ឧបោសថាទិបុច្ឆាវិស្សជ្ជនា

៣៣២. វិស្សជ្ជនេ ឯវមត្ថោ វេទិតព្ពោតិ យោជនា. កាយសាមគ្គី អាទិ នាមាតិ យោជនា. ឱសារណកិរិយាតិ កថនកិរិយា. ឆន្ទបវារណំ អាហរិត្វាតិ ឆន្ទញ្ច បវារណញ្ច អាហរិត្វា. បវារណាកថាតិ ‘‘សង្ឃំ ភន្តេ បវារេមី’’តិអាទិកា (មហាវ. ២១០) បវារណាកថា. តជ្ជនីយកម្មាទីសុ វត្ថុ នាម កិំ? បុគ្គលោ នាម កោតិ អាហ ‘‘វត្ថុ នាមា’’តិអាទិ. តត្ថ យេន វត្ថុនាតិ ភណ្ឌនការកាទិនា យេន វត្ថុនា ករណភូតេន, ហេតុភូតេន វា. យេនាតិ បុគ្គលេន កត្តុភូតេន, កតន្តិ សម្ពន្ធោ. ‘‘តស្សា តស្សា កម្មវាចាយា’’តិ បទំ ‘‘អវសានវចន’’ន្តិ បទេ អវយវិសម្ពន្ធោ. សព្ពត្ថាតិ សព្ពេសុ វិស្សជ្ជនេសុ.

ឥតិ ឧបោសថាទិបុច្ឆាវិស្សជ្ជនវណ្ណនាយ យោជនា

សមត្តា.

អត្ថវសបករណវណ្ណនា

៣៣៤. អត្ថវសបករណេតិ អវយវិអាធារោ. ទស អត្ថវសេតិអាទីសូតិ អវយវាធារោ. យន្តិ វចនំ. ឧបរិមំ ឧបរិមំ បទន្តិ ‘‘សង្ឃផាសុតាយា’’តិអាទិកំ ឧត្តរុត្តរិ វុត្តំ បទំ. ហេដ្ឋិមស្ស ហេដ្ឋិមស្ស បទស្សាតិ ‘‘សង្ឃសុដ្ឋុតាយា’’តិអាទិកស្ស អធោ អធោ វុត្តស្ស បទស្ស.

យទេតំ បទសតំ វុត្តន្តិ យោជនា. តត្ថាតិ តស្មិំ បទសតេ, និទ្ធារណេ ភុម្មំ, អត្ថសតន្តិ អភិធេយ្យសតំ. ធម្មសតន្តិអភិធានសតំ, បាឡិសតន្តិ អត្ថោ. ‘‘អត្ថសតំ ធម្មសត’’ន្តិ បទានំ អត្ថន្តរវិកប្បំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘អថ វា’’តិអាទិ. តត្ថ យេ ទស អត្ថវសេ បដិច្ច បញ្ញត្តំ, តេសំ ទសអត្ថវសានន្តិ យោជនា, យេ ទស អត្ថវសេ បុព្ពេ វណ្ណិតា, តេសំ ទសអត្ថវសានន្តិ យោជនា. បឋមបារាជិកវណ្ណនាយំ (បារា. អដ្ឋ. ១.៣៩) វណ្ណិតាតិ សម្ពន្ធោ. តត្ថាតិ ‘‘សង្ឃសុដ្ឋុតាយា’’តិអាទិបាឋេ. សុដ្ឋុ ទេវាតិ សុដ្ឋុ មហារាជ. ហិ យស្មា អាណាពលភោគពលឥស្សរិយពលេហិ ទិព្ពតិ, តស្មា ទេវោតិ វុច្ចតិ. យោ ចាតិ គហដ្ឋោ វា បព្ពជិតោ វា, សម្បដិច្ឆតីតិ សម្ពន្ធោ. តស្មាតិ យស្មា ហិតាយ សុខាយ ហោតិ, តស្មា. អានិសំសំ ទស្សេត្វា បញ្ញបេស្សាមីតិ សម្ពន្ធោ. អភិភវិត្វា ន បញ្ញបេស្សាមីតិ យោជនា. ឥធាតិ អត្ថវសបករណេ. តទត្ថជោតកានន្តិ សោយេវ អត្ថោ តទត្ថោ, តស្ស ជោតកា តទត្ថជោតកា, តេសំ. ឥទានិ វេទិតព្ពានីតិ សម្ពន្ធោ. អត្ថំ ជោតេន្តីតិ អត្ថជោតកា, សទ្ទា. នីហរិត្វា, និយមេត្វា វា អត្ថោ វុច្ចតេ ឥមាហិ សទ្ទបញ្ញត្តីហីតិ និរុត្តិយោ.

អត្ថសតន្តិ គាថាយំ អត្ថវសេ បករណេ អត្ថសតំ វេទិតព្ពន្តិអាទិនា យោជនា កាតព្ពា. ឥតិ ហីតិ ឥតិ ឯវ. ហិសទ្ទោ ហិ ឯវសទ្ទត្ថោ. ឥទន្តិ ‘‘អត្ថសត’’ន្តិអាទិវចនំ, វុត្តន្តិ សម្ពន្ធោ. ឯតន្តិ យថាវុត្តំ អត្ថំ បដិច្ចាតិ សម្ពន្ធោ.

ឥតិ សមន្តបាសាទិកាយ វិនយសំវណ្ណនាយ

មហាវគ្គវណ្ណនាយ

យោជនា សមត្តា.