១៧. អាបុច្ឆករណនិទ្ទេសវណ្ណនា

១៦១. អាបុច្ឆករណន្តិ អាបុច្ឆាយ ករណំ. អនជ្ឈិដ្ឋោវាតិ អនាណត្តោវ, អយាចិតោ ឯវ វា. ន ច វិស្សជេតិ បុច្ឆិតបញ្ហំ ន វិស្សជ្ជេយ្យ ច, អាបុច្ឆិត្វា វា យាចិតោ វា យថាវុត្តមេតំ កាតុំ លភតីតិ អធិប្បាយោ.

១៦២. អាបុច្ឆិត្វា កថេន្តស្សាតិ អត្តនោ វុឌ្ឍំ អាបុច្ឆិត្វា ធម្មាទិកំ ភាសន្តស្ស. បុន វុឌ្ឍតរាគមេតិ បុន អញ្ញស្ស វុឌ្ឍតរស្ស អាគមនេ សតីតិ អត្ថោ. បុនអាបុច្ឆនំ នត្ថីតិ ភាសិតព្ពំ ឋបេត្វា បុន អាបុច្ឆនកិច្ចំ នត្ថីតិ អត្ថោ. សង្ឃត្ថេរេ អសតិ អារទ្ធម្បិ អដ្ឋបេត្វា កថេន្តស្សាបិ ឯសេវ នយោ. ភត្តគ្គេ អនុមោទតោ ច អាបុច្ឆនំ នត្ថីតិ សម្ពន្ធោ. អនុមោទតោតិ ទាយកេហិ យាចិតស្ស តំតំបុញ្ញានុមោទនវសេន ធម្មកថំ ករោតោ ច. អនុមោទនញ្ច ថេរាធេយ្យំ. ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ ថេរេន ភិក្ខុនា ភត្តគ្គេ អនុមោទិតុ’’ន្តិ (ចូឡវ. ៣៦២) ហិ វុត្តំ. ‘‘សចេ មនុស្សា អត្តនោ អភិរុចិកេន ឯកេន អនុមោទនំ ការេន្តិ, នេវ តស្ស អនុមោទតោ អាបត្តិ, ន មហាថេរស្ស ភារោ ហោតិ. ឧបនិសិន្នកថាយមេវ ហិ មនុស្សេសុ កថាបេន្តេសុ មហាថេរោ អាបុច្ឆិតព្ពោ’’តិ អដ្ឋកថាយំ (ចុឡវ. អដ្ឋ. ៣៦២) វុត្តំ.

១៦៣. វុឌ្ឍេន ឯកវិហារកេ វសន្តោ ចាតិ សម្ពន្ធោ. វុឌ្ឍេនាតិ វុឌ្ឍេន សទ្ធិំ. ឯកវិហារកេតិ សវនូបចារេ ខុទ្ទកវិហារេ, ន មហាវិហារេ. កុច្ឆិតត្ថេ ហិ កប្បច្ចយោ. ន សជ្ឈាយេយ្យាតិ សជ្ឈាយនំ ន ករេយ្យ.

១៦៤. ‘‘ធម្មំ ន ភាសយេ’’តិអាទីសុ អនាបុច្ឆាតិ សម្ពន្ធិតព្ពំ. ន ច វិជ្ឈបេតិ ន ច និព្ពាយេយ្យ. វាតបានញ្ច អាលោកសន្ធិផលកំ កវាដញ្ច ទ្វារផលកំ វាតបានកវាដំ វា ន វិវរេយ្យ ន ថកេយ្យ ចាតិ ន-ការោ សព្ពត្ថ យោជេតព្ពោ.

១៦៥. ឯកចង្កមេ វុឌ្ឍេន ចង្កមន្តោបិ យេន វុឌ្ឍោ, តេន បរិវត្តយេតិ យោជនា. យេន តេនាតិ ភុម្មត្ថេ ករណវចនំ, យត្ថ វុឌ្ឍោ, តត្ថាតិ អត្ថោ, វុឌ្ឍំ ឱហាយ អញ្ញតោ ន គន្តព្ពន្តិ អធិប្បាយោ. សោតិ នវកោ. ឯនន្តិ វុឌ្ឍំ. សព្ពត្ថ ទុក្កដំ. អយញ្ហិ ខន្ធកធម្មតា យត្ថ ន-ការេន បដិសេធោ, តត្ថ ទុក្កដន្តិ.

អាបុច្ឆករណនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.