២៦. បញ្ចាពាធវត្ថុកថា

៨៨. មគធេសូតិ ឯត្ថ ពហុវចនបទេន វុត្តត្តា ជនបទស្ស នាមន្តិ អាហ ‘‘មគធនាមកេ ជនបទេ’’តិ. អមនុស្សានញ្ចាតិ មនុស្សេហិ អញ្ញសត្តានញ្ច. ឧស្សន្នសទ្ទោ ច ឧស្សទសទ្ទោ ច វុឌ្ឍិប្បត្តបរិយាយោតិ អាហ ‘‘ឧស្សន្នា វុឌ្ឍិប្បត្តា’’តិ. ‘‘ផាតិប្បត្តា’’តិ ឥមិនា តមេវត្ថំ ទស្សេតិ. តេហីតិ កុដ្ឋាទីហិ បញ្ចហិ អាពាធេហិ.

តត្ថាតិ កុដ្ឋាទីសុ បញ្ចសុ អាពាធេសុ. អាពាធិកំ អាភុសោ ពាធតិ បីឡេតីតិ អាពាធោ, អង្គបច្ចង្គំ កុដតិ ឆិន្ទតីតិ កុដ្ឋំ. ‘‘រត្តកុដ្ឋំ វា’’តិអាទីសុ វាសទ្ទេន សេតកុដ្ឋាទីនិបិ សង្គណ្ហាតិ. កីដិភ ទទ្ទុ ខជ្ជុ អាទិប្បភេទម្បីតិ កីដិភោ ច ទទ្ទុ ច ខជ្ជុ ច កីដិភទទ្ទុខជ្ជុយោ, តា អាទយោ យេសំ កុដ្ឋានន្តិ កីដិភទទ្ទុខជ្ជុអាទយោ, តេសំ បភេទោ កីដិភទទ្ទុ ខជ្ជុអាទិប្បភេទោ, តម្បិ. តត្ថ កីដិភោតិ កីដ ឥភោតិ បទវិភាគោ កាតព្ពោ. តត្ថ កីដោតិ កិមិ. ឥមិនា កីដកុលាវកំ ‘‘កីដោ’’តិ គហេតព្ពំ, កីដោ វិយាតិ កីដោ, កុដ្ឋវិសេសោ. ឥភោតិ គជោ. ឥមិនា គជស្ស សពលំ ‘‘ឥភោ’’តិ គហេតព្ពំ. ឥភោ វិយាតិ ឥភោ, កុដ្ឋវិសេសោ. កីដោយេវ ឥភោ កីដិភោ, កុដ្ឋាពាធវិសេសោ, យំ លោកេ ‘‘កុដ្ដាពាធ វិសេសោ’’ឥតិ វោហរន្តិ. ទទ្ទូតិ កច្ឆុ. សា ហិ សរីរំ ទំសតិ វិទំសតិ, ហិំសតីតិ វា ទទ្ទុតិ វុច្ចតិ. ឯកស្ស ទការស្ស រការំ កត្វា ‘‘ទទ្ទុ’’តិបិ បាឋោ. យំ លោកេ ‘‘ប្វេ:’’ឥតិ វោហរន្តិ. ខជ្ជូតិ កណ្ឌុវនំ. តញ្ហិ សរីរំ ខជ្ជតិ ព្យថតិ ខទតិ, ហិំសតីតិ វា ខជ្ជូតិ វុច្ចតិ. យំ លោកេ ‘‘ខជ្ជ’’ឥតិ វោហរន្តិ. ‘‘កច្ឆូ’’តិបិ បាឋោ, សោ អបាឋោ ទទ្ទុសទ្ទេន តស្ស គហិតត្តា. តន្តិ កុដ្ឋំ. បកតិបដិច្ឆន្នដ្ឋានេតិ បកតិយា បដិច្ឆន្នដ្ឋានេ, យថានិវត្ថបារុតដ្ឋានេតិ អត្ថោ. ឥមិនា វិសេសតោ បដិច្ឆន្នំ និវត្តេតិ. អវឌ្ឍនកបក្ខេ ឋិតំ សចេ ហោតីតិ យោជនា. បកតិវណ្ណេតិ =០៧ បកតិឆវិយំ. យថា អវណា ឆវិ ហោតិ, តថាតិ អត្ថោ. ឥទំ វណវត្ថុំ សន្ធាយ ន វុត្តំ.

មេទគណ្ឌោតិ មេទោ អស្មិំ អត្ថីតិ មេទោ, គណ្ឌតិ ផោដោ ភវតីតិ គណ្ឌោ, មេទោយេវ គណ្ឌោ មេទគណ្ឌោ. យំ លោកេ ‘‘មេទគណ្ឌោឥតិ វោហរន្តិ. កោលដ្ឋីតិ កោលំ វុច្ចតិ ពទរផលំ, តស្ស អដ្ឋិ កោលដ្ឋិ. អវឌ្ឍនកបក្ខេ ឋិតេ សតីតិ យោជនា. សញ្ឆវិន្តិ សំវិជ្ជមានឆវិំ, សញ្ជាតឆវិំ វា. ឧណ្ណិគណ្ឌាតិ ឧទ្ធំ នមន្តីតិ ឧណ្ណិយោ, តាយេវ គណ្ឌា ឧណ្ណិគណ្ឌា. យេ លោកេ ‘‘ឧណ្ណិគណ្ឌា’’ ឥតិ វោហរន្តិ. តត្ថ តត្ថាតិ តស្មិំ តស្មិំ សរីរបទេសេ. ខីរបីឡកាតិ ខីរំ ឯត្ថ អត្ថីតិ ខីរា, តា ឯវ បីឡកា ខីរបីឡកា. យា លោកេ ‘‘ខីរបីឡកា’’ ឥតិ ច ឥតិ ច វោហរន្តិ. តាសូតិ បីឡកាសុ. ខីរបីឡកា នាម គណ្ឌា ហោន្តីតិ សម្ពន្ធោ. ខរបីឡកាតិ ខរសភាវា បីឡកា. ខរសភាវត្តា តេន សត្តា មរណម្បិ គច្ឆន្តិ, មរណមត្តម្បិ ទុក្ខំ. យា លោកេ ឥតិ ‘‘ខីរបីឡកា’’ វោហរន្តិ. បទុមកណ្ណិកា នាម គណ្ឌា ហោន្តីតិ សម្ពន្ធោ. បទុមស្ស កណ្ណិកា វិយ បទុមកណ្ណិកា. យា លោកេ ‘‘បទុមកណ្ណិកា’’ឥតិ វោហរន្តិ. សាសបពីជកា នាម គណ្ឌាតិ សម្ពន្ធោ. សាសបស្ស ពីជំ បមាណមេតាសន្តិ សាសបពីជកា. យា លោកេ ‘‘សាសបពីជកា’’ ឥតិ វោហរន្តិ. តា សព្ពាតិ សព្ពា តា បីឡកា, គណ្ឌជាតិយោ វា. តាសូតិ បីឡកាសុ, គណ្ឌជាតីសុ វា.

បទុមបុណ្ឌរីកបត្តវណ្ណន្តិ បទុមំ នាម រត្តំ, បុណ្ឌរីកំ នាម សេតំ, តេសំ បុប្ផបត្តស្ស វណ្ណំ វិយ វណ្ណមេតស្សាតិ បទុមបុណ្ឌរីកបត្តវណ្ណំ, សង្ខកុដ្ឋំ. យំ លោកេ ‘‘បទុមបុណ្ឌរីកបត្តវណ្ណំ, សង្ខកុដ្ឋំ’’ ឥតិ វោហរន្តិ. យេនាតិ កុដ្ឋេន. គុន្នំ សរីរំ សពលំ វិយ មនុស្សានំ សរីរំ សពលំ ហោតីតិ យោជនា. តស្មិន្តិ កិលាសេ. សោសព្យាធីតិ ខយរោគោ. សោ ហិ យស្មា មំសលោហិតាទីនិ សោសាបេតិ, តស្មា សោសោតិ វុច្ចតិ. យំ លោកេ ‘‘សាំស’’ ឥតិ ច ‘‘សោសព្យាធិ’’ ឥតិ ច វោហរន្តិ. តស្មិន្តិ សោសព្យាធិម្ហិ. អបមារោតិ អបស្មារោ. សោ ហិ សារតោ អបគតត្តា ‘‘អបមារោ’’តិ វុច្ចតិ សការស្ស មការំ កត្វា. យំ លោកេ ‘‘អបមារ’’ ឥតិ ច ‘‘អរូ?’’ឥតិ ច វោហរន្តិ. តត្ថាតិ ទ្វីសុ ឧម្មាទេសុ. អាធារេ ចេតំ ភុម្មវចនំ. ទុត្តិកិច្ឆោ ហោតីតិ សម្ពន្ធោ.