភស្សរំ, តទត្ថមេវ នំ សណ្ហតរំ ករោន្តិ. តេនាហ ‘‘កាសិកចន្ទនន្តិ សណ្ហចន្ទន’’ន្តិ. វណ្ណគន្ធត្ថាយាតិ វណ្ណសោភត្ថញ្ចេវ សុគន្ធភាវត្ថញ្ច. វណ្ណគន្ធត្ថាយាតិ ឆវិរាគករណត្ថញ្ចេវ សុគន្ធត្ថាយ ច. ‘‘គិហិនា’’តិអាទីហិ បទេហិ ឯវំ បមាទវិហារិនា តយា អរហន្តោ ទុវិញ្ញេយ្យាតិ ទស្សេតិ.

សំវាសោ នាម ឥធ កាលេន ឧបសង្កមនន្តិ ទស្សេន្តោ ‘‘ឧបសង្កមន្តេនា’’តិ អាហ. កាយវាចាហិ អសំយតេនបិ សំយតាការោ, អសំវុតិន្ទ្រិយេនបិ សំវុតិន្ទ្រិយាការោ. បរិគ្គហេស្សាមីតិ វីមំសិស្សាមិ ‘‘បរិសុទ្ធំ នុ ខោ, នោ’’តិ. សប្បញ្ញេនាតិ សីលបរិគ្គណ្ហនបញ្ញាយ សប្បញ្ញេន. ជានិតុំ ន សក្កោតិ សភាវស្ស សតោ សីលស្ស អនុបធារណតោ.

កថនេនាតិ អបរាបរំ កថនេន. តថា ហិ វក្ខតិ ‘‘ឯកច្ចស្ស ហី’’តិអាទិ. អរិយវោហារោតិ ទិដ្ឋាទិលក្ខណេន វោហរិតោ ‘‘ទិដ្ឋំ អទិដ្ឋ’’ន្តិអាទិនា បវុត្តសទ្ទវោហារោ. តស្ស បន ការណមេវ គណ្ហន្តោ ‘‘ឯត្ថ ចេតនា’’តិ អាហ. ឯស នយោ អនរិយវោហារេបិ. បរមត្ថតោ ហិ សច្ចវាចាទយោ មុសាវាទាទយោ ចេតនាលក្ខណាតិ. បញ្ញត្តិវោហារោ តថា តថា វោហរិតព្ពតោ ឯវមាហ ‘‘សំវោហារេន ខោ, មហារាជ, សោចេយ្យំ វេទិតព្ព’’ន្តិ.

ញាណថាមោតិ ញាណគុណពលំ, យេន ឋានុប្បត្តិកបដិភានាទិនា អច្ចាយិកកិច្ចករណីយានិ និដ្ឋាបេតិ. សំកថាយាតិ អត្ថវីមំសនវសេន បវត្តាយ សម្មាកថាយ. ឧប្បិលវតិ លហុកភាវតោ. ហេដ្ឋាចរកាតិ អវចរកា. យេ អនុបវិសិត្វា បរេសំ រហស្សវីមំសនវសេន បវត្តា, តេសុ ឱចរកវោហារោតិ វុត្តំ ‘‘ចរា ហី’’តិអាទិ.

វណ្ណសណ្ឋានេនាតិ វណ្ណេន វា សណ្ឋានេន វា វណ្ណបោក្ខរតាយ វា សណ្ឋានសម្បត្តិយា វា. សុជានោ បេសលោ វិស្សសេតិ យោជនា. លហុកទស្សនេនាតិ បរិត្តទស្សនេន វិជ្ជុកេន វិយ. បរិក្ខារភណ្ឌកេនាតិ បព្ពជិតបរិក្ខារភូតេន ភណ្ឌកេន. លោហឌ្ឍមាសោតិ លោហមយោ ឧបឌ្ឍគ្ឃនកមាសោ.

សត្តជដិលសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.