៥. បឋមបវារណសិក្ខាបទំ

២៣៦. បញ្ចមេ បវារិតាតិ ឯត្ថ វស្សំវុត្ថបវារណា, បច្ចយបវារណា, បដិក្ខេបបវារណា, យាវទត្ថបវារណា ចាតិ ចតុព្ពិធាសុ បវារណាសុ យាវទត្ថបវារណា ច បដិក្ខេបបវារណា ចាតិ ទ្វេ បវារណា អធិប្បេតាតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ព្រាហ្មណេនា’’តិអាទិ. ព្រាហ្មណេន បវារិតាតិ សម្ពន្ធោ. សយន្តិ តតិយន្តនិបាតោ ‘‘បវារិតា’’តិបទេន សម្ពន្ធោ. ចសទ្ទោ អញ្ញត្ថ យោជេតព្ពោ យាវទត្ថបវារណាយ ច បដិក្ខេបបវារណាយ ចាតិ. បដិមុខំ អត្តនោ គេហំ វិសន្តិ បវិសន្តីតិ បដិវិស្សកាតិ វុត្តេ អាសន្នគេហវាសិកា គហេតព្ពាតិ អាហ ‘‘សាមន្តឃរវាសិកេ’’តិ.

២៣៧. ឧទ្ធង្គមោ រវោ ឱរវោ, សោយេវ សទ្ទោ ឱរវសទ្ទោ, កាកានំ ឱរវសទ្ទោ កកោរវសទ្ទោតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘កាកាន’’ន្តិអាទិ.

២៣៩. តវន្តុបច្ចយស្ស អតីតត្ថភាវំ ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘តត្ថ ចា’’តិអាទិ. តត្ថាតិ ‘‘ភុត្តវា’’តិបទេ. យស្មា យេន ភិក្ខុនា អជ្ឈោហរិតំ ហោតិ, តស្មា សោ ‘‘ភុត្តាវី’’តិ សង្ខ្យំ គច្ឆតីតិ យោជនា. សង្ខាទិត្វាតិ ទន្តេហិ ចុណ្ណំ កត្វា. តេនាតិ តេន ហេតុនា. អស្សាតិ ‘‘ភុត្តាវី’’តិបទស្ស. បវារេតិ បដិក្ខិបតីតិ បវារិតោ ភិក្ខូតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘កតបវារណោ’’តិ. សោបិ ចាតិ សោ បដិក្ខេបោ ច ហោតីតិ សម្ពន្ធោ. អស្សាតិ ‘‘បវារិតោ’’តិបទស្ស. តត្ថាតិ ‘‘អសនំ បញ្ញាយតី’’តិអាទិវចនេ. យស្មា ភុត្តាវីតិបិ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ, តស្មា ន បស្សាមាតិ យោជនា. ‘‘អសនំ បញ្ញាយតី’’តិ បទភាជនិយា ‘‘ភុត្តាវី’’តិ មាតិកាបទស្ស អសំសន្ទនភាវំ ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘អសនំ បញ្ញាយតីតិ ឥមិនា’’តិអាទិ. យញ្ចាតិ យញ្ច ភោជនំ. ទិរត្តាទីតិ ឯត្ថ អាទិសទ្ទេន បញ្ចាទិវចនំ សង្គណ្ហាតិ. ឯតន្តិ ‘‘ភុត្តាវី’’តិបទំ.

‘‘អសនំ បញ្ញាយតី’’តិអាទីសុ វិនិច្ឆយោ ឯវំ វេទិតព្ពោតិ សម្ពន្ធោ. ‘‘បញ្ញាយតី’’តិ ឯត្ថ ញាធាតុយា ខាយនត្ថំ ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘ទិស្សតី’’តិ. ‘‘ហត្ថបាសេ’’តិបទស្ស ទ្វាទសហត្ថប្បមាណោ ហត្ថបាសោ នាធិប្បេតោតិ អាហ ‘‘អឌ្ឍតេយ្យហត្ថប្បមាណេ’’តិ. វាចាយ អភិហរណំ នាធិប្បេតំ. តេនាហ ‘‘កាយេនា’’តិ. អភិហរតីតិ អភិមុខំ ហរតិ. តន្តិ ភោជនំ. ឯតន្តិ បញ្ចង្គភាវំ, ‘‘បញ្ចហិ…បេ… បញ្ញាយតី’’តិ វចនំ វា.

តត្រាតិ ‘‘អសនំ បញ្ញាយតី’’តិអាទិវចនេ. អស្នាតីតិ កីយាទិគណត្តា, តស្ស ច ឯកក្ខរធាតុត្តា សការនការានំ សំយោគោ ទដ្ឋព្ពោ. តន្តិ ភោជនំ. ឧន្ទតិ បសវតិ ភុញ្ជន្តានំ អាយុពលំ ជនេតីតិ ឱទនោ. យវាទយោ បូតិំ កត្វា កតត្តា កុច្ឆិតេន មសីយតិ អាមសីយតីតិ កុមាសោ. សចតិ សមវាយោ ហុត្វា ភវតីតិ សត្តុ. ព្យញ្ជនត្ថាយ មារេតព្ពោតិ មច្ឆោ. មានីយតិ ភុញ្ជន្តេហីតិ មំសំ. តត្ថាតិ ឱទនាទីសុ បញ្ចសុ ភោជនេសុ. សារោ អស្សត្ថិ អញ្ញេសំ ធញ្ញានន្តិ សាលី. វហតិ ភុញ្ជន្តានំ ជីវិតន្តិ វីហិ. យវតិ អមិស្សិតោបិ មិស្សិតោ វិយ ភវតីតិ យវោ. គុធតិ បរិវេឋតិ មិលក្ខភោជនត្តាតិ គោធុមោ. សោភនសីសត្តា កមនីយភាវំ គច្ឆតីតិ កង្គុ. មហន្តសីសត្តា, មធុររសនាឡត្តា ច វរីយតិ បត្ថីយតិ ជនេហីតិ វរកោ. កោរំ រុធិរំ ទូសតិ ភុញ្ជន្តានន្តិ កុទ្រូសកោ. និព្ពត្តោ ឱទនោ នាមាតិ សម្ពន្ធោ. តត្ថាតិ សត្តសុ ធញ្ញេសុ. សាលីតីតិ ឯត្ថ ឥតិសទ្ទោ នាមបរិយាយោ. សាលី នាមាតិ អត្ថោ. ឯសេវ នយោ ‘‘វីហីតី’’តិអាទីសុបិ.

ឯត្ថាតិ តិណធញ្ញជាតីសុ. នីវារោ សាលិយា អនុលោមោ, វរកចោរកោ វរកស្ស អនុលោមោ. អម្ពិលបាយាសាទីសូតិ ឯត្ថ អាទិសទ្ទេន ខីរភត្តាទយោ សង្គណ្ហន្តិ. ឱធីតិ អវធិ, មរិយាទោតិ អត្ថោ. សោ ហិ អវហីយតិ ចជីយតិ អស្មាតិ ឱធីតិ វុច្ចតិ.

យោបិ បាយាសោ វា យាបិ អម្ពិលយាគុ វា ឱធិំ ន ទស្សេតិ, សោ បវារណំ ន ជនេតីតិ យោជនា. បយេន ខីរេន កតត្តា បាយាសោ. បាតព្ពស្ស, អសិតព្ពស្ស ចាតិ ទ្វិន្នំ ព្យុប្បត្តិនិមិត្តានំ សម្ភវតោ វា បាយាសោតិ វុច្ចតិ. ឧទ្ធនតោតិ ចុល្លិតោ. សា ហិ ឧបរិ ធីយន្តិ ឋបិយន្តិ ថាល្យាទយោ ឯត្ថាតិ ឧទ្ធនន្តិ វុច្ចតិ. អាវជ្ជិត្វាតិ បរិណាមេត្វា. ឃនភាវន្តិ កថិនភាវំ. ឯត្ថាបិ វាក្យេ ‘‘យោ សោ’’តិ បទានិ យោជេតព្ពានិ. បុព្ពេតិ អព្ភុណ្ហកាលេ. និមន្តនេតិ និមន្តនដ្ឋានេ. ភត្តេ អាកិរិត្វា ទេន្តីតិ សម្ពន្ធោ. យាបនំ គច្ឆតិ ឥមាយាតិ យាគុ. កិញ្ចាបិ តនុកា ហោតិ, តថាបីតិ យោជនា. ឧទកាទីសូតិអាទិសទ្ទេន កិញ្ជិកខីរាទយោ សង្គយ្ហន្តិ. យាគុសង្គហមេវ គច្ឆតិ, កស្មា? ឧទកាទីនំ បក្កុថិតត្តាតិ អធិប្បាយោ. តស្មិំ វាតិ សភត្តេ, បក្កុថិតឧទកាទិកេ វា. អញ្ញស្មិំ វាតិ បក្កុថិតឧទកាទិតោ អញ្ញស្មិំ ឧទកាទិកេ វា. យត្ថ យស្មិំ ឧទកាទិកេ បក្ខិបន្តិ, តំ បវារណំ ជនេតីតិ យោជនា.

សុទ្ធរសកោតិ មច្ឆមំសខណ្ឌន្ហារូហិ អមិស្សោ សុទ្ធោ មច្ឆាទិរសកោ. រសកយាគូតិ រសកភូតា ទ្រវភូតា យាគុ. ឃនយាគូតិ កថិនយាគុ. ឯត្ថាតិ ឃនយាគុយំ. បុប្ផិអត្ថាយាតិ បុប្ផំ ផុល្លំ ឥមស្ស ខជ្ជកស្សាតិ បុប្ផី, បុប្ផិនោ អត្ថោ បយោជនំ បុប្ផិអត្ថោ, តទត្ថាយ កតន្តិ សម្ពន្ធោ. តេ តណ្ឌុលេតិ តេ សេទិតតណ្ឌុលេ. អចុណ្ណត្តា នេវ សត្តុសង្ខ្យំ, អបក្កត្តា ន ភត្តសង្ខ្យំ គច្ឆន្តិ. តេហីតិ សេទិតតណ្ឌុលេហិ. តេ តណ្ឌុលេ បចន្តិ, ករោន្តីតិ សម្ពន្ធោ.

‘‘យវេហី’’តិ ពហុវចនេន សត្ត ធញ្ញានិបិ គហិតានិ. ឯស នយោ សាលិវីហិយវេហីតិ ឯត្ថាបិ. ថុសេតិ ធញ្ញតចេ. បលាបេត្វាតិ បដិក្កមាបេត្វា. តន្តិ ចុណ្ណំ គច្ឆតីតិ សម្ពន្ធោ. ខរបាកភជ្ជិតានន្តិ ខរោ បាកោ ខរបាកោ, ខរបាកេន ភជ្ជិតា ខរបាកភជ្ជិតា, តេសំ. ន បវារេន្តិ អសត្តុសង្គហត្តាតិ អធិប្បាយោ. កុណ្ឌកម្បីតិ កណម្បិ. បវារេតិ សត្តុសង្គហត្តាតិ អធិប្បាយោ. តេហីតិ លាជេហិ. សុទ្ធខជ្ជកន្តិ បិដ្ឋេហិ អមិស្សិតំ សុទ្ធំ ផលាផលាទិខជ្ជកំ. យាគុំ បិវន្តស្ស ទេន្តីតិ យោជនា. តានីតិ ទ្វេ មច្ឆមំសខណ្ឌានិ. ន បវារេតិ ទ្វិន្នំ មច្ឆមំសខណ្ឌានំ អខាទិតត្តាតិ អធិប្បាយោ. តតោតិ ទ្វេមច្ឆមំសខណ្ឌតោ នីហរិត្វា ឯកន្តិ សម្ពន្ធោ, តេសុ វា. សោតិ ខាទកោ ភិក្ខុ. អញ្ញន្តិ ទ្វីហិ មច្ឆមំសខណ្ឌេហិ អញ្ញំ បវារណបហោនកំ ភោជនំ.

អវត្ថុតាយាតិ បវារណាយ អវត្ថុភាវតោ. តំ វិត្ថារេន្តោ អាហ ‘‘យំ ហី’’តិ. ហិសទ្ទោ វិត្ថារជោតកោ. យន្តិ មំសំ. ឥទំ បនាតិ ឥទំ មំសំ បន. បដិក្ខិត្តមំសំ កប្បិយភាវតោ អបដិក្ខិបិតព្ពដ្ឋានេ ឋិតត្តា បដិក្ខិត្តម្បិ មំសភាវំ ន ជហាតិ. ននុ ខាទិតមំសំ បន អកប្បិយភាវតោ បដិក្ខិបិតព្ពដ្ឋានេ ឋិតត្តា ខាទិយមានម្បិ មំសភាវំ ជហាតីតិ អាហ ‘‘យំ បនា’’តិអាទិ. កុលទូសកកម្មញ្ច វេជ្ជកម្មញ្ច ឧត្តរិមនុស្សធម្មារោចនញ្ច សាទិតរូបិយញ្ច កុល…បេ… រូបិយានិ, តានិ អាទីនិ យេសំ កុហនាទីនន្តិ កុល…បេ… រូបិយាទយោ, តេហិ. សព្ពត្ថាតិ សព្ពេសុ វារេសុ.

ឯវន្តិអាទិ និគមននិទស្សនំ. តន្តិ ភោជនំ. យថាតិ យេនាការេន. យេន អជ្ឈោហដំ ហោតិ, សោ បដិក្ខិបតិ បវារេតីតិ យោជនា. កត្ថចីតិ កិស្មិញ្ចិ បត្តាទិកេ. តស្មិំ ចេ អន្តរេតិ តស្មិំ ខណេ ចេ. អញ្ញត្រាតិ អញ្ញស្មិំ ឋានេ. បត្តេ វិជ្ជមានភោជនំ អនជ្ឈោហរិតុកាមោ ហោតិ យថា, ឯវន្តិ យោជនា. ហីតិ សច្ចំ. សព្ពត្ថាតិ សព្ពេសុ បទេសុ. តត្ថាតិ កុរុន្ទីយំ. អានិសទស្សាតិ អាគម្ម និសីទតិ ឯតេនាតិ អានិសទោ, តស្ស បច្ឆិមន្តតោតិ សម្ពន្ធោ. បណ្ហិអន្តតោតិ បសតិ ឋិតកាលេ វា គមនកាលេ វា ភូមិំ ផុសតីតិ បណ្ហី, តស្ស អន្តតោ. ‘‘ទាយកស្សា’’តិបទំ ‘‘បសារិតហត្ថ’’ន្តិ បទេន ច ‘‘អង្គ’’ន្តិ បទេន ច អវយវីសម្ពន្ធោ. ហត្ថបាសោតិ ហត្ថស្ស បាសោ សមីបោ ហត្ថបាសោ, ហត្ថោ បសតិ ផុសតិ អស្មិំ ឋានេតិ វា ហត្ថបាសោ, អឌ្ឍតេយ្យហត្ថោ បទេសោ. តស្មិន្តិ ហត្ថបាសេ.

ឧបនាមេតីតិ សមីបំ នាមេតិ. អនន្តរនិសិន្នោបីតិ ហត្ថបាសំ អវិជហិត្វា អនន្តរេ ឋានេ និសិន្នោបិ ភិក្ខុ វទតីតិ យោជនា. ភត្តបច្ឆិន្តិ ភត្តេន បក្ខិត្តំ បច្ឆិំ. ឦសកន្តិ ភាវនបុំសកំ. ឧទ្ធរិត្វា វា អបនាមេត្វា វាតិ សម្ពន្ធិតព្ពំ. ទូរេតិ នវាសនេ. ឥតោតិ បត្តតោ. គតោ ទូតោតិ សម្ពន្ធោ.

បរិវេសនាយាតិ បរិវេសនត្ថាយ, ភត្តគ្គេ វា. តត្រាតិ អស្មិំ បរិវេសនេ. តន្តិ ភត្តបច្ឆិំ. ផុដ្ឋមត្តាវាតិ ផុសិយមត្តាវ. កដច្ឆុនា ឧទ្ធដភត្តេ បន បវារណា ហោតីតិ យោជនា. ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា. តស្សាតិ បរិវេសកស្ស. អភិហដេ បដិក្ខិត្តត្តាតិ អភិហដស្ស ភត្តស្ស បដិក្ខិត្តភាវតោ.

‘‘កាយេន វាចាយ វា បដិក្ខិបន្តស្ស បវារណា ហោតី’’តិ សង្ខេបេន វុត្តមត្ថំ វិត្ថារេន ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘តត្ថា’’តិអាទិ. តត្ថាតិ តេសុ កាយវាចាបដិក្ខេបេសុ. មច្ឆិកពីជនិន្តិ មក្ខិកានំ ឧត្តាសនិំ ពីជនិំ. ខការស្ស ហិ ឆការំ កត្វា ‘‘មច្ឆិកា’’តិ វុច្ចតិ ‘‘សច្ឆិកត្វា’’តិអាទីសុ វិយ (អ. និ. ៣.១០៣). ឯត្ថ ហិ ‘‘សក្ខិកត្វា’’តិ វត្តព្ពេ ខការស្ស ឆការោ ហោតិ.

ឯកោ វទតីតិ សម្ពន្ធោ. អបនេត្វាតិ បត្តតោ អបនេត្វា. ឯត្ថាតិ វចនេ. កថន្តិ កេនាការេន ហោតីតិ យោជនា. វទន្តស្ស នាមាតិ ឯត្ថ នាមសទ្ទោ គរហត្ថោ ‘‘អត្ថី’’តិបទេន យោជេតព្ពោ. អត្ថិ នាមាតិ អត្ថោ. ឥតោបីតិ បត្តតោបិ. តត្រាបីតិ តស្មិំ វចនេបិ.

សមំសកន្តិ មំសេន សហ បវត្តំ. រសន្តិ ទ្រវំ. តន្តិ វចនំ. បដិក្ខិបតោ ហោតិ. កស្មា? មច្ឆោ ច រសោ ច មច្ឆេន មិស្សោ រសោ ចាតិ អត្ថស្ស សម្ភវតោ. ឥទន្តិ វត្ថុំ. មំសំ វិសុំ កត្វាតិ ‘‘មំសស្ស រសំ មំសរស’’ន្តិ មំសបទត្ថស្ស បធានភាវំ អកត្វា, រសបទត្ថស្សេវ បធានភាវំ កត្វាតិ អត្ថោ.

អាបុច្ឆន្តន្តិ ‘‘មំសរសំ គណ្ហថា’’តិ អាបុច្ឆន្តំ. តន្តិ មំសំ. ករម្ពកោតិ មិស្សកាធិវចនមេតំ. យញ្ហិ អញ្ញេន អញ្ញេន មិស្សេត្វា ករោន្តិ, សោ ‘‘ករម្ពកោ’’តិ វុច្ចតិ. អយំ បនេត្ថ វចនត្ថោ – ករោតិ សមូហំ អវយវិន្តិ ករោ, ករីយតិ វា សមូហេន អវយវិនាតិ ករោ, អវយវោ, តំ វកតិ អាទទាតីតិ ករម្ពកោ, សមូហោ. ‘‘កទម្ពកោ’’តិបិ បាឋោ, សោបិ យុត្តោយេវ អនុមតត្តា បណ្ឌិតេហិ. អភិធានេបិ ឯវមេវ អត្ថី. អត្ថោ បន អញ្ញថា ចិន្តេតព្ពោ. ឥមស្មិំ វា អត្ថេ រការស្ស ទការោ កាតព្ពោ. មំសេន មិស្សោ, លក្ខិតោ វា ករម្ពកោ មំសករម្ពកោ. ន បវារេតីតិ យេសំ កេសញ្ចិ មិស្សកត្តា ន បវារេតិ. បវារេតីតិ មំសេន មិស្សិតត្តា បវារេតិ.

យោ បន បដិក្ខិបតិ, សោ បវារិតោវ ហោតីតិ យោជនា. និមន្តនេតិ និមន្តនដ្ឋានេ. ហីតិ សច្ចំ. តត្ថាតិ កុរុន្ទិយំ. យេនាតិ យេន ភត្តេន. ឯត្ថាតិ ‘‘យាគុំ គណ្ហថា’’តិអាទិវចនេ. អធិប្បាយោតិ អដ្ឋកថាចរិយានំ អធិប្បាយោ. ឯត្ថាតិ ‘‘យាគុមិស្សកំ គណ្ហថា’’តិអាទិវចនេ. ទុទ្ទសន្តិ ទុក្ករំ ទស្សនំ. ឥទញ្ចាតិ ‘‘មិស្សកំ គណ្ហថា’’តិវចនញ្ច. ន សមានេតព្ពន្តិ សមំ ន អានេតព្ពំ, សមានំ វា ន កាតព្ពំ. ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា. ឥទំ បនាតិ មិស្សកំ បន. ឯត្ថាតិ មិស្សកេ. វិសុំ កត្វាតិ រសខីរសប្បីនិ អាវេណិំ កត្វា. តន្តិ រសាទិំ.

កទ្ទីយតិ មទ្ទីយតីតិ កទ្ទមោ. ឧន្ទតិ បសវតិ វឌ្ឍតីតិ ឧទកំ. ឧន្ទតិ វា ក្លេទនំ ករោតីតិ ឧទកំ, និលីនេ សត្តេ គុបតិ រក្ខតីតិ គុម្ពោ, គុហតិ សំវរតីតិ វា គុម្ពោ. អនុបរិយាយន្តេនាតិ អនុក្កមេន បរិវត្តិត្វា អាយន្តេន. តន្តិ នាវំ វា សេតុំ វា. មជ្ឈន្ហិកន្តិ អហស្ស មជ្ឈំ មជ្ឈន្ហំ, អហសទ្ទស្ស ន្ហាទេសោ, មជ្ឈន្ហំ ឯវ មជ្ឈន្ហិកំ. បោត្ថកេសុ បន មជ្ឈន្តិកន្តិ បាឋោ អត្ថិ, សោ អបាឋោយេវ. យោ ឋិតោ បវារេតិ, តេន ឋិតេនេវ ភុញ្ជិតព្ពន្តិ យោជនា. អានិសទន្តិ បីឋេ ផុដ្ឋអានិសទមំសំ. អចាលេត្វាតិ អចាវេត្វា. អយមេវ វា បាឋោ. ឧបរិ ច បស្សេសុ ច អមោចេត្វាតិ វុត្តំ ហោតិ. អទិន្នាទានេ វិយ ឋានាចាវនំ ន វេទិតព្ពំ. សំសរិតុន្តិ សំសព្ពិតុំ. នន្តិ ភិក្ខុំ.

អតិរេកំ រិចតិ គច្ឆតីតិ អតិរិត្តំ, ន អតិរិត្តំ អនតិរិត្តន្តិ អត្ថំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ន អតិរិត្ត’’ន្តិ. ‘‘អធិក’’ន្តិឥមិនា អតិរិត្តសទ្ទស្ស អតិសុញ្ញត្ថំ និវត្តេតិ. អធិ ហុត្វា ឯតិ បវត្តតីតិ អធិកំ. តំ បនាតិ អនតិរិត្តំ បន ហោតីតិ សម្ពន្ធោ. តត្ថាតិ ‘‘អកប្បិយកត’’ន្តិអាទិវចនេ. វិត្ថារោ ឯវំ វេទិតព្ពោតិ យោជនា. តត្ថាតិ អតិរិត្តំ កាតព្ពេសុ វត្ថូសុ. យំ ផលំ វា យំ កន្ទមូលាទិ វា អកតន្តិ យោជនា. អកប្បិយភោជនំ វាតិ កុលទូសកកម្មាទីហិ និព្ពត្តំ អកប្បិយភោជនំ វា អត្ថីតិ សម្ពន្ធោ. យោតិ វិនយធរោ ភិក្ខុ. តេន កតន្តិ យោជនា. ‘‘ភុត្តាវិនា បវារិតេន អាសនា វុដ្ឋិតេន កត’’ន្តិវចនតោ ភុត្តាវិនា អបវារិតេន អាសនា វុដ្ឋិតេន កត្តព្ពន្តិ សិទ្ធំ. តស្មា បាតោ អទ្ធានំ គច្ឆន្តេសុ ទ្វីសុ ឯកោ បវារិតោ, តស្ស ឥតរោ បិណ្ឌាយ ចរិត្វា លទ្ធំ ភិក្ខំ អត្តនា អភុត្វាបិ ‘‘អលមេតំ សព្ព’’ន្តិ កាតុំ លភតិ ឯវ. យន្តិ ខាទនីយភោជនីយំ. ‘‘តទុភយម្បី’’តិឥមិនា អតិរិត្តញ្ច អតិរិត្តញ្ច អតិរិត្តំ, ន អតិរិត្តំ អនតិរិត្តន្តិ អត្ថំ ទស្សេតិ.

តស្សេវាតិ អនតិរិត្តស្សេវ. ឯត្ថាតិ អនតិរិត្តេ, ‘‘កប្បិយកត’’ន្តិ អាទីសុ សត្តសុ វិនយកម្មាការេសុ វា. អនន្តរេតិ វិនយធរស្ស អនន្តរេ អាសនេ. បត្តតោ នីហរិត្វាតិ សម្ពន្ធោ. តត្ថេវាតិ ភុញ្ជនដ្ឋានេយេវ. តស្សាតិ និសិន្នស្ស. តេនាតិ ភត្តំ អានេន្តេន ភិក្ខុនា ភុញ្ជិតព្ពន្តិ យោជនា. ‘‘និសិន្នេន ភិក្ខុនា’’តិ ការិតកម្មំ អានេតព្ពំ. កស្មា ‘‘ហត្ថំ ធោវិត្វា’’តិ វុត្តន្តិ បុច្ឆន្តោ អាហ ‘‘កស្មា’’តិ. ហីតិ ការណំ. យស្មា អកប្បិយំ ហោតិ, តស្មា ហត្ថំ ធោវិត្វាតិ មយា វុត្តន្តិ អធិប្បាយោ. តស្សាតិ ភត្តំ អានេន្តស្ស. យេនាតិ វិនយធរេន. បុន យេនាតិ ឯវមេវ. យញ្ចាតិ ខាទនីយភោជនីយញ្ច. យេន វិនយធរេន បឋមំ អកតំ, តេនេវ កត្តព្ពំ. យញ្ច ខាទនីយភោជនីយំ បឋមំ អកតំ, តញ្ញេវ កត្តព្ពន្តិ វុត្តំ ហោតិ. តត្ថាតិ បឋមភាជនេ. ហីតិ សច្ចំ. បឋមភាជនំ សុទ្ធំ ធោវិត្វា កតម្បិ និទ្ទោសមេវ. តេន ភិក្ខុនាតិ បវារិតេន ភិក្ខុនា.

កុណ្ឌេបីតិ ឧក្ខលិយម្បិ. សា ហិ កុឌតិ ឱទនាទិំ ទាហំ ករោតីតិ កុណ្ឌោតិ វុច្ចតិ. តន្តិ អតិរិត្តកតំ ខាទនីយភោជនីយំ. យេន បនាតិ វិនយធរេន បន. ភិក្ខុំ និសីទាបេន្តីតិ សម្ពន្ធោ. មង្គលនិមន្តនេតិ មង្គលត្ថាយ និមន្តនដ្ឋានេ. តត្ថាតិ មង្គលនិមន្តនេ. ករោន្តេនាតិ ករោន្តេន វិនយធរេន.

គិលានេន ភុញ្ជិតាវសេសមេវ ន កេវលំ គិលានាតិរិត្តំ នាម, គិលានំ បន ឧទ្ទិស្ស អាភតំ គិលានាតិរិត្តមេវ នាមាតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ន កេវល’’ន្តិអាទិ. យំកិញ្ចិ គិលានន្តិ ឧបសម្បន្នំ វា អនុបសម្បន្នំ វា យំកិញ្ចិ គិលានំ. យំ ទុក្កដំ វុត្តំ, តំ អសំសដ្ឋវសេន វុត្តន្តិ យោជនា. អនាហារត្ថាយាតិ បិបាសច្ឆេទនអាពាធវូបសមត្ថាយ.

២៤១. សតិ បច្ចយេតិ ឯត្ថ បច្ចយស្ស សរូបំ ទស្សេតុំ ‘‘បិបាសាយ សតី’’តិ ច ‘‘អាពាធេ សតី’’តិ ច វុត្តំ. តេន តេនាតិ សត្តាហកាលិកេន ច យាវជីវិកេន ច. តស្សាតិ អាពាធស្ស. ឥទំ បទំ ‘‘ឧបសមនត្ថ’’ន្តិ ឯត្ថ សមុធាតុយា សម្ពន្ធេ សម្ពន្ធោ, យុបច្ចយេន សម្ពន្ធេ កម្មន្តិ ទដ្ឋព្ពន្តិ. បញ្ចមំ.