៣០. វត្តនិទ្ទេសវណ្ណនា

២១៣. សឧបាហនោ…បេ… ចីវរំ សីសេ ករិត្វា វា អាគន្តុកោ អារាមំ ន បវិសេតិ សម្ពន្ធោ. សឆត្តោតិ សីសេ កតឆត្តេន សឆត្តោ. ឱគុណ្ឋិតោតិ សសីសំ បារុបិតោ. ‘‘បរិក្ខិត្តស្ស វិហារស្ស បរិក្ខេបោ, អបរិក្ខិត្តស្ស បរិក្ខេបារហដ្ឋាន’’ន្តិ វុត្តំ ឧបចារសីមាសមីបំ បត្វា ឧបាហនាឱមុញ្ចនាទិសព្ពំ កត្វា អារាមោ បវិសិតព្ពោតិ អយមេត្ថ ព្យតិរេកលទ្ធោ អត្ថោ.

២១៤. បានីយេន បាទេ ន ធោវេយ្យាតិ សម្ពន្ធោ. បដិក្កមនំ បត្វា ឯកមន្តេ បត្តចីវរំ និក្ខិបិត្វា បតិរូបេ និសជ្ជ បុច្ឆិត្វា បានីយំ បាតព្ពំ, បរិភោជនីយេន យថាវុត្តំ បាទា ធោវិតព្ពាតិ អធិប្បាយោ. វុឌ្ឍតរេ អាវាសិកេបិ ច អភិវាទេយ្យាតិ ឥមិនា វស្សំ បុច្ឆិត្វា នវកេន អាវាសិកេន អភិវាទាបេតព្ពន្តិ ទីបេតិ. បុច្ឆេយ្យ សយនាសនន្តិ ‘‘កតមំ សេនាសនំ បាបុណាតិ, អជ្ឈាវុត្ថំ អនជ្ឈាវុត្ថំ វា’’តិ សេនាសនំ បុច្ឆេយ្យ. ឥទញ្ច បុច្ឆាយ លក្ខណវចនំ. តស្មា អាវាសិកវត្តេ វុត្តមជ្ឈាវុត្ថាទិកញ្ច បុច្ឆិតព្ពំ. សចេ ‘‘អនជ្ឈាវុត្ថ’’ន្តិ វទន្តិ, កវាដំ អាកោដេត្វា មុហុត្តំ អាគមេត្វា ឃដិកំ ឧគ្ឃាដេត្វា កវាដំ បណាមេត្វា ពហិ ឋិតេន ឧល្លោកេត្វា បវិសិត្វា សព្ពំ សេនាសនវត្តំ កាតព្ពំ. អាគន្តុកវត្តំ.

២១៥-៦. គមិកោ បក្កមេយ្យាតិ សម្ពន្ធោ. ‘‘បដិសាមេត្វា’’តិអាទីនិមស្ស បុព្ពកិរិយាបទានិ. ទារុមត្តិកភណ្ឌកន្តិ ឯត្ថ មញ្ចបីឋាទិទារុភណ្ឌំ រជនភាជនាទិមត្តិកាភណ្ឌំ. បដិសាមេត្វាតិ អត្ថិ ចេ អនោវស្សកេ សណ្ឋបេត្វា. ថកេត្វានាតិ ទ្វារវាតបានេហិ បិធាយ. សាធុកំ សង្គោបេត្វានាតិ ចតូសុ បាសាណេសុ មញ្ចំ បញ្ញបេត្វា មញ្ចេ មញ្ចស្ស, បីឋេ បីឋស្ស អារោបនេន សេនាសនស្ស ឧបរូបរិ បុញ្ជករណេន សាធុកំ សង្គោបនំ កត្វា. ន ចាតិ នេវ. គមិកវត្តំ.

២១៧-៨. អាវាសិកោតិ ឥទំ ‘‘បញ្ញបេយ្យា’’តិអាទីនំ កត្តុបទំ. នវកម្មករណាទិភារនិត្ថរណតាយ អាវាសោ វិហារោ អស្ស អត្ថីតិ អាវាសិកោ. យស្ស បន កេវលំ វិហារេ និវាសនមត្តំ អត្ថិ, សោ នេវាសិកោ. ឧភោបិ តេ ឥធ អាវាសិក-សទ្ទេន សង្គហិតា. បាទោទប្បភុតិន្តិ ឯត្ថ បភុតិ-សទ្ទេន បាទបីឋបាទកថលិកានំ គហណំ. បច្ចុគ្គន្ត្វាន បត្តចីវរំ គណ្ហេយ្យាតិ យោជនា. បញ្ញបេ សយនាសនន្តិ ‘‘ឯតំ តុម្ហាកំ សេនាសនំ បាបុណាតី’’តិ ឯវំ សយនាសនំ បញ្ញបេយ្យ, បកាសេយ្យាតិ វុត្តំ ហោតិ.

២១៩. អជ្ឈាវុត្ថន្តិ បុព្ពេ ភិក្ខូហិ និវុត្ថំ. គោចរាគោចរំ វទេតិ ‘‘ភិក្ខាចារគាមោ ទូរោ, អាសន្នោ’’តិ វា, ‘‘កាលស្សេវ បិណ្ឌាយ ចរិតព្ពំ, ទិវា វា’’តិ ឯវំ គោចរញ្ច, ‘‘មិច្ឆាទិដ្ឋិកានំ វា គាមោ, បរិច្ឆិន្នភិក្ខោ វា’’តិអាទិនា អគោចរញ្ច វទេយ្យាតិ អត្ថោ. វច្ចបស្សាវដ្ឋានានីតិអាទីនិបិ ‘‘វទេ’’តិ ឥមស្សេវ កម្មវចនានិ. សេខសម្មុតិន្តិ យស្ស សទ្ធស្ស កុលស្ស សង្ឃោ សេខសម្មុតិំ ទេតិ, តំ កុលញ្ច.

២២០. បវេសនិក្ខមេ កាលន្តិ ‘‘កេសុចិ ឋានេសុ វាឡមិគា វា អមនុស្សា វា ហោន្តិ, ឥមំ កាលំ បវិសិតព្ពំ និក្ខមិតព្ពញ្ចា’’តិ ឯវំ បវេសនិក្ខមេ ច កាលំ. ឯតំ បន អាសនបញ្ញបនាទិកំ សព្ពំ វត្តំ វុឌ្ឍតរេ អាគតេ ចីវរកម្មាទិំ វា នាតិគិលានស្ស ភេសជ្ជំ វា ឋបេត្វាបិ កាតព្ពំ. មហាគិលានស្ស បន ភេសជ្ជមេវ កាតព្ពំ. ចេតិយង្គណវត្តំ ករោន្តេនាបិ តស្ស វត្តំ កាតុំ អារភិតព្ពំ. បណ្ឌិតោ ហិ អាគន្តុកោ ‘‘ករោហិ តាវ ភេសជ្ជំ, ចេតិយង្គណំ សម្មជ្ជាហី’’តិ ច វទេយ្យ. អបិច ពីជនេន ពីជិតព្ពោ, បាទាបិស្ស ធោវិតព្ពា, តេលេន មក្ខិតព្ពា. បិដ្ឋិ ចេ អាគិលាយតិ, សម្ពាធេតព្ពា. នវកស្ស បន អាគន្តុកស្ស ‘‘ឥទមាសនំ, ឯត្ថ និសីទា’’តិអាទិនា អាចិក្ខិតព្ពន្តិ ទស្សេន្តោ ‘‘និសិន្នោយេវា’’តិអាទិមាហ. និសិន្នោយេវាតិ ឥមិនា ‘‘ឋិតោយេវា’’តិអាទិំ ឧបលក្ខេតិ. សមុទ្ទិសេតិ អាទរេន វទេយ្យ. អាវាសិកវត្តំ.

‘‘វត្ត’’ន្តិ បន សាមញ្ញេន និទ្ទិដ្ឋត្តា ន ថេរេ ភិក្ខូ អតិអល្លីយិត្វា និសីទិតព្ពំ, មហាថេរស្ស និសិន្នាសនតោ ឯកំ ទ្វេ អាសនានិ ឋបេត្វា ‘‘និសីទា’’តិ វុត្តេ និសីទិតព្ពំ, ន នវាបិ ភិក្ខូ អាសនេន បដិពាហិតព្ពា, ន សង្ឃាដិំ ឱត្ថរិត្វា និសីទិតព្ពំ, សទ្ទំ អកត្វា ឧទកកិច្ចំ កាតព្ពំ, យថា សូបស្ស ឱកាសោ ហោតិ, ឯវមត្តាយ ឱទនោ គណ្ហិតព្ពោ, ថេរេន ភិក្ខុនា ‘‘ឋបេត្វា អប្បកំ ឱទនាទិកំ សព្ពំ សព្ពេសំ សមកំ សម្បាទេហី’’តិ វត្តព្ពំ, ន តាវ ថេរេន ភុញ្ជិតព្ពំ, ភុត្តាវិនា ន តាវ ឧទកំ បដិគ្គហេតព្ពំ, ភត្តគ្គតោ និវត្តន្តេហិ យថានុរូបំ និក្ខមិត្វា វិរឡាយ បាឡិយា គន្តព្ពន្តិ ឯវមាទិកញ្ច តទនុរូបំ សេខិយវត្តញ្ច សម្បាទេតព្ពន្តិ ឥទំ ភត្តគ្គវត្តញ្ច សាធុកំ អតរមានេន គាមោ បវិសិតព្ពោ, ‘‘ឥមិនា បវិសិស្សាមិ, ឥមិនា និក្ខមិស្សាមី’’តិ និវេសនំ បវិសន្តេន សល្លក្ខេតព្ពំ, នាតិសហសា បវិសិតព្ពំ, នាតិសហសា និក្ខមិតព្ពំ, នាតិទូរេ នច្ចាសន្នេ ឋាតព្ពំ, នាតិចិរំ ឋាតព្ពំ, នាតិលហុកំ និវត្តិតព្ពំ, ទាតុកាមតាការំ ញត្វា ឋាតព្ពំ, យោ បឋមំ គាមតោ បដិក្កមតិ, តេន អាសនបញ្ញបនាទិ សព្ពំ កាតព្ពំ, យោ បច្ឆា, តេន អាសនុទ្ធរណាទិ សព្ពំ កាតព្ពន្តិ ឯវមាទិកញ្ច តទនុរូបំ សេខិយវត្តញ្ច សម្បាទេតព្ពន្តិ ឥទំ បិណ្ឌចារិកវត្តញ្ច កាតព្ពំ.

សេនាសនដ្ឋានេ សព្ពំ វត្តញ្ច សម្បាទេត្វា តតោ និក្ខមិត្វា សាធុកំ និវាសេត្វា បារុបិត្វា ច អតរមានេន គាមោ បវិសិតព្ពោតិអាទិ សព្ពំ បិណ្ឌចារិកវត្តំ កាតព្ពំ. បានីយបរិភោជនីយអគ្គិអរណិសហិតកត្តរទណ្ឌា ឧបដ្ឋបេតព្ពា, នក្ខត្តបទានិ សកលានិ វា ឯកទេសានិ វា ឧគ្គហេតព្ពានិ, ទិសាកុសលេន ភវិតព្ពន្តិ ឥទំ អារញ្ញិកវត្តញ្ច ឧទ្ទិដ្ឋំយេវ ហោតីតិ អវគន្តព្ពន្តិ.

វត្តនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.