៩. ទុដ្ឋុល្លារោចនសិក្ខាបទំ

៧៨. នវមេ តត្រាតិ តស្សំ ‘‘ទុដ្ឋុល្លា នាមា’’តិអាទិបាឡិយំ, តាសុ វា បាឡិអដ្ឋកថាសុ. វិចារណាតិ វីមំសនា. ឧបសម្បន្នសទ្ទេតិ ឧបសម្បន្នសទ្ទត្ថភាវេ. ឯត្ថ ហិ សទ្ទេ វុច្ចមានេ អវិនាភាវតោ សទ្ទេន អត្ថោបិ វុត្តោ, វិនាបិ ភាវបច្ចយេន ភាវត្ថស្ស ញាតព្ពត្តា ភាវោបិ គហេតព្ពោ, តស្មា វុត្តំ ‘‘ឧបសម្បន្នសទ្ទត្ថភាវេ’’តិ. ឯសេវ នយោ ‘‘ទុដ្ឋុល្លសទ្ទេ’’តិ ឯត្ថាបិ. ឯតំ បរិមាណំ យស្សាតិ ឯតំ, ‘‘តេរស សង្ឃាទិសេសា’’តិ វចនំ. ឯតំ ឯវ វត្តព្ពំ, ន ‘‘ចត្តារិ ច បារាជិកានី’’តិ ឥទន្តិ អត្ថោ. តត្ថាតិ បាឡិយំ. កស្សចិ វិមតិ ភវេយ្យ, កិំ ភវេយ្យាតិ យោជនា. អាបត្តិំ អារោចេន្តេន អក្កោសន្តស្ស សមានត្តា វុត្តំ ‘‘ឯវំ សតី’’តិអាទិ. បាចិត្តិយមេវ ចាតិ ចសទ្ទោ ព្យតិរេកត្ថោ, ន ទុក្កដំ អាបជ្ជតីតិ អត្ថោ. ហីតិ សច្ចំ. ឯតន្តិ បាចិត្តិយាបជ្ជនតំ, ‘‘អសុទ្ធោ ហោតិ…បេ… ឱមសវាទស្សា’’តិ វចនំ វា, វុត្តន្តិ សម្ពន្ធោ. ឯត្ថាតិ បាឡិយំ. អដ្ឋកថាចរិយាវេតិ ឯត្ថ ឯវការោ អដ្ឋានយោគោ, បមាណន្តិ ឯត្ថ យោជេតព្ពោ, ការណមេវាតិ អត្ថោ. តេន វុត្តំ ‘‘ន អញ្ញា វិចារណា’’តិ. អថ វា អញ្ញាតិ សាម្យត្ថេ បច្ចត្តវចនមេតំ, ន អញ្ញេសំ វិចារណា បមាណន្តិ អត្ថោ. ឯវញ្ហិ សតិ ឯវការោ ឋានយោគោវ. បុព្ពេបិ ចាតិ គន្ថារម្ភកាលេបិ ច.

ឯតន្តិ អដ្ឋកថាចរិយានំ បមាណតំ. សំវរត្ថាយ ឯវ, អនាបជ្ជនត្ថាយ ឯវ ច អនុញ្ញាតន្តិ យោជនា. តេនាហ ‘‘ន តស្ស’’ត្យាទិ. តស្មាតិ យស្មា ភិក្ខុភាវោ នាម ន អត្ថិ, តស្មា សុវុត្តមេវាតិ សម្ពន្ធោ.

៨០. សាតិ ភិក្ខុសម្មុតិ, សង្ឃេន កាតព្ពាតិ យោជនា. កត្ថចីតិ កិស្មិញ្ចិ ឋានេ. ឥធាតិ ឥមស្មិំ សិក្ខាបទេ. ‘‘វុត្តត្តា’’តិ បទំ ‘‘កាតព្ពា’’តិ បទេ ហេតុ. ឯសាតិ ឯសោ ភិក្ខុ. ហិតេសិតាយាតិ ហិតស្ស ឯសិតាយ, អត្ថស្ស ឥច្ឆតាយាតិ អត្ថោ.

៨២. សេសានីតិ អាទិម្ហិ បញ្ចសិក្ខាបទតោ សេសានិ ឧបរិ បញ្ច សិក្ខាបទានិ. អស្សាតិ អនុបសម្បន្នស្ស. ឃដេត្វាតិ សម្ពន្ធំ កត្វាតិ. នវមំ.