៣. តតិយសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ

៦៩២. តតិយេ ទុតិយេន បាទេន អតិក្កន្តមត្តេតិ សម្ពន្ធោ. បរិក្ខេបារហដ្ឋានំ នាម ឃរូបចារតោ បឋមលេឌ្ឌុបាតោ. សង្ខេបតោ វុត្តមត្ថំ វិត្ថារតោ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘អបិ ចេត្ថា’’តិអាទិ. ឯត្ថាតិ ឥមស្មិំ សិក្ខាបទេ. ឧបចារេ វាតិ អបរិក្ខិត្តស្ស គាមស្ស បរិក្ខេបារហដ្ឋានេ វា. តតោតិ គាមន្តរតោ, ខណ្ឌបាការេន វា វតិឆិទ្ទេន វា បវិសិតុន្តិ សម្ពន្ធោ.

សម្ពទ្ធា វតិ ឯតេសន្តិ សម្ពទ្ធវតិកា, ទ្វេ គាមា. វិហារន្តិ ភិក្ខុនិវិហារំ. តតោ បន គាមតោតិ តតោ ឥតរគាមតោ បន, និក្ខន្តាយ ភិក្ខុនិយា ឋាតព្ពន្តិ សម្ពន្ធោ. ឧស្សារណា វាតិ មនុស្សានំ ឧស្សារណា វា.

ជនាតិ គាមភោជកា ជនា. ឯកំ គាមន្តិ យំកិញ្ចិ ឥច្ឆិតំ ឯកំ គាមំ. តតោតិ គាមតោ. ‘‘កស្មា’’តិ ឥមាយ បុច្ឆាយ ‘‘វិហរតោ ឯកំ គាមំ គន្តុំ វដ្ដតី’’តិ វចនស្ស ការណំ បុច្ឆតិ. ‘‘វិហារស្ស ចតុគាមសាធារណត្តា’’តិឥមិនា វិសជ្ជនេន តំ បុច្ឆំ វិសជ្ជេតិ.

យត្ថាតិ យស្សំ នទិយំ. ឧត្តរន្តិយា ឯកទ្វង្គុលមត្តម្បិ អន្តរវាសកោ តេមិយតិ, សា នទី នាមាតិ យោជនា. យថា និវសិយមានាយ តិមណ្ឌលបដិច្ឆាទនំ ហោតិ, ឯវំ និវត្ថាយាតិ យោជនា. ភិក្ខុនិយា ឧត្តរន្តិយា អន្តរវាសកោតិ សម្ពន្ធោ. យត្ថ កត្ថចីតិ យស្មិំ កិស្មិំចិ ឋានេ. ‘‘សេតុនា គច្ឆតិ, អនាបត្តី’’តិឥមិនា បទសា ឧត្តរន្តិយា ឯវ អាបត្តីតិ ទស្សេតិ. ឧត្តរណកាលេតិ នទិតោ ឧត្តរណកាលេ. អាកាសគមនន្តិ ឥទ្ធិយា គមនំ. អាទិសទ្ទេន ហត្ថិបិដ្ឋិអាទយោ សង្គណ្ហាតិ. អក្កមន្តិយាតិ អតិក្កមន្តិយា. ឯត្ថាតិ ទ្វីសុ តីសុ ភិក្ខុនីសុ. ឱរិមតីរមេវាតិ អបារតីរមេវ. តមេវ តីរន្តិ ឱរិមតីរមេវ. បច្ចុត្តរតីតិ បដិនិវត្តិត្វា ឧត្តរតិ.

កុរុមានា ភិក្ខុនី ករោតីតិ យោជនា. អស្សាតិ ភិក្ខុនិយា អជានន្តិយា ឯវ ចាតិ សម្ពន្ធោ, អនាទរេ ចេតំ សាមិវចនំ. អថ បនាតិ អថសទ្ទោ យទិបរិយាយោ, កិរិយាបទេន យោជេតព្ពោ. អថ អច្ឆតិ, អថ ន ឱតរតីតិ អត្ថោ. អច្ឆតីតិ វសតិ. ហីតិ សច្ចំ. ឥធាតិ ‘‘ឯកា វា រត្តិំ វិប្បវសេយ្យា’’តិបទេ.

ឯវំ វុត្តលក្ខណមេវាតិ ឯវំ អភិធម្មបរិយាយេន វុត្តលក្ខណមេវ. តំ បនេតន្តិ តំ បន អរញ្ញំ. តេនេវាតិ អាបន្នហេតុនា ឯវ. អដ្ឋកថាយន្តិ មហាអដ្ឋកថាយំ. ភិក្ខុនីសុ បវិសន្តីសូតិ សម្ពន្ធោ, និទ្ធារណត្ថេ ចេតំ ភុម្មវចនំ. ឯត្ថាតិ ទស្សនូបចារសវនូបចារេសុ. យត្ថ ឱកាសេ ឋិតំ ទុតិយិកា បស្សតិ, សោ ឱកាសោ ទស្សនូបចារោ នាមាតិ យោជនា. សាណិបាការន្តរិកាបីតិ សាណិបាការេន ព្យវហិកាបិ. យត្ថ ឱកាសេ ឋិតា…បេ… សទ្ទំ សុណាតិ, សោ ឱកាសោ សវនូបចារោ នាមាតិ យោជនា. មគ្គមូឡ្ហសទ្ទេនាតិ មគ្គេ មូឡ្ហានំ សទ្ទេន. ធម្មស្សវនារោចនសទ្ទេនាតិ ធម្មស្សវនត្ថាយ អារោចនានំ សទ្ទេន. មគ្គមូឡ្ហសទ្ទេន សទ្ទាយន្តិយា សទ្ទំ សុណាតិ វិយ ច ធម្មស្សវនារោចនសទ្ទេន សទ្ទាយន្តិយា សទ្ទំ សុណាតិ វិយ ច ‘‘អយ្យេ’’តិ សទ្ទាយន្តិយា សទ្ទំ សុណាតីតិ យោជនា. សទ្ទាយន្តិយាតិ សទ្ទំ ករោន្តិយា. នាមធាតុ ហេសា. ឯវរូបេតិ ‘‘មគ្គមូឡ្ហសទ្ទេន វិយា’’តិអាទិនា វុត្តេ ឯវរូបេ.

តិត្ថាយតនំ សង្កន្តា វាតិ តិត្ថីនំ វាសដ្ឋានំ សង្កន្តា វា. ឥមិនា ‘‘បក្ខសង្កន្តា’’តិ ឯត្ថ បក្ខសទ្ទស្ស បដិបក្ខវាចកត្តា តេន សាសនបដិបក្ខា តិត្ថិយា ឯវ គហេតព្ពាតិ ទស្សេតិ. តិត្ថិយា ហិ សាសនស្ស បដិបក្ខា ហោន្តីតិ. តតិយំ.