៤៥. បវារណានិទ្ទេសវណ្ណនា

៤៣៣. ‘‘អញ្ញមញ្ញប្បវារណា’’ត្យាទីនំ អញ្ញមញ្ញេហិ កាតព្ពា បវារណា. តត្ថ តិណ្ណំ ចតុន្នញ្ច គណញត្តិំ ឋបេត្វា អញ្ញមញ្ញប្បវារណា, ទ្វិន្នំ បន អដ្ឋបេត្វាវ. អធិដ្ឋានន្តិ អធិដ្ឋានប្បវារណា, យុបច្ចយន្តានំ ភាវេ និយតនបុំសកត្តា ‘‘អធិដ្ឋាន’’ន្តិ វុត្តំ. សេសា បញ្ចាទីហិ កាតព្ពា អវសេសា សង្ឃប្បវារណា សង្ឃវសេន ញត្តិំ ឋបេត្វា កាតព្ពា. ឯតេន នវសុ សង្ឃប្បវារណាទយោ តិស្សោ ទស្សិតា. នវ ហិ បវារណា ចាតុទ្ទសី បន្នរសី សាមគ្គីតិ ទិវសវសេន, តេវាចី ទ្វេវាចី ឯកវាចីតិ កត្តព្ពាការវសេន, សង្ឃេ បវារណា, គណេ បវារណា, បុគ្គលេ បវារណាតិ ការកវសេន ច. តត្ថ បុរិមវស្សំវុត្ថានំ បុព្ពកត្តិកបុណ្ណមា វា តេសំយេវ សចេ ភណ្ឌនការកេហិ ឧបទ្ទុតា បវារណំ បច្ចុក្កឌ្ឍន្តិ, អថ កត្តិកមាសស្ស កាឡបក្ខចាតុទ្ទសោ វា បច្ឆិមកត្តិកបុណ្ណមា វា បច្ឆិមវស្សំវុត្ថានញ្ច បច្ឆិមកត្តិកបុណ្ណមា ឯវ វា បវារណាទិវសា ហោន្តិ. ឥទំ បន បកតិចារិត្តំ. តថារូបប្បច្ចយេ សតិ ទ្វិន្នំ កត្តិកបុណ្ណមានំ បុរិមេសុ ចាតុទ្ទសេសុបិ បវារណំ កាតុំ វដ្ដតិ. ភិន្នស្ស បន សង្ឃស្ស សាមគ្គិយំ យោ កោចិ ទិវសោ បវារណាទិវសោ ហោតិ. ឥមា ទិវសវសេន តិស្សោ បវារណា. កត្តព្ពាការវសេន បន វក្ខមាននយេន វិញ្ញាតព្ពា.

៤៣៤. ‘‘បុព្ពកិច្ចេ’’តិអាទីសុ –

‘‘សម្មជ្ជនី បទីបោ ច, ឧទកំ អាសនេន ច;

បវារណាយ ឯតានិ, បុព្ពករណន្តិ វុច្ចតិ.

‘‘ឆន្ទប្បវារណា ឧតុក្ខានំ, ភិក្ខុគណនា ច ឱវាទោ;

បវារណាយ ឯតានិ, បុព្ពកិច្ចន្តិ វុច្ចតិ.

‘‘បវារណា យាវតិកា ច ភិក្ខូ កម្មប្បត្តា,

សភាគាបត្តិយោ ច ន វិជ្ជន្តិ;

វជ្ជនីយា ច បុគ្គលា តស្មិំ ន ហោន្តិ,

បត្តកល្លន្តិ វុច្ចតី’’តិ. –

ឯវំ អដ្ឋកថាយំ វុត្តា បុព្ពកិច្ចាទយោ វេទិតព្ពា. ញត្តិន្តិ ឥទានិ វក្ខមានំ សាមញ្ញំ សង្ឃញត្តិំ. ឯវំ បន ញត្តិយា ឋបិតាយ ការណេ សតិ តេវាចិកទ្វេវាចិកឯកវាចិកសមានវស្សិកវសេនបិ បវារេតុំ វដ្ដតិ. អយមេវ បន ញត្តិ ‘‘សង្ឃោ បវារេយ្យា’’តិ ឯត្ថ ‘‘សង្ឃោ តេវាចិកំ បវារេយ្យ, សង្ឃោ ទ្វេវាចិកំ បវារេយ្យ, សង្ឃោ ឯកវាចិកំ បវារេយ្យ, សង្ឃោ សមានវស្សិកំ បវារេយ្យា’’តិបិ ឋបេតុំ វដ្ដតិ. ចាតុទ្ទសិយំ បន សាមគ្គិយញ្ច ‘‘ចាតុទ្ទសី សាមគ្គី’’តិ វត្តព្ពំ.

៤៣៧. ថេរេសុ ឧក្កុដិកំ និសជ្ជ បវារេន្តេសុ នវោ យាវ សយំ បវារេតិ, តាវ ឧក្កុដិកោ ឯវ អច្ឆតូតិ យោជនា. អច្ឆតូតិ និសីទេយ្យ.

៤៤០-២. ធម្មសាកច្ឆា ច កលហោ ចាតិ ទ្វន្ទោ. រត្តិយា ខេបិតភាវតោ តេវាចិកាយ ឱកាសេ អសតិ ទសវិធេ វា អន្តរាយេ សតិ ‘‘សុណាតុ មេ…បេ… សមានវស្សិកំ បវារេយ្យា’’តិ អនុរូបតោ ញត្តិំ វត្វា យថាឋបិតញត្តិយា អនុរូបេន បវារេយ្យាតិ សម្ពន្ធោ វេទិតព្ពោ. អនុរូបតោតិ ‘‘សុណាតុ មេ…បេ… ទានំ ទេន្តេហិ រត្តិ ខេបិតា, សចេ…បេ… រត្តិ វិភាយិស្សតិ, យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្ល’’ន្តិអាទិនា តេន ខេបិតរត្តិយា អនុរូបេន. ‘‘សុណាតុ មេ ភន្តេ សង្ឃោ, អយំ រាជន្តរាយោ, សចេ សង្ឃោ តេវាចិកំ…បេ… សង្ឃោ ភវិស្សតិ, អថាយំ រាជន្តរាយោ ភវិស្សតិ, យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្ល’’ន្តិអាទិនា រាជន្តរាយាទីនំ អនុរូបេន វាតិ អត្ថោ. ‘‘អថាយំ ព្រហ្មចរិយន្តរាយោ ភវិស្សតី’’តិ បន បេយ្យាលវសេន អន្តេ វុត្តំ ព្រហ្មចរិយន្តរាយំ គហេត្វា វុត្តំ. ‘‘ទ្វេវាចិក’’ន្តិអាទិកំ បន វិសុំ វិសុំ វត្តព្ពម្បិ លង្ឃនក្កមេន សម្បិណ្ឌេត្វា វុត្តំ. វចនសមយេ បន ‘‘ទ្វេវាចិកំ បវារេយ្យ’’ឥច្ចាទិនា វត្តព្ពំ. អាគច្ឆេយ្យុំ យទិ សមាអាទិកា ចាតិ ‘‘អាគច្ឆេយ្យុំ យទិ សមា’’ឥច្ចាទយោ ឧបោសថេ វុត្តា គាថាយោ ច. ឯត្ថាតិ ឯតិស្សំ បវារណាយំ. អយមេវ ច អាហរណក្កមោ –

អាគច្ឆេយ្យុំ យទិ សមា, បវារេន្តេវ ថោកិកា;

បវារិតា តេ សុប្បវារិតា, អញ្ញេហិ ច បវារិយំ;

បវារិតេសុ សកលា-យេកច្ចាយុដ្ឋិតាយ វា.

បវារេយ្យុញ្ច តេ តេសំ, សន្តិកេ ពហុកា សចេ;

កត្វា សព្ពវិកប្បេសុ, បុព្ពកិច្ចំ បុនុទ្ទិសេតិ.

‘‘អាវាសិកានំ បន្នរសោ’’តិអាទិកា គាថាយោ បន ឯត្ថាបិ សមានា.

៤៤៣. ញត្តិំ វត្វាតិ វក្ខមានគណញត្តិំ វត្វា.

៤៤៤. សមុទីរិយាតិ អញ្ញេ ទ្វេ តយោ វា វក្ខមានក្កមេន វត្តព្ពា.

៤៤៦-៨. កត្តព្ពំ កត្វាតិ យោជេតព្ពំ. កត្តព្ពន្តិ បុព្ពកិច្ចាទិកំ. នវេនបិ ‘‘អហំ ភន្តេ…បេ… បដិករិស្សាមី’’តិ ថេរោ ឦរិយោតិ យោជេតព្ពំ. ឯវន្តិ ឥទានិ វក្ខមានំ បរាមសតិ.

៤៤៩. ‘‘យស្មិ’’ន្តិអាទិ វុត្តនយត្តា ឧត្តានមេវ.

៤៥០. គាថាយោតិ ‘‘វគ្គេ សមគ្គេ វគ្គោតិ, សញ្ញិនោ’’តិអាទិកា ហេដ្ឋា វុត្តគាថាយោ វា. អយំ បនេត្ថ វិសេសោ – ករោតោតិ ឯត្ថ បវារណំ ករោតោតិ អត្ថោ គហេតព្ពោ. តតិយ គាថាយ ‘‘បាតិមោក្ខំ ន ឧទ្ទិសេ’’តិ អបនេត្វា ‘‘នោ ករេយ្យ បវារណ’’ន្តិ បទំ បក្ខិបិតព្ពំ. ចតុត្ថគាថាយ ‘‘អនុបោសថេ’’តិអាទិគាថាពន្ធំ អបនេត្វា ‘‘នេវ បវារណេ កាតុំ, សា កប្បតិ បវារណា’’តិ បក្ខិបិតព្ពំ. បញ្ចមគាថាយ ‘‘អដ្ឋិតោបោសថាវាសា’’តិ អបនេត្វា ‘‘បវារណាឋិតាវាសា’’តិ បក្ខិបិតព្ពំ.

៤៥១. សង្ឃម្ហិ បវារិតេវាតិ បុរិមវស្សូបគតេ សង្ឃម្ហិ បវារិតេ ឯវ. បារិសុទ្ធិឧបោសថំ ករេយ្យាតិ ន ឯកស្មិំ ឧបោសថគ្គេ ទ្វេ ញត្តិយោ ឋបេតព្ពាតិ អធិប្បាយោ. បច្ឆិមិកាយ ឧបគន្ត្វា អបរិនិដ្ឋិតវស្សោ អវុត្ថោ. អនុបាគតោតិ វស្សំ អនុបាគតោ. អយមេត្ថាធិប្បាយោ – បុរិមិកាយ វស្សំ ឧបគតា បញ្ច វា អតិរេកា វា បច្ឆិមិកាយ ឧបគតា តេហិ សមា វា ឩនតរា វា បុរិមិកាយ វា ឧបគតេហិ បច្ឆិមិកាយ ឧបគតា ថោកតរា ចេវ ហោន្តិ, សង្ឃប្បវារណាយ គណំ បូរេន្តិ សង្ឃប្បវារណាវសេន ញត្តិំ ឋបេត្វា, អថ ច ឧភោបិ ឯកតោ ហុត្វា សង្ឃំ ន បូរេន្តិ, គណំ បន បូរេន្តិ, គណញត្តិំ ឋបេត្វា បវារេតព្ពំ, បច្ឆា តេសំ សន្តិកេ បារិសុទ្ធិឧបោសថោ កាតព្ពោ. យទិ បន បុរិមិកាយ ឯកោ, បច្ឆិមិកាយ ឯកោ, ឯកេន ឯកស្ស សន្តិកេ បវារេតព្ពំ, ឯកេន បារិសុទ្ធិឧបោសថោ កាតព្ពោ. សចេ បុរិមេហិ វស្សូបគតេហិ បច្ឆា វស្សូបគតា ឯកេនបិ អធិកា សង្ឃំ បូរេន្តិ, បឋមំ បាតិមោក្ខំ ឧទ្ទិសិត្វា បច្ឆា តេសំ សន្តិកេ បវារេតព្ពន្តិ. គណេបិ ឯសេវ នយោ. ឯវមុបរិបិ យថាយោគំ ចិន្តនីយំ.

៤៥២. ចាតុមាសិនិយាតិ អបរកត្តិកបុណ្ណមាយំ. សង្ឃេនាតិ បឋមំ វស្សូបគតេន សង្ឃេន. វុត្ថា វស្សា យេហិ តេ វុត្ថវស្សា, បច្ឆិមវស្សូបគតា. សចេ អប្បតរា សិយុន្តិ ឥមិនា យទិ អធិកតរា វា សមសមា វា ហោន្តិ, បវារណាញត្តិំ ឋបេត្វា បច្ឆិមវស្សូបគតេហិ បឋមំ បវារិតេ បច្ឆា ឥតរេហិ បារិសុទ្ធិឧបោសថោ កាតព្ពោតិ ទីបេតីតិ.

បវារណានិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.