៧. កថិនក្ខន្ធកំ

១៨៧. កថិនានុជាននកថា

៣០៦. កថិនក្ខន្ធកេ បាវេយ្យកាតិ ឯត្ថ បាវារដ្ឋេ និវសន្តីតិ បាវេយ្យកាតិ វចនត្ថំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘បាវារដ្ឋវាសិនោ’’តិ. តត្ថាតិ បាវានាមកេ រដ្ឋេ. ឯកោ បិតា ឯតេសន្តិ ឯកបិតុកា. តេ ច តេ ភាតរោ ចេតិ ឯកបិតុកភាតរោ, តេសំ. ឯតន្តិ ‘‘បាវេយ្យកា’’តិ ឯតំ នាមំ. តេសូតិ បាវេយ្យកេសុ. ‘‘ធុតង្គសមាទានវសេនា’’តិ វិសេសនស្ស ព្យវច្ឆេទភាវំ ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘ន អរញ្ញវាសមត្តេនា’’តិ. វិសេសនញ្ហិ ទុវិធំ ព្យវច្ឆេទំ, តប្បាកដិករណញ្ចាតិ. តេសន្តិ បាវេយ្យកានំ. បិណ្ឌបាតិកាទិភាវេបីតិ សម្ពន្ធោ. បិសទ្ទោ អារញ្ញកំ អបេក្ខតិ. ឯតន្តិ ‘‘សព្ពេ អារញ្ញកា’’តិអាទិ ឯតំ វចនំ. ឥមេ បនាតិ បាវេយ្យកា បន. ឧទកសំគហេតិ ឯត្ថ ឧទកេន សំគហេតព្ពន្តិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ឧទកេន សំគហិតេ’’តិ. ‘‘ថលេ ច និន្នេ ចា’’តិ ឥមិនា ‘‘ឧទកសំគហេ’’តិ បទស្ស សរូបំ ទស្សេតិ.

ឧទកចិក្ខល្លោតិ ឧទកេន លោឡិតោ ចិក្ខល្លោ ឧទកចិក្ខល្លោ. ឱកបុណ្ណេហីតិ ឯត្ថ ឱកសទ្ទោ ឧទកវេវចនោតិ អាហ ‘‘ឧទកបុណ្ណេហី’’តិ. ឧទកញ្ហិ ឧចយតិ សមវាយភាវេន បវត្តតីតិ ឱកន្តិ វុច្ចតិ. តេសន្តិ បាវេយ្យកានំ. ឃនានីតិ និរន្តរានិ. តេសូតិ ចីវរេសុ. តេនាតិ ចីវរានំ ឃនត្តា, ឧទកស្ស ច ន បគ្ឃរណត្តា. ភគវតា ‘‘អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសិត្ថា’’តិ បុច្ឆិយមានាបិ តេ ភិក្ខូ យថាបុច្ឆិតំ អវត្វា កស្មា ផាសុកបទំ អបនេត្វា ‘‘អវិវទមានា វស្សំ វសិម្ហា’’តិ អវោចុន្តិ អាហ ‘‘អវិវទមានា វស្សំ វសិម្ហាតិ ឯត្ថា’’តិអាទិ. ឧក្កណ្ឋិតតាយ ចាតិ ឯត្ថ ចសទ្ទោ ‘‘ផាសុតាយ អភាវេនា’’តិ ឯត្ថាបិ យោជេតព្ពោ. សេនាសនផាសុតាយ អភាវេន ច ភគវតោ ទស្សនាលាភេន ឧក្កណ្ឋិតតាយ ចាតិ ហិ អត្ថោ. អនមតគ្គិយកថន្តិ សំយុត្តនិកាយេ អនមតគ្គិយសុត្តន្តកថំ (សំ. និ. ២.១៣៥). សព្ពេវ តេ បាវេយ្យកា ភិក្ខូតិ យោជនា. តន្តិ អនមតគ្គិយកថំ. តតោតិ ធម្មកថនតោ, បរន្តិ សម្ពន្ធោ. ភគវា អាមន្តេសីតិ សម្ពន្ធោ. ឯកំ ចីវរន្តិ សង្ឃាដិំ. សន្តរុត្តរេនាតិ សហ អន្តរេនាតិ សន្តរំ, សន្តរញ្ច តំ ឧត្តរញ្ចេតិ សន្តរុត្តរំ, តេន. អស្សុតិ ភវេយ្យុំ. អភវិស្សំសូតិ ហិ អត្ថោ. សត្តមីវិភត្តិកាលាតិបត្តិវិភត្តីនំ សមានត្ថភាវោ សទ្ទសត្ថេសុ វុត្តោយេវ. ចសទ្ទោ ឧបន្យាសត្ថោ. ឯស កថិនត្ថារោ នាមាតិ យោជនា. អនុជានិតុកាមោ ហុត្វាតិ សម្ពន្ធោ.

តត្ថាតិ ‘‘អនុជានាមិ ភិក្ខវេ’’តិអាទិបាឋេ. វោការស្ស និបាតមត្តេ សតិ កថមត្ថោ ភវិស្សតីតិ អាហ ‘‘អត្ថតកថិនានន្តិ អត្ថោ’’តិ. អត្ថតកថិនានំ ភិក្ខូនន្តិ សម្ពន្ធោ. លទ្ធគុណំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ឯវញ្ហី’’តិអាទិ. ហិសទ្ទោ លទ្ធគុណជោតកោ. បរតោតិ បរម្ហិ. ‘‘សោ តុម្ហាក’’ន្តិ វា ‘‘សោ វោ’’តិ វា អវត្វា ‘‘សោ នេសំ ភវិស្សតី’’តិ វុត្តត្តា វោ-ការោ និបាតមត្តោតិ អធិប្បាយោ. ‘‘វោតិ សាមិវចនមេវេត’’ន្តិ ឥមិនា វោ តុម្ហាកន្តិ អត្ថំ ទស្សេតិ. ឯវំ សតិ ‘‘បរតោ សោ នេស’’ន្តិ ឯត្ថ កថមត្ថោ ភវិស្សតីតិ អាហ ‘‘សោ នេសន្តិ ឯត្ថ បនា’’តិអាទិ. យេ តុម្ហេ អត្ថតកថិនា, តេសំ តុម្ហាកន្តិ យោជនា. កថិនសទ្ទោ ថិរត្ថវាចកោ អនិប្ផន្នបាដិបទិកោ. អនាមន្តចារាទិកានំ បញ្ចានិសំសានំ អន្តោករណសមត្ថភាវេ ថិរន្តិ អត្ថោ.

តត្ថាតិ អនាមន្តចារាទីសុ បញ្ចានិសំសេសុ. អនាមន្តចារោតិ ឯត្ថ ចរណំ ចារោ, អនាមន្តេត្វា ចារោ អនាមន្តចារោតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘អនាមន្តេត្វា ចរណ’’ន្តិ. ‘‘អសមាទាយ ចរណ’’ន្តិ ឥមិនា អសមាទានចារោតិ ឯត្ថ បុព្ពបទេ ត្វាបច្ចយស្ស អនាទេសំ កត្វា អសមាទានចារោតិ វុត្តន្តិ ទស្សេតិ. យាវតត្ថចីវរន្តិ ឯត្ថ អាការលោបេន សន្ធីតិ អាហ ‘‘យាវតា ចីវរេន អត្ថោ’’តិ. ‘‘យាវទត្ថចីវរ’’ន្តិបិ បាឋោ, ឯវំ សតិ ទការោ បទសន្ធិមត្តោ. យាវសទ្ទោ បរិច្ឆេទត្ថវាចកោ, ន អភិវិឈត្ថវាចកោ. អត្ថសទ្ទេន សមាសោ ហោតិ. យោ ច តត្ថ ចីវរុប្បាទោតិ ឯត្ថ តត្ថសទ្ទស្ស វិសយំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘កថិនត្ថារសីមាយ’’ន្តិ. តត្រុប្បាទេនាតិ តត្រ កថិនត្ថារសីមាយំ ឧប្បាទេន មូលេន. ‘‘ចីវរំ ឧប្បជ្ជតី’’តិ ឥមិនា ចីវរុប្បាទោតិ ឯត្ថ ចីវរមេវ ឧប្បាទោ ចីវរុប្បាទោតិ វិសេសនបរបទត្តំ ទស្សេតិ.

កេតិ កិត្តកា. ឥទំ ‘‘គណវសេនា’’តិ វចនំ សន្ធាយ វុត្តំ. អថ វា កេតិ កិន្នាម វុត្ថវស្សា. ឥទំ ‘‘វុត្ថវស្សវសេនា’’តិ វចនំ សន្ធាយ វុត្តំ. សតសហស្សម្បិ ជនា លភន្តីតិ យោជនា. បិសទ្ទេន តតោ អធិកម្បិ លភន្តីតិ ទស្សេតិ. ឆិន្នវស្សា វាតិ បុរិមិកាយ ឧបគន្ត្វា ឆិន្នវស្សា វា. អញ្ញស្មិំ វិហារេតិ កថិនត្ថារវិហារតោ អបរស្មិំ វិហារេ. សព្ពេ ឆិន្នវស្សាទិកា ភិក្ខូ បុរិមិកាយ វស្សូបគតានំ ភិក្ខូនំ គណបូរកា ហោន្តីតិ យោជនា. ឥតរេសំយេវាតិ បុរិមិកាយ វស្សំ ឧបគន្ត្វា បឋមបវារណាយ បវារិតានមេវ. បរិបុណ្ណវស្សោតិ បរិបុណ្ណោ វីសតិវស្សោ, អច្ឆិន្នវស្សោ វា. សោតិ សាមណេរោ. ឥតិ ឯត្ថាបីតិ ឯវំ ឯតេសុ តីសុ វារេសុបិ.

កេន ទិន្នំ កថិនចីវរំ វដ្ដតីតិ យោជនា. យេន កេនចិ ទិន្នំ ចីវរំ វដ្ដតីតិ សម្ពន្ធោ. តន្តិ វត្តំ. អជានន្តោតិ អជាននហេតុ. ហេត្វត្ថេ ហិ អន្តបច្ចយោ. តស្សាតិ កថិនទាយកស្ស. ឯវន្តិ ឥមិនា វក្ខមាននយេន. អញ្ញតរបហោនកំ វត្ថន្តិ សម្ពន្ធោ. តស្សាតិ កថិនចីវរស្ស. ឯត្តកា នាម សូចិយោ វដ្ដតីតិ សម្ពន្ធោ. ឥតិ អាចិក្ខិតព្ពន្តិ យោជនា.

កថិនត្ថារកេនាបិ វត្តំ ជានិតព្ពន្តិ សម្ពន្ធោ. បិសទ្ទោ កថិនទាយកំ អបេក្ខតិ. វត្តំ វិត្ថារេន្តោ អាហ ‘‘តន្តវាយគេហតោ ហី’’តិអាទិ. អាភតសន្តានេនេវាតិ អាភតសន្តតិយា ឯវ. ខលិមក្ខិតសាដកោតិ អហតសាដកោ. សោ ហិ ខលេន តក្កេន កញ្ជិកេន មក្ខិតសាដកត្តា ‘‘ខលិមក្ខិតសាដកោ’’តិ វុច្ចតិ. កថិនត្ថារសាដកន្តិ កថិនត្ថារត្ថាយ ទិន្នំ សាដកំ. តទហេវាតិ តស្មិំ ទិន្នអហនិ ឯវ. តស្មិន្តិ បឋមំ ទិន្នេ កថិនត្ថារសាដកេ. អញ្ញានិ ចាតិ កថិនសាដកតោ អញ្ញានិ ច. ចសទ្ទេន ន កថិនសាដកមេវ អាហរតិ, អញ្ញានិ ចាតិ ទស្សេតិ. យោតិ កថិនទាយកោ. ឥតរោតិ បឋមំ កថិនទាយកោ. យថា តថា ឱវទិត្វាតិ តវ សន្តកតោ ឯតស្ស សន្តកំ សង្ឃស្ស ពហុបការំ, សង្ឃស្ស ពហុបការត្តំ តយាបិ ឥច្ឆិតព្ពំ, ឯវមិច្ឆន្តស្ស ពហុបុញ្ញន្តិ យេន តេនាការេន ឱវទិត្វា.

កេន ភិក្ខុនាតិ សម្ពន្ធោ. យស្ស សង្ឃោ កថិនចីវរំ ទេតិ, តេន ភិក្ខុនា អត្ថរិតព្ពន្តិ យោជនា. កស្ស ភិក្ខុស្សាតិ សម្ពន្ធោ. យោ ជិណ្ណចីវរោ ហោតិ, តស្ស ទាតព្ពន្តិ យោជនា. មហតី បរិសា ឯតស្សាតិ មហាបរិសោ ថេរោ. ‘‘នវកតរោ សក្កោតិ, តស្ស ទាតព្ព’’ន្តិ វចនស្ស អនេកន្តភាវំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘អបិ ចា’’តិអាទិ. អបិ ចាតិ ឯកន្តេន. តទត្ថាយាតិ តស្ស ជិណ្ណចីវរស្ស អត្ថាយ. អស្សាតិ ភិក្ខុស្ស. បេលវោតិ វិរឡោ. តេនាបីតិ កថិនត្ថារកេនាបិ. តន្តិ វិធិំ. ទានកម្មវាចាតិ ទានការណកម្មវាចា.

ឯវំ ទិន្នេ បន កថិនេ និដ្ឋាបេតព្ពានីតិ យោជនា. ឯកេនាបីតិ បិសទ្ទេន បគេវ ពហូហិ បនាតិ ទស្សេតិ. ពុទ្ធប្បសត្ថន្តិ ពុទ្ធេហិ បសត្ថំ. អតីតេ កប្បសតសហស្សមត្ថកេតិ យោជនា. តស្សាតិ បទុមុត្តរស្ស. កថិនំ គណ្ហិ កិរាតិ យោជនា. តន្តិ កថិនំ, សត្ថា អកាសីតិ សម្ពន្ធោ.

កតបរិយោសិតំ កថិនំ កិំ កាតព្ពន្តិ អាហ ‘‘កតបរិយោសិតំ បនា’’តិអាទិ. កថិនំ គហេត្វា អត្ថរិតព្ពន្តិ សម្ពន្ធោ. ‘‘តេន កថិនត្ថារកេន ភិក្ខុនា’’តិ បទំ ‘‘វចនីយោ’’តិ បទេ សុទ្ធកត្តា, ‘‘អនុមោទាបេតព្ព’’ន្តិ បទេ ការិតកត្តា. កិំ វចនីយោតិ អាហ ‘‘អត្ថតំ…បេ… អនុមោទថា’’តិ. ‘‘តេហិ អនុមោទកេហិ ភិក្ខុហី’’តិ បទំ ‘‘វចនីយោ’’តិ បទេ អវុត្តកត្តា, ‘‘អនុមោទាបេតព្ព’’ន្តិ បទេ ការិតកម្មំ អវុត្តកម្មំ, វា. ‘‘កថិន’’ន្តិ ធាតុកម្មំ វា វុត្តកម្មំ វា ឧបនេតព្ពំ. កិំ វចនីយោតិ អាហ ‘‘អត្ថតំ…បេ… អនុមោទាមា’’តិ. ឥតរេហិ ចាតិ អនុមោទកេហិ ច. សព្ពេសន្តិ អត្ថារកអនុមោទកានំ. ហីតិ សច្ចំ. ឯតន្តិ សព្ពេសំ អត្ថតភាវំ, ‘‘ទ្វិន្នំ…បេ… អនុមោទកស្ស ចា’’តិ វចនំ វា.

ឯវំ កថិនេ អត្ថតេ សតិ បនាតិ យោជនា. យេនាតិ ភិក្ខុនា. អវិចារេត្វាវាតិ ‘‘កថិនត្ថារកស្ស ទេមា’’តិ វា ‘‘សង្ឃស្ស ទេមា’’តិ វា អវិចារេត្វា ឯវ. សេសចីវរានិបីតិ កថិនត្ថារចីវរតោ សេសចីវរានិបិ. សង្ឃេន ទាតព្ពានីតិ សម្ពន្ធោ. ‘‘អបលោកេត្វា’’តិ ឥមិនា កម្មវាចាយ កិច្ចាភាវំ ទស្សេតិ. វស្សាវាសិកដ្ឋិតិកាយាតិ វស្សាវាសកាលេ បវត្តាយ ឋិតិកាយ. គរុភណ្ឌន្តិ មញ្ចពិព្ពោហនាទិគរុភណ្ឌំ. ឯកសីមាយាតិ ឯកាយ ឧបចារសីមាយ.

៣០៨. យថា ចាតិ ឯត្ថ យថាសទ្ទោ យំសទ្ទត្ថោ. យេន វិធិនាតិ ហិ អត្ថោ. មហាភូមិកន្តិ មហាវិសយំ. ចតុវីសតិអាការវន្តតាយ មហាវិត្ថារិកន្តិ វុត្តំ ហោតិ. តតោតិ អនត្ថតលក្ខណតោ. បរិវារេបីតិ បិសទ្ទោ ន ឥធ ឯវាតិ ទស្សេតិ.

តត្ថាតិ ចតុវីសតិយា អាការេសុ. ឧល្លិខិតមត្តេនាតិ ឯត្ថ បមាណស្ស ឧគ្គហណត្ថំ នខាទីហិ លិខនំ ឧល្លិខិតំ, ឧល្លិខិតំ មត្តំ បមាណំ ឧល្លិខិតមត្តន្តិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ទីឃតោ ច បុថុលតោ ច បមាណគហណមត្តេនា’’តិ. តមេវត្ថំ វិត្ថារេន្តោ អាហ ‘‘បមាណំ ហី’’តិអាទិ. ទស្សេន្តោ ហុត្វា ឧល្លិខតីតិ យោជនា. បញ្ចកន្តិ បញ្ចបមាណំ, បញ្ចសមូហំ វា ខណ្ឌំ. វាសទ្ទេន អញ្ញានិបិ តេរសកាទីនិ សង្គណ្ហាតិ. មោឃសុត្តការោបនមត្តេនាតិ មោឃសុត្តស្ស ចីវរស្សូបរិ អារោបនមត្តេន. ទីឃសិព្ពិតមត្តេនាតិ ទីឃតោ សិព្ពិតមត្តេន. មុទ្ទិយបដ្ដពន្ធនមត្តេនាតិ មុទ្ទិយបដ្ដស្ស ពន្ធនមត្តេន. ទ្វេ ចិមិលិកាយោតិ ទ្វេ បិលោតិកាយោ. បឋមចិមិលិកាតិ កថិនចិមិលិកតោ អញ្ញា អត្តនោ បកតិចិមិលិកា ឃដេត្វា ឋបិតា ហោតីតិ យោជនា. ‘‘តំ បឋមចិមិលិក’’ន្តិ បាឋសេសំ អជ្ឈាហរិត្វា កថិនសាដកស្ស កុច្ឆិចិមិលិកំ កត្វាតិ ឥមិនា សម្ពន្ធិតព្ពំ. បកតិចីវរស្សាតិ អត្តនោ បកតិចីវរស្ស. បកតិបដ្ដពន្ធចីវរន្តិ បកតិបដ្ដេន ពន្ធចីវរំ. បិដ្ឋិអនុវាតារោបនមត្តេនាតិ ទីឃតោ អនុវាតស្ស ចីវរស្សូបរិ អារោបនមត្តេន. ទីឃានុវាតញ្ហិ បារុបនកាលេ បិដ្ឋិយំ ឋិតត្តា បិដ្ឋិអនុវាតន្តិ វុច្ចតិ. កុច្ឆិអនុវាតារោបនមត្តេនាតិ បុថុលតោ អនុវាតស្ស ចីវរស្សូបរិ អារោបនមត្តេន. បុថុលានុវាតញ្ហិ បារុបនកាលេ កុច្ឆិយំ ឋិតត្តា កុច្ឆិអនុវាតន្តិ វុច្ចតិ. អាគន្តុកបដ្ដារោបនមត្តេនាតិ អាគន្តុកបដ្ដស្ស ចីវរស្សូបរិ អារោបនមត្តេន. វាតិ អថវា.

សារុប្បន្តិ សមណានុច្ឆវិកំ. បរិកថាយាតិ បរិយាយេន ឧប្បាទិតាយ កថាយ. អតិឧក្កដ្ឋំ វដ្ដតីតិ អតិឧក្កដ្ឋំ ឯវ វដ្ដតិ. ឱតិណ្ណសទិសមេវាតិ ឱតិណ្ណេន វត្ថេន សទិសមេវ កថិនចីវរន្តិ សម្ពន្ធោ. តត្ថាតិ ទុវិធេសុ សន្និធីសុ. តទហេវាតិ តស្មិំ ទិន្នអហនិ ឯវ.

រត្តិនិស្សគ្គិយេនាតិ រត្តិអតិក្កន្តំ ហុត្វា និស្សគ្គិយេន. អញ្ញេនាតិ តិចីវរតោ អញ្ញេន. សមណ្ឌលិកតន្តិ សហ មហាមណ្ឌលអឌ្ឍមណ្ឌលេន កតំ.

៣០៩. ឯវំ ចតុវីសតិអាការំ អនត្ថតលក្ខណំ ទស្សេត្វា ឥទានិ សត្តរសាការំ អត្ថតលក្ខណំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘អហតេនា’’តិអាទិ. តត្ថ បរិភោគំ ន ហនិត្ថ ន គច្ឆិត្ថាតិ អហតំ, បរិភោគេន ន ហនិតព្ពំ ន ហិំសិតព្ពន្តិ វា អហតន្តិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘អបរិភុត្តេនា’’តិ. ‘‘អហតសទិសេនា’’តិ ឥមិនា អហតកប្បេនាតិ ឯត្ថ កប្បសទ្ទោ សទិសត្ថោតិ ទស្សេតិ. បាបណិកេនាតិ ឯត្ថ បសារិតោ អាបណោ បាបណោ, តស្មិំ បតិតំ បាបណិកន្តិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘អាបណទ្វារេ បតិត’’ន្តិ. ‘‘បិលោតិក’’ន្តិ ឥមិនា ណិកបច្ចយស្ស សរូបំ ទស្សេតិ. វុត្តវិបល្លាសេនេវាតិ វុត្តេហិ ‘‘និមិត្តកតេនា’’តិអាទីហិ វិបល្លាសេន ឯវ. តត្ថាតិ បរិវារេ. ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា. ឥធាតិ កថិនក្ខន្ធកេ. អវុច្ចមានេន តេន វចនេន បរិហាយតីតិ សម្ពន្ធោ.

៣១០. តត្ថាតិ ‘‘កថញ្ច ភិក្ខវេ ឧព្ភតំ ហោតិ កថិន’’ន្តិអាទិបាឋេ. ជនេត្តិយោ មាតរោតិ យោជនា. ឥមិនា ធម្មេន បុត្តេ មានេតីតិ មាតា, ធម្មេន បុត្តេហិ មានិយតីតិ វា មាតា, សា វិយ ហោន្តីតិ មាតិកាតិ ទស្សេតិ. កថិនុព្ភារន្តិ ច កថិនុទ្ធារន្តិ ច អត្ថតោ សទិសំ. ឯតាតិ ឯតា បទជាតិយោ. តាសូតិ អដ្ឋសុ មាតិកាសុ. អស្សាតិ កថិនុព្ភារស្ស.

១៨៨. អាទាយសត្តកកថា

៣១១. ន បច្ចេស្សន្តិ ឯត្ថ បតីត្យូបសគ្គស្ស បុនត្ថំ, ឥធាតុយា ច គត្យត្ថំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ន បុន អាគមិស្ស’’ន្តិ. ឯវំ បក្កមតោ ឆិជ្ជតីតិ សម្ពន្ធោ.

ឯតញ្ចាតិ បក្កមនន្តិកំ, កថិនុទ្ធារញ្ច. តាហន្តិ តេ អហំ. តេតិ តុយ្ហំ.

អញ្ញន្តិ អត្តនោ វិហារតោ អញ្ញំ. ឯវំ ហោតីតិ ឯសោ បរិវិតក្កោ ហោតិ. សោតិ អាវាសបលិពោធោ. អាទិច្ចពន្ធុនា វុត្តោតិ យោជនា.

ទ្វេ បលិពោធា ឯកតោ ឆិជ្ជន្តីតិ សម្ពន្ធោ. អបុព្ពំ អចរិមន្តិ ឯកបហារេនេវ. សោ បលិពោធូបច្ឆេទោ កស្មា វិត្ថារតោ ន វុត្តោតិ អាហ ‘‘សោ បនា’’តិអាទិ. សោ បនាតិ បលិពោធូបច្ឆេទោ បន. ន វុត្តោតិ សម្ពន្ធោ. ឯត្ថាតិ ឥមស្មិំ កថិនុព្ភារេ. កស្មា អយំ កថិនុទ្ធារោ ‘‘នាសនន្តិកោ’’តិ វុត្តោតិ អាហ ‘‘យស្មា’’តិអាទិ. តស្សាតិ ភិក្ខុនោ.

អាសាវច្ឆេទិកេ ឆិជ្ជតីតិ សម្ពន្ធោ. អយំ បនាតិ អាសាវច្ឆេទិកោ កថិនុទ្ធារោ បន. អនេកបភេទោ ហោតីតិ សម្ពន្ធោ. តស្សាតិ ភិក្ខុស្ស. វុត្តោតិ អយំ អាសាវច្ឆេទិកោ កថិនុទ្ធារោ វុត្តោតិ យោជនា. ឯត្ថ បនាតិ ឥមស្មិំ បន ឋានេ. តត្ថាតិ សីមាតិក្កន្តិកេ.

៣១២-៣២៥. ឯវន្តិអាទិ និគមនំ. សត្តកេតិ អដ្ឋសុ មាតិកាសុ អាសាវច្ឆេទតោ សេសេ សត្តបមាណេ, សត្តសមូហេ វា. តេយេវាតិ សត្តកេ ឯវ. តតោតិ វារតោ. យេ យេតិ កថិនុទ្ធារា. ឥតរេហីតិ អាសាវច្ឆេទតោ អញ្ញេហិ. យេ បលិពោធា វុត្តាតិ សម្ពន្ធោ. អាវាសោ ចជីយតិ អនេនាតិ ចត្តន្តិ វចនត្ថំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘យេន ចិត្តេនា’’តិអាទិ. តន្តិ ចិត្តំ. ‘‘ឯសេវ នយោ’’តិ ឥមិនា អាវាសោ វមីយតិ អនេនាតិ វន្តំ. អាវាសតោ មុច្ចតិ អនេនាតិ មុត្តន្តិ វចនត្ថំ អតិទិសតិ. សព្ពត្ថាតិ សព្ពស្មិំ កថិនក្ខន្ធកេ.

ឥតិ កថិនក្ខន្ធកវណ្ណនាយ យោជនា សមត្តា.