៦. កាមទសុត្តវណ្ណនា

៨៧. បុព្ពយោគាវចរោតិ បុព្ពេ យោគាវចរោ បុរិមត្តភាវេ ភាវនមនុយុត្តោ. អយំ កិរ កស្សបស្ស ភគវតោ សាសនេ បព្ពជិត្វាវ ពហូនិ វស្សសហស្សានិ សមណធម្មំ អកាសិ, ន បន វិសេសំ និព្ពត្តេសិ. តមត្ថំ ការណេន សទ្ធិំ ទស្សេតុំ ‘‘ពហលកិលេសតាយា’’តិអាទិ វុត្តំ. ឯកន្តបរិសុទ្ធស្សាតិ យថា វិសេសាវហោ ហោតិ, ឯវំ ឯកន្តេន បរិសុទ្ធស្ស សព្ពសោ អនុបក្កិលិដ្ឋស្ស. សីលេន សមាហិតាតិ យថា សីលំ ឧបរូបរិ វិសេសាវហំ និព្ពេធភាគិយញ្ច ហោតិ, ឯវំ សម្មទេវ អាហិតចិត្តា សុដ្ឋុ សម្បន្នចិត្តា. តថាភូតា តេន សមន្នាគតា ហោន្តីតិ អាហ ‘‘សមុបេតា’’តិ. បតិដ្ឋិតសភាវាតិ សេក្ខត្តា ឯវ យថាធិគតធម្មេន និច្ចលភាវេន អធិដ្ឋិតសភាវា. មយា តុដ្ឋិយា គហិតាយ ទេវបុត្តោ ‘‘ទុល្លភា តុដ្ឋី’’តិ វក្ខតីតិ ភគវា ‘‘តុដ្ឋិ ហោតិ សុខាវហា’’តិ អវោចាតិ អាហ ‘‘ឧបរិ បញ្ហសមុដ្ឋាបនត្ថ’’ន្តិ. បព្ពជិតោ រុក្ខមូលិកោ អព្ភោកាសិកោ វា អនគារិយុបេតោ នាម ហោតិ, សេនាសនេ បន វសន្តោ កថន្តិ អាហ ‘‘សត្តភូមិកេ’’តិអាទិ. ចតុបច្ចយសន្តោសោតិ ភាវនាភិយោគសិទ្ធោ ចតូសុ បច្ចយេសុ សន្តោសោ. តេន ចិត្តវូបសមេន តុដ្ឋិ លទ្ធាតិ ទស្សេតិ. ចិត្តវូបសមភាវនាយាតិ ចិត្តកិលេសានំ វូបសមករភាវនាយ, មនច្ឆដ្ឋានំ ឥន្ទ្រិយានំ និព្ពិសេវនភាវករណេន សវិសេសំ ចិត្តស្ស វូបសមករភាវនាយ រតោ មនោតិ យោជនា.

ឯត្ថ ច ឥន្ទ្រិយូបសមេន ចិត្តសមាធានំ បរិបុណ្ណំ ហោតិ ឥន្ទ្រិយភាវនាយ ចិត្តសមាធានស្ស អការកានំ ទូរីករណតោ. អធិចិត្តសមាធានេន ចតុបច្ចយសន្តោសោ សវិសេសំ បរិសុទ្ធោ បរិបុណ្ណោ ច ហោតិ បច្ចយានំ អលាភលាភេសុ បរិច្ចាគសភាវតោ. វុត្តនយេន បន សន្តុដ្ឋស្ស យថាសមាទិន្នំ សីលំ វិសុជ្ឈតិ បារិបូរិញ្ច ឧបគច្ឆតិ, តថាភូតោ ចតុសច្ចកម្មដ្ឋានេ យុត្តោ មគ្គបដិបាដិយា សព្ពសោ កិលេសេ សមុច្ឆិន្ទន្តោ និព្ពានទិដ្ឋោ ហោតីតិ ឥមមត្ថំ ទស្សេតិ ‘‘យេ រត្តិន្ទិវ’’ន្តិអាទិនា. កិំ ន គច្ឆិស្សន្តិ? គមិស្សន្តេវាតិ អរិយមគ្គភាវនំ បហាយ សម្មាបដិបត្តិយា ទុក្ករភាវំ សន្ធាយ សាសង្កំ វទតិ. តេនាហ ‘‘អយំ បន ទុគ្គមោ ភគវា វិសមោ មគ្គោ’’តិ.

តត្ថ កេចិ ‘‘អយំ បនាតិ ទេវបុត្តោ. សោ ហិ ភគវតោ ‘អរិយា គច្ឆន្តី’តិ វចនំ សុត្វា ‘ទុគ្គមោ ភគវា’តិអាទិមាហា’’តិ វទន្តិ, តំ ន យុជ្ជតិ. យស្មា ‘‘សច្ចមេត’’ន្តិ ឯវមាទិបិ តស្សេវ វេវចនំ កត្វា ទស្សិតំ, តស្មា ‘‘យេន មគ្គេន អរិយា គច្ឆន្តី’’តិ តុម្ហេហិ វុត្តំ, អយំ បន ‘‘ទុគ្គមោ ភគវា វិសមោ មគ្គោ’’តិ អាហ ទេវបុត្តោ. អរិយមគ្គោ កាមំ កទាចិ អតិទុក្ខា បដិបទាតិបិ វុច្ចតិ, តញ្ច ខោ បុព្ពភាគបដិបទាវសេន, អយំ បន អតីវ សុគមោ សព្ពកិលេសទុគ្គវិវជ្ជនតោ កាយទុច្ចរិតាទិវិសមស្ស រាគាទិវិសមស្ស ច ទូរីករណតោ ន វិសមោ. តេនាហ ‘‘បុព្ពភាគបដិបទាយា’’តិអាទិ. អស្សាតិ អរិយមគ្គស្ស. អរិយមគ្គស្ស ហិ អធិសីលសិក្ខាទីនំ បរិពុន្ធិតព្ពភាគេន ពហូ បរិស្សយា ហោន្តីតិ. ឯវំ វុត្តោតិ ‘‘ទុគ្គមោ វិសមោ’’តិ ច ឯវំ វុត្តោ.

អវំសិរាតិ អនុដ្ឋហនេន អធោភូតឧត្តមង្គា. កុសលង្គេសុ ហិ សម្មាទិដ្ឋិ ឧត្តមង្គា សព្ពសេដ្ឋត្តា, តញ្ច អនរិយា បតន្តិ ន ឧដ្ឋហន្តិ មិច្ឆាបដិបជ្ជនតោ. តេនាហ ‘‘ញាណសិរេនា’’តិអាទិ. អនរិយមគ្គេតិ មិច្ឆាមគ្គេ. តេនាហ ‘‘វិសមេ មគ្គេ’’តិ. តំ មគ្គនតោ អនរិយា អរិយានំ មគ្គតោ អបាបុណនេន បរិច្ចត្តា ហុត្វា អបាយេ សកលវដ្ដទុក្ខេ ច បតន្តិ. ស្វេវាតិ ស្វាយំ អនរិយេហិ កទាចិបិ គន្តុំ អសក្កុណេយ្យោ មគ្គោ អរិយានំ វិសុទ្ធសត្តានំ សព្ពសោ សមធិគមេន សមោ ហោតិ. កាយវិសមាទីហិ សមន្នាគតត្តា វិសមេ សត្តកាយេ តេសំ សព្ពសោវ បហានេន សព្ពត្ថ សមាយេវ.

កាមទសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.