៣៥. បរិក្ខារនិទ្ទេសវណ្ណនា

២៥៩-៦០. ឆត្តេ អន្តោ ពហិ ច បញ្ចវណ្ណេហិ សុត្តេហិ សិព្ពិតុញ្ច បណ្ណេ គិរិកូដអឌ្ឍចន្ទាទិំ ឆិន្ទិតុញ្ច ន វដ្ដតីតិ សម្ពន្ធោ. ឆត្តេតិ តាលបណ្ណេ ឆត្តេ. គិរិកូដំ នាម មករទន្តកំ, អាទិ-សទ្ទេន តាទិសំ អញ្ញំ វិការរូបំ សង្គហិតំ. ឃដកន្តិ គេហត្ថម្ភេសុ វិយ កយិរមានំ ឃដកំ. ទណ្ឌេតិ ឆត្តទណ្ឌេ. លេខាតិ តហិំ តហិំ ទិន្នា លេខា. សាទិសន្តិ ទីឃេន និទ្ទិដ្ឋំ. ពុន្ទម្ហិ មូលេ.

២៦១. ថិរត្ថំ ឆត្តេ ឯកវណ្ណេន សិព្ពិតុំ វា បញ្ជរំ វិនន្ធិតុំ វា វដ្ដតីតិ សម្ពន្ធោ. សិព្ពិតុន្តិ អន្តោ ពហិ ច សិព្ពិតុំ. ឯកវណ្ណេនាតិ នីលាទិនា ឯកវណ្ណេន. បញ្ជរន្តិ ឆត្តទណ្ឌគាហកសលាកបញ្ជរំ. ថិរត្ថន្តិ ឥមិនា ន វណ្ណមដ្ឋត្ថាយាតិ ទស្សេតិ. ពន្ធិតុំ ទណ្ឌេ លេខា វដ្ដតីតិ សម្ពន្ធោ. ពន្ធិតុន្តិ វាតប្បហារេន អចលនត្ថំ ឆត្តមណ្ឌលិកំ រជ្ជុកេហិ គហេត្វា ពន្ធនត្ថាយ. លេខាវាតិ វលយមិវ ឧក្កិរិត្វា កតា លេខា ឯវ. វដ្ដតីតិ យទិបិ ន ពន្ធតិ, រជ្ជុកេហិ ពន្ធិតុំ យុត្តដ្ឋានត្តា វដ្ដតិ.

២៦២. ចីវរេ អន្តេ វាបិ បដ្ដមុខេ វាបិ វេណិបិ វា សង្ខលិកាបិ វា អញ្ញំ សូចិវិការំ វា បាឡិកណ្ណិកអាទិកំ កប្បពិន្ទុវិការម្បិ វា ន ច កប្បតីតិ សម្ពន្ធោ. អន្តេតិ ចីវរបរិយន្តេ, អនុវាតេតិ វុត្តំ ហោតិ. បដ្ដមុខេតិ បដ្ដកោដិយំ, ទ្វិន្នំ បដ្ដានំ សង្ឃដិតដ្ឋានំ សន្ធាយេតំ វុត្តំ. វេណីតិ វរកសីសាការេន សិព្ពនំ. សង្ខលិកាតិ ពិឡាលពន្ធនាការេន សិព្ពនំ. អញ្ញំ សូចិវិការំ វាតិ ចីវរមណ្ឌនត្ថាយ កយិរមានំ អញ្ញំ យំ កិញ្ចិ សូចិកម្មវិការំ វា. ដីកាយំ បន ‘‘សតបទិសទិសំ អញ្ញំ វា សូចិវិការំ ន កប្បតី’’តិ សាមញ្ញេន វុត្តំ. ‘‘ចីវរមណ្ឌនត្ថាយ នានាសុត្តកេហិ សតបទិសទិសំ សិព្ពន្តា អាគន្តុកបដ្ដំ ឋបេន្តិ, អញ្ញម្បិ យំ កិញ្ចិ សូចិកម្មវិការំ ករោន្តិ, សព្ពំ ន វដ្ដតី’’តិ អដ្ឋកថាយំ វុត្តត្តា បន នានាវណ្ណេហិ វា ហោតុ, ឯកវណ្ណេន វា ហោតុ, ចីវរមណ្ឌនត្ថាយ សំសិព្ពន្តានំ សូចិកម្មវិការំ សន្ធាយ វុត្តន្តិ ចីវរេសុ ផាលិតដ្ឋានស្ស ថិរភាវត្ថំ សតបទិសទិសម្បិ សិព្ពិតុំ វដ្ដតីតិ អម្ហាកំ ខន្តិ. បាឡិ-សទ្ទេន, កណ្ណិក-សទ្ទេន ច កប្ប-សទ្ទលោបេន វា ឧបចារេន វា បាឡិកប្បាទយោវ គហិតា. បាឡិ ច កណ្ណិកា ច បាឡិកណ្ណិកាយោ, តា អាទិ យស្ស អញ្ញស្ស តាទិសស្សាតិ វិគ្គហោ. តត្ថ នីលាវឡិអាទិសណ្ឋានាយ ពិន្ទុបន្តិយា យថា សោភតិ, តថា កយិរមានោ បាឡិកប្បោ. តថេវ ពិន្ទុសមូហេ កត្ថចិ ទស្សេត្វា កយិរមានោ កណ្ណិកកប្បោ.

២៦៣. គណ្ឋិបាសកបដ្ដាតិ គណ្ឋិនោ ច បាសកស្ស ច បតិដ្ឋានដ្ឋានេ ឋបេតព្ពា បដ្ដា. វដ្ដតីតិ ឯត្ថ ‘‘គណ្ឋិបាសកា’’តិ កត្វា ‘‘ចតុកោណាវ វដ្ដន្តី’’តិ អត្ថតោ វចនំ វិបល្លាសេត្វា យោជេតព្ពំ. អគ្ឃិយន្តិ ចេតិយសណ្ឋានេន សិព្ពនំ. មូលេ ច អគ្គេ ច ឯកសទិសំ កត្វា មុគ្គរាការេន សិព្ពនំ មុគ្គរោ. វិការន្តិ វិការោ, លិង្គវិបល្លាសេន វុត្តំ. ឯត្ថាតិ គណ្ឋិបាសកបដ្ដេសុ.

២៦៤. កោណសុត្តាតិ នបុំសកនិទ្ទេសោ, គណ្ឋិបាសកបដ្ដានំ កោណេហិ នីហដសុត្តកោដិយោ. បីឡកាតិ តានិយេវ និវត្តេត្វា បីឡកាការេន កតានិ. ទុវិញ្ញេយ្យាវាតិ តេសំ អន្តេសុ ឯកវារំ គណ្ឋិករណេន វា បុន និវត្តេត្វា សិព្ពនេន វា ទុវិញ្ញេយ្យា ឯវ. គន្ធំ តេលំ វាតិ គន្ធំ វា តេលំ វា. កញ្ចិកបិដ្ឋខលិកអាទីនិបិ វដ្ដន្តិ.

២៦៥. មណិនាតិ មសារគល្លាទិបាសាណេន. ន ច ឃដ្ដេយ្យាតិ នេវ ឃដ្ដេយ្យ. អញ្ញេន វាតិ មុគ្គរមុសលាទិនា. អំសពទ្ធកកាយពន្ធនានិ បន តថា កាតុំ វដ្ដតិ. ទោណិយំ កត្វា ន ច ឃំសេយ្យាតិ បក្ករជនាកិរណទោណិយំ ឋបេត្វា ភូមិយំ ជណ្ណុកានិ និហន្ត្វា ឥតោ ចិតោ ច អាវិជ្ឈិត្វា នេវ ឃំសេយ្យាតិ អត្ថោ.

២៦៦-៧. កណ្ណកោណកសុត្តានីតិ ចីវររជនកាលេ លគ្គនត្ថាយ អនុវាតេ ចតូសុ កោណេសុ ច បាសកំ កត្វា ពន្ធិតានិ សុត្តានិ, យានិ ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, កណ្ណសុត្តក’’ន្តិ (មហាវ. ៣៤៤) ឯវំ អនុញ្ញាតានិ. កណ្ណសង្ខាតា កោណា កណ្ណកោណកា, តេសុ សុត្តានិ. គណ្ឋិកបាសកបដ្ដេសុ បន កណ្ណកោណកសុត្តានំ ទុវិញ្ញេយ្យានមេវ កប្បិយតា ហេដ្ឋា វុត្តាតិ ចីវរេ រត្តេយេវ តេសំ ឆិន្ទិតព្ពតា នត្ថិ, កណ្ណកោណកសុត្តានំ ឆិន្ទិតព្ពតាយ វុត្តត្តា អនុវាតេហិ និក្ខមិតសុត្តានិបិ ឆិន្ទិតព្ពានីតិ វេទិតព្ពំ. ធម្មករណេ ឆត្តវដ្ដិយំ លេខំ ឋបេត្វា លេខា ន វដ្ដតីតិ យោជនា. ឆត្តវដ្ដិយន្តិ ឆត្តស្ស មុខវដ្ដិយំ. លេខាតិ ឧបរិ វា ហេដ្ឋា វា កុច្ឆិយំ វា អញ្ញា លេខា. កុញ្ចិកាយ ច បិប្ផលេ ច មណិកា ច បីឡកា ច ន វដ្ដន្តីតិ សម្ពន្ធោ. មណិកាតិ ឯកា វដ្ដមណិ. បីឡកាតិ សាសបមត្តិកា មុត្តរាជិសទិសា ពហុវដ្ដលេខា. ទណ្ឌម្ហីតិ បិប្ផលទណ្ឌកេ.

២៦៨-៩. អរណិយំ មាលាទិ ច បត្តមណ្ឌលេ ភិត្តិកម្មញ្ច ន វដ្ដតីតិ សម្ពន្ធិតព្ពំ. អរណិយន្តិ ឧត្តរារណិ អធរារណិ អរណិធនុកញ្ច សាមញ្ញេន គហិតំ. បត្តមណ្ឌលេតិ តិបុសីសាទិមយេ បត្តមណ្ឌលេ. ឯត្ថ បន មករទណ្ឌកំ វដ្ដតិ. ហេដ្ឋាតិ កត្តរយដ្ឋិយា ហេដ្ឋា. ឧទ្ធន្តិ តស្សាយេវ ឧបរិ.

២៧០-៣. សម្មុញ្ជនិម្ហីតិ សម្មុញ្ជនិយា លិង្គវិបល្លាសោ. អវារិតន្តិ ឥត្ថិរូបំ បន វារិតំ. សោវណ្ណមយម្បីតិ សុវណ្ណមយម្បិ. វិសាណនាឡិ នាម វិសាណមយា នាឡិ. ឯត្ថ បន អវុត្តានិបិ យានិ កានិចិ អារកណ្ឌកទន្តកដ្ឋឆេទនបានីយឃដបានីយឧឡុង្កចុណ្ណភាជនាទីនិ វុត្តានំ អនុលោមានីតិ វេទិតព្ពានិ. យោ បនេត្ថ វិនយញ្ញូ តាទិសំ បរិក្ខារំ ទិស្វា ឆិន្ទេយ្យ វា ឆិន្ទាបេយ្យ វា, អនុបវជ្ជោ សោតិ វេទិតព្ពន្តិ.

បរិក្ខារនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.