៤០. អវេភង្គិយនិទ្ទេសវណ្ណនា

៣២២-៥. អារាមា…បេ… មត្តិកភណ្ឌានីតិ ឯតេ បញ្ច អវិភាជិយាតិ សម្ពន្ធិតព្ពំ. បញ្ចាតិ ‘‘អារាមារាមវត្ថូនិ ឯក’’ន្តិអាទិនា រាសិវសេន បញ្ច, សរូបវសេន បនេតានិ បណ្ណំ តិណេ បក្ខិបិត្វា បញ្ចវីសតិវិធានិ ហោន្តិ. តថា ចាហ –

‘‘ទ្វិសង្គហានិ ទ្វេ ហោន្តិ, តតិយំ ចតុសង្គហំ;

ចតុត្ថំ នវកោដ្ឋាសំ, បញ្ចមំ អដ្ឋភេទនំ.

‘‘ឥតិ បញ្ចហិ រាសីហិ, បញ្ចនិម្មលលោចនោ;

បញ្ចវីសវិធំ នាថោ, គរុភណ្ឌំ បកាសយី’’តិ. (ចូឡវ. អដ្ឋ. ៣២១);

តត្ថ អារាមោ នាម បុប្ផារាមោ វា ផលារាមោ វា. អារាមវត្ថុ នាម តេសំយេវ បតិដ្ឋានោកាសោ, វិនដ្ឋេសុ វា តេសុ បោរាណកភូមិភាគោ. វិហារោ នាម បាសាទាទិ យំ កិញ្ចិ សេនាសនំ. លោហកុម្ភី នាម កាឡលោហេន វា តម្ពលោហេន វា កតកុម្ភី. កដាហាទីសុបិ ឯសេវ នយោ. ឯត្ថ ភាណកន្តិ អរញ្ជរោ វុច្ចតិ. វារកោតិ ឃដោ. រាសិំ អបេក្ខិត្វា ឯតេតិ បុល្លិង្គនិទ្ទេសោ. អវិភាជិយាតិ មូលច្ឆេជ្ជវសេន អវេភង្គិយា. បរិវត្តនវសេន បន បរិភុញ្ជន្តស្ស វិស្សជ្ជេន្តស្ស ច អនាបត្តិ. អវិស្សជ្ជិយានិ ចាតិ ច-សទ្ទេន អវេភង្គិយានិ ចាតិ អវុត្តំ សម្បិណ្ឌេតិ.

៣២៦-៨. ឯកន្តគរុភណ្ឌត្តា អាទិតោ តយោ រាសី ឋបេត្វា ចតុត្ថរាសិតោ បដ្ឋាយ គរុភណ្ឌាគរុភណ្ឌេ វិភជិតុំ ‘‘វល្លី’’តិអាទិ អារទ្ធំ. អឌ្ឍពាហុមត្តាបិ វល្លិ ច អដ្ឋង្គុលាយតោ វេឡុ ច មុដ្ឋិមត្តម្បិ តិណាទិ ច ឯកម្បិ បណ្ណញ្ច បាកតា វា បញ្ចវណ្ណា វា តាលបក្កប្បមាណាបិ មត្តិកា ច តាលបក្កប្បមាណាបិ សុធា ច តាលបក្កប្បមាណាបិ កង្គុដ្ឋអាទិកា ច ទិន្នា វា តត្ថជាតកា វា សង្ឃិកា រក្ខិតា អភាជិយា, រជ្ជុយោត្តាទិ ច ទិន្នា សង្ឃិកា អភាជិយាតិ យោជនា. វេឡុ បរិណាហតោ បណ្ណសូចិទណ្ឌមត្តោ គហេតព្ពោ. តិណំ មុញ្ជំ បព្ពជញ្ច អាទិសទ្ទសង្គហិតំ ឋបេត្វា អវសេសំ យំ កិញ្ចិ តិណំ. បណ្ណោ អដ្ឋង្គុលប្បមាណោ រិត្តបោត្ថកោ គរុភណ្ឌមេវ. បាកតាតិ បកតិយា ជាតា. បញ្ចវណ្ណាតិ រត្តសេតាទិបញ្ចវណ្ណា. សុធាកង្គុដ្ឋាទយោ មត្តិកគ្គហណេន គហិតា. កង្គុដ្ឋអាទិកាតិ អាទិ-សទ្ទេន សជ្ជុរសជាតិហិង្គុលកាទីនំ គហណំ. ទិន្នាតិ សង្ឃស្ស ទិន្នា. តត្ថជាតាតិ សង្ឃិកភូមិយំ ជាតា. រជ្ជុយោត្តាទីតិ សុត្តមកចិវាកនាឡិកេរហីរចម្មមយា រជ្ជុ ច យោត្តាទិ ច. អាទិ-សទ្ទេន មកចិវាកាទិកេ វដ្ដេត្វា កតា ឯកវដ្ដា គហិតា. ព្យតិរេកវសេន បនេត្ថ ចតុត្ថរាសិម្ហិ ឥតរេ ភាជិយាតិ វេទិតព្ពា. សង្ឃិកេ កម្មេ, ចេតិយស្ស វា កម្មេ និដ្ឋិតេ ភាជិយាតិ យោជនីយំ.

៣២៩. លោហភណ្ឌេសុ ភិក្ខុសារុប្បំ បត្តាទិ វា តថា វិប្បកតាកតំ លោហភណ្ឌំ តថា បាទគណ្ហកំ វារកំ ភាជិយន្តិ យោជនា. បត្តាទីតិ អយោបត្តោ អយថាលកំ តម្ពលោហថាលកំ អញ្ជនិសលាកា កណ្ណមលហរណី សូចិ បណ្ណសូចិ ខុទ្ទកោ បិប្ផលកោ ខុទ្ទកំ អារកណ្ឌកំ កុញ្ចិកា តាឡាទិ. វិប្បកតន្តិ អបរិនិដ្ឋិតំ. អកតន្តិ សព្ពសោ អកតំ. បាទគណ្ហកន្តិ សីហឡទីបេ បាទគណ្ហនកំ. បាទោ នាម ចតុត្ថំសោ, មគធនាឡិយា បញ្ចនាឡិមត្តា. មគធនាឡិ ច នាមេសា ឩនបញ្ចបសតា វេទិតព្ពា. តថា ឃដកោ តេលភាជនញ្ច. យាយ វាសិយា ឋបេត្វា ទន្តកដ្ឋច្ឆេទនំ វា ឧច្ឆុតច្ឆនំ វា អញ្ញំ មហាកម្មំ កាតុំ ន សក្កា, អយំ ភាជិយា. សម្មុញ្ជនិទណ្ឌខណនកំ បន អទណ្ឌកំ ផលមត្តមេវ, យំ សក្កា សិបាដិកាយ បក្ខិបិត្វា បរិហរិតុំ, អយំ ភាជនីយា. តិបុកោដ្ដកឧបករណេសុ តិបុច្ឆេទនកសត្ថកំ សុវណ្ណការូបករណេសុ សុវណ្ណច្ឆេទនកសត្ថកំ ចម្មការឧបករណេសុ ចម្មឆិន្ទនកំ ខុទ្ទកសត្ថំ នហាបិតតុណ្ណការឧបករណេសុ ឋបេត្វា មហាកត្តរិំ មហាសណ្ឌាសញ្ច មហាបិប្ផលកញ្ច សព្ពានិ ភាជនីយភណ្ឌានិ. តថា កុញ្ចិកា. វុត្តវិបល្លាសេន បន លោហភណ្ឌេ អភាជិយាតិ វេទិតព្ពា.

៣៣០. ‘‘វេឡុម្ហី’’តិអាទិនា ទារុភណ្ឌានិ ទស្សេតិ. ទារុភណ្ឌេន បន សង្គហេត្វា សព្ពាបិ ទារុវេឡុចម្មុបាហនាទិវិកតិ វេទិតព្ពា. ឆត្តទណ្ឌោ ច សលាកា ចាតិ ទ្វន្ទោ. ឧបាហនាយ ទណ្ឌកោ ឧបាហនទណ្ឌកោ.

៣៣១. អនុញ្ញាតវាសិទណ្ឌោតិ អនុញ្ញាតវាសិយា ទណ្ឌោ. អរណញ្ជនិសិង្គាទីតិ អាទិ-សទ្ទេន អញ្ជនិសលាកា ឆត្តំ មុដ្ឋិបណ្ណំ ឧបាហនា ធម្មករណោ បាទគណ្ហនកតោ អនតិរិត្តំ អាមលកតុម្ពំ អាមលកឃដោ លាពុកតុម្ពំ លាពុកឃដោ វិសាណតុម្ពន្តិ ឥទំ សង្គណ្ហាតិ.

៣៣២. យថាវុត្តតោ អញ្ញំ ទារុភណ្ឌេសុ គរុភណ្ឌំ. មត្តិកាមយោ បាទឃដកោ ភាជិយោតិ យោជនា. បាទឃដកោតិ បាទស្ស បហោនកោ ឃដកោ. ឥមិនា មត្តិកាភណ្ឌំ ឧបលក្ខេតិ, តស្មា បត្តោ ថាលកំ កុណ្ឌិកាតិ ឥមានិ ភាជនីយានិ, វុត្តាវសេសា អភាជិយា.

៣៣៣-៤. គរុនា គរុភណ្ឌញ្ច ថាវរញ្ច បរិវត្តេយ្យ, ថាវរេន ច ថាវរម្បិ បរិវត្តេយ្យាតិ យោជេតព្ពំ. គរុនា មញ្ចបីឋាទិនា. ថាវរន្តិ អារាមាទិ បឋមរាសិទ្វយំ. តថា កត្វា ច ភុញ្ជិតុន្តិ ឯវញ្ច បរិវត្តេត្វា តតោ អាភតំ កប្បិយភណ្ឌំ បរិភុញ្ជេយ្យាតិ អត្ថោ, វិធិម្ហិ អយំ តុំបច្ចយោ. ផាតិកម្មេន វល្លាទិំ គណ្ហេតិ សម្ពន្ធនីយំ. ផាតិកម្មំ នាម សមកំ វា អតិរេកំ វា តទគ្ឃនកំ វា វឌ្ឍិកម្មំ. សេសន្តិ បឋមរាសិត្តិកន្តិ.

អវេភង្គិយនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.