៤៥. បវារណានិទ្ទេសវណ្ណនា
៤៣៣. ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ សង្ឃេ បវារេតុ’’ន្តិ (មហាវ. ២១៥) វុត្តត្តា ‘‘សេសា សង្ឃប្បវារណា’’តិ (មហាវ. ២១៥ អាទយោ) វុត្តា.
៤៣៤. អជ្ជ បវារណាតិ ឯត្ថ (មហាវ. ២១៥ អាទយោ) បន ចាតុទ្ទសិកាយ បវារណាយ ‘‘អជ្ជ បវារណា ចាតុទ្ទសី’’តិ បុព្ពកិច្ចំ កាតព្ពំ, បន្នរសិយំ ‘‘អជ្ជ បវារណា បន្នរសី’’តិ.
៤៣៧. ថេរេសុ ឧក្កុដិកំ និសជ្ជ បវារេន្តេសុ សយំ បន នវោ យាវ បវារេតិ, តាវ ឧក្កុដិកោវ អច្ឆតូតិ អត្ថោ. ‘‘ន ភិក្ខវេ ថេរេសុ ឧក្កុដិកំ និសិន្នេសុ បវារយមានេសុ អាសនេសុ អច្ឆិតព្ពំ. យោ អច្ឆេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, តទមន្តរា ឧក្កុដិកំ និសីទិតុំ, យាវ បវារេតិ, បវារេត្វា អាសនេ និសីទិតុ’’ន្តិ (មហាវ. ២១១) ហិ វុត្តំ.
៤៤០-២. ឯវំ តេវាចិកប្បវារណំ ទស្សេត្វា ឥទានិ ទ្វេវាចិកឯកវាចិកសមានវស្សិកប្បវារណាសុ កត្តព្ពំ ទស្សេតុំ ‘‘ទានេនា’’តិអាទិមាហ. តត្ថ ទានេនាតិ ទានេន វា. ធម្មសាកច្ឆាតិ ឥមិនា ធម្មកថាសុត្តសង្គាយនាវិនយវិនិច្ឆយាទយោ គហិតា. ទានេន វា ធម្មសាកច្ឆាយ វា កលហេន វា រត្តិយា ខេបិតភាវតោ តេវាចិកាយ ឱកាសេ អសតិ ទសវិធេ វា អន្តរាយេ អនុរូបតោ ឧត្តិំ ឋបេត្វា បវារេយ្យាតិ សម្ពន្ធោ.
ឥទានិ យថានុរូបតោ ញត្តិ ឋបិតា, តំ ទស្សេតុំ ‘‘សុណាតុ មេ’’តិអាទិមាហ. យថាឋបិតញត្តិយាតិ ឯត្ថ សព្ពសង្គាហិកាចេញត្តិឋបិតា, តេវាចិកទ្វេវាចិកឯកវាចិកានំ វសេន បវារេតព្ពំ, សមានវស្សិកប្បវារណាវ ឯកា ន វដ្ដតិ. សចេ ‘‘សង្ឃោ តេវាចិកំ បវារេយ្យា’’តិ ឋបិតា, តេវាចិកា ឯវ វដ្ដតិ, ទ្វេវាចិកាទយោ ន វដ្ដន្តិ. ‘‘ទ្វេវាចិកំ បវារេយ្យា’’តិ វុត្តេ ទ្វេវាចិកញ្ច តេវាចិកញ្ច វដ្ដតិ, ឯកវាចិកសមានវស្សិកា ន វដ្ដន្តិ. ‘‘ឯកវាចិកំ បវារេយ្យា’’តិ វុត្តេ បន សមានវស្សិកំ ឋបេត្វា សេសា វដ្ដន្តិ. ‘‘សមានវស្សិក’’ន្តិ បន វុត្តេ សព្ពំ វដ្ដតីតិ. អាទិកេ ចេត្ថ អាហរេតិ ឯត្ថ បវារណាយបិ បុព្ពេ ឧបោសថេ វុត្តេ ‘‘យទិ សមា អាគច្ឆេយ្យុ’’ន្តិអាទិកេ វារេ អាហរេតិ អត្ថោ.
៤៤៣. ឥទានិ វត្តព្ពំ សន្ធាយ ‘‘ឯវ’’ន្តិ វុត្តំ. តិវគ្គោ ច ចតុវគ្គោ ច តិចតុវគ្គោ.
៤៥០. ‘‘ន ភិក្ខវេ សាបត្តិកេន បវារេតព្ពំ. យោ បវារេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ (មហាវ. ២៣៥) វុត្តត្តា សាបត្តិកេនបិ វេមតិកេនបិ បវារិយមានេ អាបត្តិំ សរន្តេនបិ ឧបោសថេ វុត្តនយេន បដិបជ្ជិតព្ពំ. ‘‘វគ្គេ សមគ្គេ វគ្គោតិ-សញ្ញិនោ វិមតិស្ស វា’’តិអាទិគាថាតោ បដ្ឋាយ យាវ ‘‘អន្តរាយំ វ សង្ឃំ វា-ធិដ្ឋាតុំ សីមមេវ វា’’តិ អវសានគាថា, តាវ សេសា ឧបោសថេ វុត្តា គាថាយោតិ អធិប្បេតា.
៤៥១. បវារិតេ ចាតិ (មហាវ. ២១៣ អាទយោ) បឋមបវារណាយ សង្ឃម្ហិ បវារិតេតិ អធិប្បាយោ. ឯត្ថ អវុត្ថោតិ បច្ឆិមិកាយ ឧបគតោ អបរិនិដ្ឋិតត្តា ‘‘អវុត្ថោ’’តិ វុច្ចតិ.
៤៥២. ចាតុមាសិនីតិ កត្តិកបុណ្ណមី. ឯត្ថ វុត្ថវស្សា នាម បច្ឆិមិកាយ ឧបគតា. បវារណាវិនិច្ឆយោ.
បវារណានិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.