៧. បវារណានិទ្ទេសវណ្ណនា

៧៣. យេន ឥរិយាបថេន ឧបលក្ខិតោ បញ្ចន្នំ ភោជនានំ យំ កិញ្ចិ ភោជនំ ភុញ្ជមានោ អយំ ភិក្ខុ កប្បិយានំ បញ្ចន្នំ ភោជនានំ ហត្ថបាសោបនីតានំ បវារិតោ, តតោ ឥរិយាបថតោ អញ្ញេន ឥរិយាបថេន អនតិរិត្តកំ យាវកាលិកំ ភុញ្ជេយ្យ ចេ, ឥមស្ស បាចិត្តិ ហោតីតិ បទត្ថយោជនា. ភុញ្ជនត្ថាយ បដិគ្គហណេ បន ទុក្កដំ. តត្ថ ឥរិយាយ កាយិកកិរិយាយ បថោ បវត្តនូបាយោ ឥរិយាបថោ, ឋានគមននិសជ្ជនសយនានិ. បវារេតិ បដិក្ខិបតីតិ បវារិតោ, អថ វា បវារណំ បដិក្ខិបនំ បវារិតំ, តមស្ស អត្ថីតិ បវារិតោ, កតប្បវារណោ កតប្បដិក្ខេបោតិ អត្ថោ, អថ វា បរិវេសកេន វារីយតីតិ បវារិតោ បដិក្ខេបិតោ. អនតិរិត្តកន្តិ យំ បវារេត្វា អាសនា វុដ្ឋហន្តស្ស ‘‘អលមេតំ សព្ព’’ន្តិ ឯវំ អតិរិត្តករណាទីហិ សត្តហិ វិនយកម្មាការេហិ កប្បិយំ កតំ, តញ្ច ‘‘អជ្ជ វា យទា វា ឥច្ឆតិ, តទា ខាទិស្សតី’’តិ អាហដំ, គិលានាតិរិត្តញ្ច អតិរិត្តំ អធិកន្តិ វុច្ចតិ, តតោ អញ្ញំ អនតិរិត្តកំ អនធិកន្តិ អត្ថោ. កុសលំ ចិត្តំ បាតេតីតិ បាចិត្តិ, តស្មា ឥត្ថិយំ តិម្ហិ ត-ការស្ស ច-ការេ, ទ្វិត្តេ ច បាចិត្តិ. យាមកាលិកំ សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ អាហារត្ថាយ បដិគ្គណ្ហតោ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស, អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

៧៤. ឥទានិ យាយ បវារិតា, សា បញ្ចង្គសម្បន្នាយេវ បវារណា នាម ហោតីតិ ទស្សេតុំ ‘‘អសន’’ន្តិអាទិមាហ. តត្ថ អសនន្តិ ភុញ្ជមានស្ស ភុញ្ជនំ. ឥមិនា យំ វិប្បកតំ ភោជនំ, តំ ទស្សេតិ. ភោជនញ្ចេវាតិ បវារណប្បហោនកំ ភោជនញ្ចេវ ហោតីតិ. អភិហារោតិ ទាយកស្ស កាយេន បវារណប្បហោនកស្ស អភិហរណំ, ន វាចាយ. សមីបតាតិ អឌ្ឍតេយ្យហត្ថប្បមាណសង្ខាតា សមីបតា ច. ឯត្ថ បន សចេ ភិក្ខុ និសិន្នោ ហោតិ, អាសនស្ស បច្ឆិមន្តតោ បដ្ឋាយ, សចេ ឋិតោ, បណ្ហិអន្តតោ បដ្ឋាយ, សចេ និបន្នោ, យេន បស្សេន និបន្នោ, តស្ស បារិមន្តតោ បដ្ឋាយ ទាយកស្ស ឋិតស្ស វា និសិន្នស្ស វា និបន្នស្ស វា ឋបេត្វា បសារិតហត្ថំ យំ អាសន្នតរំ អង្គំ, តស្ស ឱរិមន្តេន បរិច្ឆិន្ទិត្វា អឌ្ឍតេយ្យហត្ថបាសោ វេទិតព្ពោ. កាយវាចាបដិក្ខេបោតិ តស្ស អភិហដភោជនស្ស អង្គុលិចលនាទិកាយវិការេន វា ‘‘អល’’ន្តិអាទិនា វចីវិការេន វា បដិក្ខិបនំ. ឥតិ ឥមេហិ បញ្ចហង្គេហិ បវារណា បការយុត្តវារណា បញ្ចអង្គាតិ សម្ពន្ធោ. បញ្ច អង្គានិ យស្សា សា បញ្ចអង្គា.

៧៥. ឥទានិ ឯតេសុ ឱទនាទិបញ្ចវិធំ ភោជនំ ទស្សេត្វា តានិ ច បុន វិភជិត្វា ទស្សេតុំ ‘‘ឱទនោ’’តិអាទិ អារទ្ធំ. តត្ថ សាលីតិ រត្តសាលិអាទិកា សព្ពាបិ សាលិជាតិ. វីហីតិ សព្ពាបិ វីហិនាមិកា វីហិជាតិ. កង្គូតិ សេតរត្តកាឡភេទា សព្ពាបិ កង្គុជាតិ. កុទ្រូសោ នាម កាឡកោទ្រវោ. វរកោ នាម សេតវណ្ណោ កោទ្រវោ. យវគោធុមេសុ បន ភេទោ នត្ថិ. ឯវំ យថាវុត្តានំ សានុលោមានំ សត្តន្នំ ធញ្ញានំ ភោជ្ជយាគុ ចាតិ សម្ពន្ធោ. ភោជ្ជយាគុ ចាតិ ឧណ្ហំ វា សីតលំ វា ភុញ្ជន្តានំ ភោជនកាលេ គហិតដ្ឋានេ ឱធិ បញ្ញាយតិ, សា ភោជ្ជយាគុ. ច-សទ្ទេន ឱទនោ ចាតិ សម្ពន្ធោ, ឱទនោ នាមាតិ អត្ថោ. សចេ បន ភត្តេ ឧទកកញ្ជិកខីរាទីនិ អាកិរិត្វា ‘‘យាគុំ គណ្ហថា’’តិ ទេន្តិ, កិញ្ចាបិ តនុកា ហោតិ, បវារណំ ជនេតិ. សចេ បន ឧទកាទីសុ បក្ខិបិត្វា បចិត្វា ទេន្តិ, យាគុសង្គហមេវ គច្ឆតិ. សចេ បន តនុកាយបិ យាគុយា សាសបមត្តម្បិ មច្ឆមំសខណ្ឌំ វា ន្ហារុ វា បក្ខិត្តំ ហោតិ, បវារណំ ជនេតិ.

៧៦. សាមាកាទិតិណំ កុទ្រូសកេ សង្គហំ គតំ, វរកចោរកោ វរកេ សង្គហំ គតោ, នីវារោ ចេវ សាលិយំ សង្គហំ គតោតិ យោជនា. សាមាកាទិតិណន្តិ សាមាកោ អាទិ យស្ស, តមេវ តិណំ តិណធញ្ញន្តិ សមាសោ.

៧៧. ភដ្ឋធញ្ញមយោតិ ខរបាកភជ្ជិតេហិ សត្តវិធេហិ ធញ្ញេហិ កោដ្ដេត្វា កតោ, អន្តមសោ ចុណ្ណម្បិ កុណ្ឌកម្បិ សត្តុ នាមាតិ អត្ថោ. សមបាកភជ្ជិតានំ បន អាតបសុក្ខានំ វា តណ្ឌុលានំ សត្តុ វា កុណ្ឌកានិ ឯវ វា ន បវារេន្តិ. យវេន សម្ភវោ ឧប្បត្តិ អស្សាតិ យវសម្ភវោ, កុម្មាសោ កុម្មាសោ នាម. មុគ្គាទីហិ កតោ បន បវារណំ ន ជនេតិ. កប្បិយោ ចាតិ កប្បិយោយេវ មំសោ ‘‘មំសោ’’តិ វុត្តោតិ យោជនា. ចាតិ អវធារណេ. អកប្បិយោ បន បដិក្ខិបិតព្ពោវ. បដិក្ខិត្តោបិ ន បវារេតិ. ឧទកេ សម្ភវោ យស្ស សោ មច្ឆោ នាម. ទ្វីសុ បនេតេសុ សចេ យាគុំ បិវន្តស្ស យាគុសិត្ថមត្តេសុបិ មច្ឆខណ្ឌេសុ វា មំសខណ្ឌេសុ វា ឯកំ ខាទិតំ ឯកំ ហត្ថេ វា បត្តេ វា ហោតិ, សោ ចេ អញ្ញំ បដិក្ខិបតិ, បវារេតិ. ទ្វេបិ ខាទិតានិ ហោន្តិ, មុខេ សាសបមត្តម្បិ អវសិដ្ឋំ នត្ថិ, សចេបិ អញ្ញំ បដិក្ខិបតិ, ន បវារេតិ.

៧៨. ឥទានិ ‘‘កីទិសំ ភុញ្ជន្តោ កិន្តិ វត្វា ឧបនីតំ កិំ នាម និសេធេន្តោ បវារេតិ នាមា’’តិ ចោទនំ មនសិ និធាយាហ ‘‘ភុញ្ជន្តោ’’តិអាទិ. តត្ថ កប្បំ វា អកប្បំ វា បញ្ចសុ ភោជនេសុ យំ កិញ្ចិ ភោជនំ ភុញ្ជន្តោ ភិក្ខុ តន្នាមេន តេសំ បវារណាជនកភោជនានំ នាមេន វា ‘‘ឥម’’ន្តិ សាមញ្ញេន វា វត្វា អភិហដំ ហត្ថបាសោបនីតំ កប្បំ កប្បិយំ យថាវុត្តភោជនំ និសេធយំ និសេធយន្តោ បវារេយ្យាតិ បទត្ថសម្ពន្ធោ. អយមេត្ថ អធិប្បាយោ – យេន ចេ អកប្បិយមំសញ្ច កុលទូសនវេជ្ជកម្មឧត្តរិមនុស្សធម្មារោចនសាទិតរូបិយាទីហិ និព្ពត្តំ អកប្បិយភោជនញ្ច តថា អញ្ញញ្ច កប្បិយំ វា អកប្បិយំ វា ឯកសិត្ថមត្តម្បិ អជ្ឈោហដំ ហោតិ, សោ សចេ បត្តមុខហត្ថេសុ យត្ថ កត្ថចិ ភោជនេ សតិ សាបេក្ខោវ អញ្ញំ ហត្ថបាសេ ឋិតេន ‘‘ឱទនំ គណ្ហថា’’តិអាទិនា បវារណប្បហោនកស្សេវ នាមេន វា ‘‘ឥម’’ន្តិ សាមញ្ញវសេនេវ វា កាយេនេវ អភិហដំ វុត្តលក្ខណំ កប្បិយមេវ ភោជនំ កេវលំ វា មិស្សំ វា កាយេន វា វាចាយ វា បដិក្ខិបតិ បវារេតីតិ. ‘‘អាកិរ អាកិរ, កោដ្ដេត្វា កោដ្ដេត្វា បូរេហី’’តិ បន វត្តុំ វដ្ដតិ.

៧៩-៨០. ឥទានិ យេ បវារណំ ន ជនេន្តិ, តេ ទស្សេតុំ ‘‘លាជា’’តិអាទិមាហ. តត្ថ លាជា…បេ… ផលាទីនិ បវារណំ ន ជនេន្តីតិ សម្ពន្ធោ. លាជាតិ សាលិអាទីហិ កតា លាជា. តំសត្តុភត្តានីតិ តេហិ លាជេហិ កតា សត្តុ ចេវ ភត្តានិ ច. គោរសោតិ គុន្នំ រសោ ខីរាទិ. សុទ្ធខជ្ជកោតិ មច្ឆមំសេហិ អសម្មិស្សតាយ សុទ្ធខជ្ជកោ. សត្តុយោ បិណ្ឌេត្វា កតោ អបក្កោ សត្តុគុឡោ បន សត្តុមោទកសង្ខាតោ បវារេតិ. តណ្ឌុលាតិ សមបាកភជ្ជិតានំ សាលិអាទីនំ តណ្ឌុលា, ភជ្ជិតតណ្ឌុលា ឯវ វា. ភដ្ឋបិដ្ឋន្តិ សុទ្ធំ យំ កិញ្ចិ ភជ្ជិតំ បិដ្ឋំ. បុថុកាតិ សាលិអាទីនំ បុថុកា. បុថុកា ហិ តន្តិអាគមយុត្តិយា វិសុម្បិ គយ្ហតិ, ឯកតោបិ, តស្មា វុត្តាវសេសានំ បុថុកាវេឡុអាទីនំ ភត្តន្តិ ច សម្ពន្ធោ. វេឡូតិ តេសំ តណ្ឌុលា វុច្ចន្តិ. បុថុកា ច វេឡុ ច, តេ អាទយោ យេសន្តិ សមាសោ. ច-សទ្ទោ បនេត្ថ សព្ពត្ថាបិ យោជេតព្ពោ. អាទិ-សទ្ទេន កន្ទមូលផលានិបិ គយ្ហន្តិ. វុត្តាវសេសានន្តិ វុត្តេហិ សត្តវិធេហិ ធញ្ញេហិ អវសេសានំ. រសយាគូតិ រសេហិ បក្កមំសាទីហិ សម្មិស្សា យាគុ. រសោបិ តាទិសោវ. សុទ្ធយាគូតិ មំសាទីហិ អមិស្សា សុទ្ធយាគុ. ផលាទីនីតិ អាទិ-សទ្ទេន កន្ទាទីនម្បិ គហណំ. អបិ ចាតិ និបាតោ, និបាតសមុទាយោ វា សមុច្ចយេ, សោ បច្ចេកំ យោជេតព្ពោ.

៨១. ឥទានិ យស្មា សត្តហិ វិនយកម្មាការេហិ យំ អតិរិត្តំ អកតំ, តត្ថ បាចិត្តិយំ វុត្តំ, ព្យតិរេកតោ អតិរិត្តកតេ នត្ថិ, តស្មា អតិរិត្តំ ករោន្តេន ឯវំ កាតព្ពន្តិ ទស្សេន្តោ ‘‘បវារិតេនា’’តិអាទិមាហ. តត្ថ បវារិតេន វុដ្ឋាយ អតិរិត្តំ ន កាតព្ពំ, ភោជនំ អភុត្តេន ច អតិរិត្តំ ន កាតព្ពន្តិ សម្ពន្ធោ. ភោជនន្តិ បវារណប្បហោនកភោជនំ. អភុត្តេនាតិ ឯកសិត្ថមត្តម្បិ អភុត្តាវិនា. យេន យំវា បុរេ កតន្តិ ឯត្ថ ច ឯវ-សទ្ទោ ទីឃំ កត្វា និទ្ទិដ្ឋោ, សោ ច អជ្ឈាហដេន តំ-សទ្ទេន សម្ពន្ធីយតិ, តស្មា យេន ភិក្ខុនា យំ ភោជនំ បុរេ បុព្ពេ អតិរិត្តំ កតំ, តេនេវ តមេវ អតិរិត្តំ ន កាតព្ពន្តិ យោជេត្វា អត្ថោ វេទិតព្ពោ. តស្មា កប្បិយំ ការេត្វា ភុញ្ជន្តស្ស អញ្ញំ អាមិសំ អាកិរន្តិ, តំ សោ បុន កាតុំ ន លភតិ, តស្មិំ ភោជនេ ករិយមានេ បឋមកតេន សទ្ធិំ កតំ ហោតីតិ. អញ្ញស្មិំ បន តេន វា អញ្ញេន វា កាតុំ វដ្ដតិ.

៨២. ‘‘កប្បិយ’’ន្តិអាទីនិ ‘‘ករោន្តោ’’តិ ឯតស្ស កម្មបទានិ. កប្បិយញ្ចេវ គហិតញ្ចេវ ឧច្ចារិតញ្ចេវ ហត្ថបាសគញ្ចេវ យាវកាលិកំ អតិរិត្តំ ករោន្តោ ‘‘អលមេតំ សព្ព’’ន្តិ ឯវំ ភាសតូតិ យោជនា. តត្ថយំ ផលំ វា កន្ទមូលាទិ វា បញ្ចហិ សមណកប្បេហិ កប្បិយំ កតំ, យញ្ច កប្បិយមំសំ វា កប្បិយភោជនំ វា, ឯតំ កប្បិយំ នាម. គហិតន្តិ ភិក្ខុនា បដិគ្គហិតំ. ឧច្ចារិតន្តិ កប្បិយំ ការេតុំ អាគតេន ភិក្ខុនា ឦសកម្បិ ឧក្ខិត្តំ វា អបនាមិតំ វា, តំ បន អតិរិត្តការកេន ‘‘អលមេតំ សព្ព’’ន្តិ វុត្តេន កាតព្ពំ. ហត្ថបាសគន្តិ កប្បិយំ ការេតុំ អាគតេន ហត្ថបាសំ គតំ. អតិរិត្តំ ករោន្តោតិ ឦទិសំ ចតុព្ពិធាការសម្បន្នំ ភោជនំ អតិរិត្តំ ករោន្តោ បវារេត្វា អាសនា អវុដ្ឋិតោ វា អប្បវារេត្វាបិ សព្ពថា ភុត្តោ វាតិ ឯវំ ទុវិធវិនយកម្មាការសម្បន្នោ ភិក្ខុ. អលមេតំ សព្ពន្តិ ឯវំ ភាសតូតិ អលមេតំ សព្ពំ ឥតិ ឯវំ ភាសតុ. ឯវំ សត្តវិធំ វិនយកម្មាការំ សម្បាទេន្តោ វចីភេទំ កត្វា សកិម្បិ ឯវំ វទេយ្យាតិ អត្ថោ.

៨៣. កប្បិយំ ករោន្តេន បន អនុបសម្បន្នស្ស ហត្ថេ ឋិតំ ន កាតព្ពំ. តេនាហ ‘‘ន ករេ…បេ… ហត្ថគ’’ន្តិ. ឧបសម្បន្នតោ អញ្ញោ អនុបសម្បន្នោ, តស្ស ហត្ថេ គតំ អនុបសម្បន្នហត្ថគំ. បេសយិត្វាបីតិ សចេ តត្ថ អញ្ញោ ព្យត្តោ ភិក្ខុ នត្ថិ, យត្ថ អត្ថិ, តត្ថ បេសយិត្វាបិ. តំ អតិរិត្តកតំ អការកោ អតិរិត្តការកតោ អញ្ញោ សព្ពោ បវារិតោបិ អប្បវារិតោបិ ភុញ្ជិតុំ លព្ភតេតិ សម្ពន្ធនីយំ. បវារិតេន បន មុខញ្ច ហត្ថញ្ច សោធេត្វា ភុញ្ជិតព្ពំ.

បវារណានិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.