៧. បញ្ចាលចណ្ឌសុត្តវណ្ណនា

៨៨. សម្ពាធេតិ សម្បីឡិតតណ្ហាកិលេសាទិនា សឧប្បីឡតាយ បរមសម្ពាធេ. អតិវិយ សង្ការដ្ឋានភូតោ ហិ នីវរណសម្ពាធោ អធិប្បេតោ. សោ ហិ ទុគ្គហនោ តស្មិំ អសតិ កាមគុណសម្ពាធោ អនវសរោ ឯវ សេយ្យថាបិ មហាកស្សបាទីនំ. ឱកាសន្តិ ឈានស្សេតំ នាមំ នីវរណសម្ពាធាភាវតោ. អសម្ពាធភាវេន ហិ ឈានំ ឥធ ‘‘ឱកាសោ’’តិ វុត្តំ, តញ្ច ខោ អច្ចន្តាសម្ពាធដ្ឋានតាយ វិបស្សនាបាទកតាយ. តថា ហិ បាឡិយំ ‘‘អវិន្ទី’’តិអាទិ វុត្តំ. តត្ថ អវិន្ទីតិ វិន្ទិ បដិលភិ. ភូរិមេធសោតិ មហាបញ្ញោ, សបញ្ញោតិ អត្ថោ. អពុជ្ឈីតិ ពុជ្ឈិ បដិវិជ្ឈិ. បដិលីនោ ហុត្វា សេដ្ឋោ, បដិលីនានំ វា សេដ្ឋោតិ បដិលីនសេដ្ឋោ. មានុស្សយវសេន ឧន្នតភាវតោ បដិលីនោ នាម បហីនមានោ. បដិលភិំសូតិ កាមគុណសម្ពាធេបិ ‘‘ឥមេ កាមគុណា មាទិសានំ កិំ ករិស្សន្តី’’តិ? តេ អភិភុយ្យ និព្ពានប្បត្តិយា សម្មាសតិំ បដិលភិំសុ. តេន សម្បយុត្តេន លោកុត្តរសមាធិនាបិ សុដ្ឋុ សមាហិតា.

អយំ កិរ ទេវបុត្តោ ឥតោ បុរិមវារេ អត្តភាវេ បឋមជ្ឈានលាភី ហុត្វា តតោ ចវិត្វា ព្រហ្មកាយិកាសុ និព្ពត្តិត្វា តត្ថ ឈានសុខំ អនុភវិត្វា តតោ ចុតោ ឥទានិ កាមភវេ និព្ពត្តោ, តស្មា តំ ឈានំ សម្ភាវេន្តោ ‘‘តាទិសស្ស នាម ឈានសុខស្ស លាភី ភគវា’’តិ តេន គុណេន ភគវន្តំ អភិត្ថវន្តោ ‘‘សម្ពាធេ វតា’’តិ គាថំ អភាសិ. អថស្ស ភគវា យថា នាម អដ្ឋសដ្ឋិយោជនសតសហស្សុព្ពេធសិនេរុបព្ពតរាជំ ឧបាទាយ សាសបោ ន កិញ្ចិ ហោតិ, ឯវំ អនន្តាបរិមេយ្យពុទ្ធគុណេ ឧបាទាយ រូបាវចរបឋមជ្ឈានំ ន កិញ្ចិ ហោតីតិ ទស្សេន្តោ ‘‘យេ សតិ’’ន្តិអាទិនា អនុត្តរគុណាធិគមំ បវេទេសិ. តត្ថ សតិន្តិ វិបស្សនាសតិយា សទ្ធិំ អរិយមគ្គសតិំ. សុសមាហិតាតិ លោកិយសមាធិនា ចេវ លោកុត្តរសមាធិនា ច សុដ្ឋុ សមាហិតា. តេ ហិ អច្ចន្តំ សុសមាហិតា, ន ឈានមត្តលាភិនោ អកុប្បធម្មត្តា. កេចិ ‘‘កម្មន្តេ សុសមាហិតា’’តិ បាឋំ វត្វា ‘‘មគ្គសមាហិតា’’តិ អត្ថំ វទន្តិ.

បញ្ចាលចណ្ឌសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.