១៧៩. កប្បិយភូមិអនុជាននកថា

២៩៥. ពហារាមកោដ្ឋកេតិ ឯត្ថ សមីបត្ថេ ភុម្មវចនន្តិ អាហ ‘‘ពហារាមកោដ្ឋកសមីបេតិ អារាមកោដ្ឋកស្ស ពហិ សមីបេតិ អត្ថោ’’តិ. អច្ឆន្តីតិ វសន្តិ. ឯតន្តិ ‘‘បច្ចន្តិម’’ន្តិ ឯតំ វចនំ. ធុរវិហារោបីតិ បធានវិហារោបិ. តត្ថ តត្ថាតិ តស្មិំ តស្មិំ ឋានេ. អនុបគេយេវាតិ បាតោយេវ. ឱរវសទ្ទន្តិ ឧច្ចរវសង្ខាតំ សទ្ទំ. កបិលសុត្តបរិយោសានេតិ សុត្តនិបាតេ (សុ. និ. អដ្ឋ. ២.កបិលសុត្តវណ្ណនា) សង្គហិតស្ស កបិលសុត្តស្ស បរិយោសានេ. បញ្ចសតានំ កេវដ្ដបុរិសានន្តិ សម្ពន្ធោ.

ឧស្សាវនន្តិកាទីសុ ឯវំ វិនិច្ឆយោ វេទិតព្ពោតិ យោជនា. យោ វិហារោ ករិយតីតិ សម្ពន្ធោ. ភូមិយា គតិ វិយ គតិ ឯតេសន្តិ ភូមិគតិកា. បតិដ្ឋាបេន្តេហិ ពហូហិ ភិក្ខូហិ បតិដ្ឋាបេតព្ពោតិ សម្ពន្ធោ. និច្ឆារេន្តេហិ ភិក្ខូហីតិ យោជនា. សយន្តិ ភិក្ខុ. តំ បនាតិ ‘‘សង្ឃស្ស កប្បិយកុដិំ អធិដ្ឋាមី’’តិ វចនំ បន. អវត្វាបីតិ បិសទ្ទោ តថា ‘‘វត្វាបី’’តិ អត្ថំ សម្បិណ្ឌេតិ. អដ្ឋកថាសូតិ មហាអដ្ឋកថាទីសុ តីសុ អដ្ឋកថាសុ. ឯត្ថាតិ ឧស្សាវនន្តិកកុដិយំ. ‘‘សមកាលំ វដ្ដតី’’តិ វចនំ ទឡ្ហីករោន្តោ អាហ ‘‘សចេ ហី’’តិអាទិ. វចនេតិ ‘‘កប្បិយកុដិំ ករោមា’’តិ វចនេ. តស្មិន្តិ ថម្ភេ. តេនេវាតិ អកតភាវេនេវ. ហីតិ សច្ចំ. ឯត្ថាតិ ពហូសុ.

យតោតិ ឥដ្ឋកសិលាមត្តិកាបិណ្ឌតោ. វុត្តនយេនេវាតិ ‘‘ពហូហិ សម្បរិវារេត្វា កប្បិយកុដិំ ករោមា’’តិ វុត្តនយេនេវ. ឥដ្ឋកាទយោតិ ‘‘កប្បិយកុដិំ ករោមា’’តិ អធិដ្ឋាតព្ពឥដ្ឋកាទយោ. អន្ធកដ្ឋកថាយំ វុត្តន្តិ សម្ពន្ធោ. តថាតិ យថា អន្ធកដ្ឋកថាយំ វុត្តំ, តថា. ថម្ភាទីនិ ឧក្ខិបិត្វា បតិដ្ឋាបនញ្ច ‘‘កប្បិយកុដិំ ករោមា’’តិ សាវនញ្ច អន្តំ បរិយោសានមេតិស្សាតិ ឧស្សាវនន្តិកា.

តាសូតិ ទ្វីសុ គោនិសាទិកាសុ. យត្ថាតិ កុដិយំ. នេវ អារាមោ បរិក្ខិត្តោ ហោតីតិ សម្ពន្ធោ. បុន យត្ថាតិ កុដិយំ. អយន្តិ កុដិ. ឧភយត្ថាបីតិ អារាមវិហារគោនិសាទិកាសុ ទ្វីសុបិ. ពហុតរំ បរិក្ខិត្តោបិ បរិក្ខិត្តោយេវ នាមាតិ យោជនា. ឯត្ថាតិ ឧបឌ្ឍបរិក្ខិត្តពហុតរបរិក្ខិត្តអារាមេ. គាវោ បវិសិត្វា យថាសុខំ និសីទន្តិ ឯត្ថាតិ គោនិសាទា គោសាលា. គោនិសាទា វិយាតិ គោនិសាទិកា កុដិ.

មនុស្សា វទន្តីតិ សម្ពន្ធោ. ឯសាតិ កុដិ. វុត្តេបីតិ បិសទ្ទេ, ‘‘កប្បិយកុដិំ ទេមា’’តិ វាក្យំ អបេក្ខតិ. អន្ធកដ្ឋកថាយំ វុត្តន្តិ សម្ពន្ធោ. យស្មា វដ្ដតិ, តស្មាតិ យោជនា. តេសន្តិ សេសសហធម្មិកទេវមនុស្សានំ. តេហីតិ សេសសហធម្មិកទេវមនុស្សេហិ. បុនបិ វុត្តំ, កិំ វុត្តន្តិ អាហ ‘‘ភិក្ខុស្ស…បេ… ហោតី’’តិ. អបីតិ តទញ្ញេសំ. តន្តិ វចនំ. ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា. សង្ឃស្ស សន្តកមេវ វា ភិក្ខុស្ស សន្តកមេវ វាតិ យោជនា. ឥតិ តស្មា សុវុត្តន្តិ សម្ពន្ធោ. គហបតីនំ សន្តកំ គហបតិ កុដិ. ‘‘កម្មវាចំ សាវេត្វា’’តិ ឥទំ ឧបលក្ខណមត្តំ កម្មវាចមវត្វា អបលោកនេនបិ កប្បិយត្តា. កម្មវាចាយ វា អបលោកនេន វា សម្មនិតព្ពាតិ សម្មុតិ កុដិ. ឥតិសទ្ទោ បរិសមាបនត្ថោ.

យំ អាមិសំ វុត្ថំ, សព្ពំ តំ អាមិសន្តិយោជនា. អកប្បិយភូមិយំ សហសេយ្យបហោនកេ គេហេ វុត្ថំ ឋបិតន្តិ សម្ពន្ធោ. យំ បន សង្ឃិកំ វា បុគ្គលិកំ វា អត្ថីតិ យោជនា. តេសំយេវាតិ ភិក្ខុភិក្ខុនីនមេវ. ឯករត្តម្បិ ឋបិតំ យំ សន្តកំ អត្ថីតិ យោជនា. តន្តិ សង្ឃិកាទិ. តត្ថាតិ អកប្បិយភូមិយំ សហសេយ្យបហោនកគេហេ. ឯតន្តិ អន្តោវុត្ថអន្តោបក្កសង្ខាតំ យាវយាមកាលិកំ, ‘‘ន កប្បតី’’តិ ព្យតិរេកស្ស អន្វយំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សត្តាហកាលិកំ បនា’’តិអាទិ.

តត្រាតិ បុរិមវចនាបេក្ខំ. តត្រ វចនេតិ ហិ អត្ថោ. សាមណេរោ ទេតីតិ សម្ពន្ធោ. យំកិញ្ចិ តណ្ឌុលាទិកំ អាមិសន្តិ យោជនា. មុខសន្និធិ នាមាតិ អាបត្តិយា មុខោ ឧបាយោ សន្និធិ នាមាតិ អត្ថោ. តត្ថាតិ មហាបច្ចរិយំ, មុខសន្និធិអន្តោវុត្ថេសុ វា. ភិក្ខុ បចិត្វា បរិភុញ្ជតីតិ សម្ពន្ធោ. អាមិសសំសដ្ឋន្តិ អាមិសេន សំសគ្គំ.

ជហិតវត្ថុកាតិ ជហិតំ វត្ថុ ឯតាសន្តិ ជហិតវត្ថុកា. ឧស្សាវនន្តិកា កតាតិ សម្ពន្ធោ. សាតិ ឧស្សាវនន្តិកា. យោ យោតិ ថម្ភោ វា ភិត្តិបាទោ វា. ឥដ្ឋកាទីហិ កតា ឧស្សាវនន្តិកាតិ យោជនា. ចយស្សាតិ អធិដ្ឋានស្ស. យេហិ បន ឥដ្ឋកាទីហីតិអាទិសទ្ទេន ថម្ភសិលាមត្តិកាយោ សង្គណ្ហាតិ. តទញ្ញេសូតិ តេហិ អធិដ្ឋិតឥដ្ឋកាទីហិ អញ្ញេសុ.

បាការាទិបរិក្ខេបេតិ ឧបចារសីមាបរិច្ឆិន្នស្ស អារាមស្ស បាការាទិនា បរិក្ខេបេ កតេ. បាការាទីតិ អាទិសទ្ទេន វតិំ សង្គណ្ហាតិ. កប្បិយកុដិំ លទ្ធុំ វដ្ដតីតិ គោនិសាទិកាយ អភាវេន សេសាសុ តីសុ កប្បិយកុដីសុ យំកិញ្ចិ កប្បិយកុដិំ លទ្ធុំ វដ្ដតីតិ អត្ថោ. តត្ថ តត្ថាតិ តស្មិំ តស្មិំ ឋានេ. ឥតរា បនាតិ ឧស្សាវនន្តិកគោនិសាទិកាហិ អញ្ញា. ទ្វេតិ ឧភោ គហបតិសម្មុតិយោ, ជហិតវត្ថុកាវ ហោន្តីតិ សម្ពន្ធោ. បក្ខបាសកមណ្ឌលន្តិ ទ្វេ បក្ខេ អបតនត្ថាយ បសតិ ពន្ធតីតិ បក្ខបាសកោ, មណ្ឌលន្តិ ឆទនកោដិគោបានសីនំ ឧបរិ ឋបិតកដ្ឋវិសេសោ, បក្ខបាសកោ ច មណ្ឌលញ្ច បក្ខបាសកមណ្ឌលំ.

យត្រាតិ យស្មិំ ឋានេ. អនុបសម្បន្នស្ស ទត្វាតិ អនបេក្ខវិស្សជ្ជនេន អនុបសម្បន្នស្ស ទត្វា. ចីវរវិកប្បនំ វិយ សាបេក្ខវិស្សជ្ជនម្បិ វដ្ដតីតិ វទន្តិ. តត្រាតិ បុរិមវចនាបេក្ខំ. សោតិ ករវីកតិស្សត្ថេរោ, បស្សិត្វា បុច្ឆីតិ សម្ពន្ធោ. ថេរោតិ មហាសិវត្ថេរោ. លូខទិវសេតិ អសិនិទ្ធទិវសេ. តតោតិ ព្រវនតោ, បរន្តិ សម្ពន្ធោ. នន្តិ មហាសិវត្ថេរំ. បមុខេតិ គព្ភស្ស បមុខេ. តន្តិ សព្ពិកុម្ភិំ. ពហីតិ វិហារស្ស ពហិ. សោតិ មហាសិវត្ថេរោ.