៩. បដិគ្គាហនិទ្ទេសវណ្ណនា

១០៦. ឥទានិ ‘‘បដិគ្គាហោ’’តិ បទំ វិត្ថារេតុំ ‘‘ទាតុកាមាភិហារោ ចា’’តិអាទិ អារទ្ធំ. តត្ថ ទាតុកាមស្ស អភិហារោ ទាតុកាមាភិហារោ. ឯតេន អញ្ញស្ស បត្តេ បក្ខិបិតុំ អាលុលេន្តស្ស ផុសិតានិ ឧដ្ឋហិត្វា អញ្ញស្ស បត្តេ សចេ បតន្តិ, បដិគ្គហណំ ន រុហតីតិ ទីបិតំ ហោតិ. ឯរណក្ខមន្តិ ថាមមជ្ឈិមេន បុរិសេន ឧក្ខិបនក្ខមំ, តតោ មហន្តេ បដិគ្គហណំ ន រុហតិ. តិធា ទេន្តេតិ កាយកាយប្បដិពទ្ធនិស្សគ្គិយានំ វសេន តិធា ទេន្តេ. តស្ស ភិក្ខុនោ កាយកាយប្បដិពទ្ធេហិ ទ្វិធា គាហោតិ អត្ថោ. បញ្ចង្គោ ឯវំ បញ្ចង្គេវំ. ទាតុកាមាភិហារោ ឯកំ, ហត្ថបាសោ ឯកំ, ឯរណក្ខមតា ឯកំ, ទេវមនុស្សតិរច្ឆានគតេសុ ឯកេន តិធា ទានមេកំ, ទ្វិធា គាហោ ឯកន្តិ ឯវំ បញ្ចង្គានិ ហោន្តិ.

១០៧. ឥទានិ យេន កាយប្បដិពទ្ធេន បដិគ្គហណំ ន រុហតិ, តំ ទស្សេតុំ ‘‘អសំហារិយេ’’តិអាទិមាហ. ខាណុកេ (បាចិ. អដ្ឋ. ២៦៥) ពន្ធិត្វា ឋបិតមញ្ចាទិម្ហិ វា ផលកេ វា បាសាណេ វា អសំហារិយេ ន រុហតីតិ អត្ថោ. តត្ថជាតេ បទុមិនិបណ្ណេ វា កិំសុកបណ្ណាទិម្ហិ វា ន វដ្ដតិ, សុខុមេ ចិញ្ចអាទីនំ បណ្ណេ វា ន រុហតិ, យញ្ច មជ្ឈិមបុរិសោ សន្ធារេតុំ ន សក្កោតិ, តស្មិំ អសយ្ហភារេ ច បដិគ្គហោ ន រុហតីតិ អត្ថោ.

១០៨. ឥទានិ បដិគ្គហណវិជហនំ ទស្សេតុំ ‘‘សិក្ខាមរណលិង្គេហី’’តិអាទិ អារទ្ធំ. តត្ថាយំ បិណ្ឌត្ថោ – សិក្ខាបច្ចក្ខានេន ច មរណេន ច លិង្គបរិវត្តនេន ច ‘‘ន តំ ទានិ បរិភុញ្ជិស្សាមី’’តិ វា ‘‘ន បុន បដិគ្គហេត្វា បរិភុញ្ជិស្សាមី’’តិ វា ឯវំ អនបេក្ខវិស្សជ្ជនេន ច ចោរាទីហិ វា អច្ឆេទា ច អនុបសម្បន្នស្ស ទានា ច គាហោ បដិគ្គាហោ ឧបសម្មតិ វិជហតីតិ. ភិក្ខុនិយា បន សិក្ខាបច្ចក្ខានស្ស អភាវា វិព្ភមនេន ច វិជហតីតិ គហេតព្ពំ.

១០៩-១១០.

.ឥទានិ បដិគ្គហេត្វា បរិភុញ្ជិតព្ពំ ទស្សេតុំ ‘‘អប្បដិគ្គហិតំ សព្ព’’ន្តិអាទិ វុត្តំ. តស្សត្ថោ (កង្ខា. អដ្ឋ. ទន្តបោនសិក្ខាបទ) – ចតុកាលិកបរិយាបន្នំ អន្តមសោ រជរេណុម្បិ អប្បដិគ្គហេត្វា សព្ពំ បរិភុញ្ជតោ បាចិត្តិ. ឥទានិ អប្បដិគ្គហេត្វា បរិភុញ្ជិតព្ពំ ទស្សេតុំ ‘‘សុទ្ធញ្ច នាតិពហល’’ន្តិអាទិ វុត្តំ. តត្ថ សុទ្ធញ្ចាតិ អញ្ញេសំ រសេន អសម្មិស្សំ. ហិមោទកសមុទ្ទោទកាទីសុ បដិគ្គហណកិច្ចំ នត្ថិ. លោណញ្ច អស្សុ ច លោណស្សុ. ឯត្ថ លោណំ នាម សរីរេ ឧដ្ឋិតំ. ឯតានិ បន សព្ពានិ អវិច្ឆិន្នានេវ កប្បន្តិ, នេតរានិ.

១១១. ឥទានិ អនង្គលគ្គានិបិ ទស្សេតុំ ‘‘គូថមត្តិកមុត្តានី’’តិអាទិមាហ. តថាវិធេតិ តថាវិធេ កាលេ, សប្បទដ្ឋកាលេតិ អត្ថោ. អញ្ញេសំ បន អប្បដិគ្គហិតំ អនង្គលគ្គំ ន វដ្ដតិ. កស្មា? ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, យំ ករោន្តោ បដិគ្គណ្ហាតិ, ស្វេវ បដិគ្គហោ កតោ, ន បុន បដិគ្គហេតព្ពោ’’តិ (មហាវ. ២៦៨) វុត្តត្តា.

១១២. ទុរូបចិណ្ណេតិ ទុប្បរាមដ្ឋេ ផលិករុក្ខវល្លិអាទិំ ចាលេន្តស្ស វា អាមិសភរិតភាជនំ អប្បដិគ្គហិតំ បរាមសន្តស្ស វា ទុរូបចិណ្ណទុក្កដំ ហោតីតិ អត្ថោ. រជោកិណ្ណេតិ ភិក្ខាយ ចរន្តស្ស បត្តេ បតិតរជំ អប្បដិគ្គហេត្វា បុន ភិក្ខំ គណ្ហតោ វិនយទុក្កដំ ហោតីតិ អត្ថោ. អថុគ្គហប្បដិគ្គហេតិ អថ ឧគ្គហប្បដិគ្គហេ, អត្តនា ឯវ ឧគ្គហេត្វា គហិតេតិ អត្ថោ. អកប្បិយកុដិយំ អន្តោវុត្ថេ ច យត្ថ កត្ថចិ ភិក្ខុនា សយំបក្កេ ច អត្តនា វា បរេន វា អកប្បិយកុដិយំ អន្តោបក្កេ ចាតិ សព្ពត្ថ ទុក្កដន្តិ អធិប្បាយោ. បដិគ្គាហវិនិច្ឆយោ.

បដិគ្គាហនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.