៦. សុរុសុរុវគ្គ-អត្ថយោជនា

៦២៧. ‘‘សុរុសុរូ’’តិ ឯវំ សទ្ទន្តិ ‘‘សុរុសុរូ’’តិ ឯវំ អនុករណរវំ. ទវនំ កីឡនន្តិ ឥមិនា វចនត្ថេន បរិហាសោ ទវោ នាមាតិ អាហ ‘‘ទវោតិ បរិហាសវចន’’ន្តិ. តន្តិ សោ ទវោ. លិង្គវិបល្លាសោ ហេស. ន កាតព្ពំ ន កាតព្ពោតិ សម្ពន្ធោ. សិលកពុទ្ធោតិ សិលាយ កតោ, សិលេន និយុត្តោ វា ពុទ្ធោ. អបដិពុទ្ធោតិ អបដិវិទ្ធោ ពុទ្ធោ, បរិហាសវចនមេតំ. គោធម្មោតិ គុន្នំ ធម្មោ. អជធម្មោតិ អជានំ ធម្មោ. មិគសង្ឃោតិ មិគានំ សង្ឃោ. បសុសង្ឃោតិ បសូនំ សង្ឃោ.

៦២៨. ‘‘ភុញ្ជន្តេនា’’តិ បទំ ‘‘និល្លេហិតុ’’ន្តិ បទេ ភាវកត្តា.

៦៣១. ឯវំនាមកេតិ ‘‘កោកនុទ’’ន្តិ ឯវំ នាមំ អស្ស បាសាទស្សាតិ ឯវំនាមកោ, បាសាទោ, តស្មិំ. ‘‘បទុមសណ្ឋានោ’’តិ ឥមិនា បាសាទស្ស សទិសូបចារេន ‘‘កោកនុទោ’’តិ នាមលភនំ ទស្សេតិ. តេនាតិ បទុមសណ្ឋានត្តា. អស្សាតិ បាសាទស្ស. បុគ្គលិកម្បីតិ បរបុគ្គលសន្តកំ គហេតព្ពំ ‘‘អត្តនោ សន្តកម្បី’’តិ អត្តបុគ្គលសន្តកស្ស វិសុំ គយ្ហមានត្តា. សង្ខម្បីតិ បានីយសង្ខម្បិ. សរាវម្បីតិ បានីយសរាវម្បិ. ថាលកម្បីតិ បានីយថាលកម្បិ.

៦៣២. ‘‘ឧទ្ធរិត្វា’’តិ សាមញ្ញតោ វុត្តវចនស្ស កម្មាបាទានានិ ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘សិត្ថានិ ឧទកតោ’’តិ. ភិន្ទិត្វាតិ ចុណ្ណវិចុណ្ណានិ កត្វា. ពហីតិ អន្តរឃរតោ ពហិ.

៦៣៤. សេតច្ឆត្តន្តិ ឯត្ថ សេតសទ្ទោ បណ្ឌរបរិយាយោតិ អាហ ‘‘បណ្ឌរច្ឆត្ត’’ន្តិ. វត្ថបលិគុណ្ឋិតន្តិ វត្ថេហិ សមន្តតោ វេឋិតំ. សេតំ ឆត្តំ សេតច្ឆត្តំ. កិឡញ្ជេហិ កតំ ឆត្តំ កិឡញ្ជច្ឆត្តំ. បណ្ណេហិ កតំ ឆត្តំ បណ្ណច្ឆត្តំ. មណ្ឌលេន ពទ្ធំ មណ្ឌលពទ្ធំ. សលាកាហិ ពទ្ធំ សលាកពទ្ធំ. តានីតិ តីណិ ឆត្តានិ. ហីតិ សច្ចំ. យម្បិ ឯកបណ្ណច្ឆត្តន្តិ យោជនា. ឯតេសូតិ តីសុ ឆត្តេសុ. អស្សាតិ យស្ស កស្សចិ គហដ្ឋស្ស វា បព្ពជិតស្ស វា. សោតិ យោ កោចិ គហដ្ឋោ វា បព្ពជិតោ វា. ឆត្តបាទុកាយ វាតិ ឆត្តទណ្ឌនិក្ខេបនាយ បាទុកាយ វា. ឯត្ថាតិ ឥមស្មិំ សិក្ខាបទេ.

៦៣៥. មជ្ឈិមស្សាតិ បមាណមជ្ឈិមស្ស. ‘‘ចតុហត្ថប្បមាណោ’’តិឥមិនា ចតុហត្ថតោ ឩនាតិរេកោ ទណ្ឌោ ន ទណ្ឌោ នាមាតិ ទស្សេតិ. ទណ្ឌោ បាណិម្ហិ អស្សាតិ វចនត្ថំ អតិទិសន្តោ អាហ ‘‘វុត្តនយេនេវា’’តិ.

៦៣៦. ‘‘សត្ថបាណិម្ហី’’តិ ឯត្ថ អសិ ឯវ អធិប្បេតោតិ អាហ ‘‘អសិ’’ន្តិ. អសិន្តិ ខគ្គំ.

៦៣៧. ‘‘អាវុធំ នាម ចាបោ កោទណ្ឌោ’’តិ បាឡិយំ វុត្តវចនំ ឧបលក្ខណមេវាតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘អាវុធបាណិស្សាតិ ឯត្ថា’’តិអាទិ. សព្ពាបិ ធនុវិកតិ អាវុធន្តិ វេទិតព្ពាតិ យោជនា. យថា អសិំ សន្នហិត្វា ឋិតោ សត្ថបាណីតិ សង្ខ្យំ ន គច្ឆតិ, ឯវំ ធនុំ កណ្ឋេ បដិមុក្កោ អាវុធបាណីតិ អាហ ‘‘សចេ បនា’’តិអាទិ, ឥមិនា អាវុធោ បាណិនា គហិតោយេវ អាវុធបាណិ នាមាតិ ទស្សេតីតិ. ឆដ្ឋោ វគ្គោ.