១៨៣. រោជមល្លាទិវត្ថុកថា

៣០១. សង្ករមកំសូតិ ឯត្ថ សង្ករសទ្ទស្ស យុទ្ធត្ថាទីសុ បវត្តនតោ ឥធ បដិញ្ញាតត្ថេតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘កតិកមកំសូ’’តិ. កតិកន្តិ បដិញ្ញាតសង្ខាតំ កតិកំ. ឧឡារំ ខោតិ ឯត្ថ ឧឡារសទ្ទោ សេដ្ឋវាចកោ. សេដ្ឋន្តិ ច សុន្ទរមេវាតិ អាហ ‘‘សុន្ទរំ ខោ តេ ឥទ’’ន្តិ. តេតិ តុយ្ហំ. ‘‘ពហុកតោ’’តិ បទស្ស កតពហុមានោតិ អត្ថំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘បសាទពហុមានេនា’’តិ. ‘‘បិដ្ឋមយំខាទនីយ’’ន្តិ ឥមិនា បិដ្ឋខាទនីយន្តិ ឯត្ថ មយសទ្ទលោបំ ទស្សេតិ.

៣០៣. បដិភានេយ្យកាតិ ឯត្ថ បដិភានេ និយុត្តា បដិភានេយ្យកាតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘បដិភានសម្បន្នា’’តិ. ‘‘និទ្ទោសសិប្បា’’តិ ឥមិនា បរិយោទាតសិប្បាតិ ឯត្ថ បរិសមន្តតោ ឱទាតំ សិប្បំ ឯតេសន្តិ បរិយោទាតសិប្បាតិ អត្ថំ ទស្សេតិ. សិប្បត្ថិកេហិ សិយតិ សេវិយតីតិ សិប្បំ, សិប្បិកានំ ហិតាយ សេតិ បវត្តតីតិ វា សិប្បំ, ឱដ្ឋជោ បឋមក្ខរោ. នាឡិយាវាបកេនាតិ បទស្ស ទ្វន្ទភាវំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘នាឡិយា ចេវ អាវាបកេន ចា’’តិ. ឥមិនា យការោ បទសន្ធិមត្តោតិ ទស្សេតិ. ‘‘នាឡិយា វា បសិព្ពកេនា’’តិបិ បាឋោ, សោ អបាឋោយេវ. កោ អាវាបកោ នាមាតិ អាហ ‘‘អាវាបកោ នាម យត្ថា’’តិអាទិ. តត្ថ យត្ថាតិ យស្មិំ ថវិកេ. ឥមិនា អាហរិត្វា យថាលទ្ធំ វបន្តិ បក្ខិបន្តិ ឯត្ថាតិ អាវាបកោតិ វចនត្ថំ ទស្សេតិ. វប ពីជនិក្ខេបេតិ ធាតុបាឋេសុ (សទ្ទនីតិធាតុមាលាយំ ១៥ បការន្តធាតុ) វុត្តំ. ឥធ បន បក្ខិបនេតិ ទដ្ឋព្ពោ. តេន វុត្តំ ‘‘បក្ខិបន្តី’’តិ. បរិហរិតុមេវាតិ បរិគ្គហេត្វា ហរិតុមេវ. វេតនន្តិ ភតិំ. យោតិ ភិក្ខុ. តំ វាតិ បរិហរិតខុរភណ្ឌំ វា. អញ្ញំ វាតិ អញ្ញស្ស សន្តកំ វា.

៣០៤. ឥទន្តិ ទសមភាគទានំ. ទស កោដ្ឋាសេតិ ទស បដិវីសេ.