៤៣. ឆន្ទទាននិទ្ទេសវណ្ណនា

៣៩៩. កម្មប្បត្តេ សង្ឃេ សមាគតេតិ សម្ពន្ធោ. ឯតេន សង្ឃេ អសមាគតេ ឆន្ទទានំ ន រុហតីតិ ទីបិតំ ហោតីតិ វទន្តិ. ឯត្ថាយំ វិចារណា – បញ្ចភិក្ខុកេ វិហារេ ឯកស្ស ឆន្ទបារិសុទ្ធិំ អាហរិត្វា សេសានំ ឧបោសថាទិករណំ អនុញ្ញាតំ បាឡិយំ (បរិ. ៤៩៦-៤៩៧) អដ្ឋកថាយញ្ច (បរិ. អដ្ឋ. ៤៨៧-៤៨៨). តេសុ ឯកោ ឆន្ទទាយកោ, ឯកោ ឆន្ទហារកោ, តេ មុញ្ចិត្វា ន ឯត្ថ សន្និបតិតោ សង្ឃោ តិណ្ណំ សមូហភាវតោ, តស្មា អសមាគតេបិ ទាតុំ វដ្ដតិ. អារោចេន្តេន បន សមាគតេ ឯវ អារោចេតព្ពំ. ឥធាបិ ‘‘ហរេយ្យា’’តិ វុត្តំ, ន ‘‘ទេសេយ្យា’’តិ. តត្ថ ឆន្ទហារកេន សទ្ធិំ កម្មប្បត្តានំ សន្និបាតោ វេទិតព្ពោ.

៤០០. ឥទានិ ឆន្ទទានវិធិំ ទស្សេតុំ ‘‘ឯកំ ភិក្ខុ’’ន្តិអាទិមាហ (កង្ខា. អដ្ឋ. និទានវណ្ណនា).

៤០១. (ក) ‘‘ឆន្ទំ ទម្មី’’តិ ឯត្តកមេវ អលំ, ‘‘ហរ, អារោចេហី’’តិ ឥមេហិ កិំបយោជនន្តិ ចេ? វុច្ចតេ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, តទហុបោសថេ បារិសុទ្ធិំ ទេន្តេន ឆន្ទម្បិទាតុំ, សន្តិ សង្ឃស្ស ករណីយ’’ន្តិ (មហាវ. ១៦៥) វុត្តត្តា ភគវតោ អាណំ ករោន្តេន ‘‘ឆន្ទំ ទម្មី’’តិ វុត្តំ. ‘‘ឆន្ទហារកោ ចេ, ភិក្ខវេ, ទិន្នេ ឆន្ទេ អន្តរាមគ្គេ បក្កមតិ, អនាហដោវ ហោតិ ឆន្ទោ’’តិ (មហាវ. ១៦៥) វុត្តត្តា ឆន្ទហារកស្ស អញ្ញស្ស អបក្កមនត្ថាយ បារិសុទ្ធិំ ទេន្តេន ‘‘ឥទំ ករោហិ ឯវា’’តិ អាណាបេន្តេន ‘‘ឆន្ទំ មេ ហរា’’តិ វុត្តំ. ‘‘ឆន្ទហារកោ ចេ, ភិក្ខវេ, ទិន្នេ ឆន្ទេ សង្ឃប្បត្តោ សញ្ចិច្ច នារោចេតិ, អាហដោ ហោតិ ឆន្ទោ, ឆន្ទហារកស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ (មហាវ. ១៦៥) វុត្តត្តា ‘‘យទិត្វំ សញ្ចិច្ច នារោចេស្សសិ, អាបត្តិំ អាបជ្ជិស្សសិ, អារោចេហិ ឯវា’’តិ តស្ស អាចិក្ខន្តោ ‘‘អារោចេហី’’តិ អាហាតិ ឯវមេត្ថ ឥមេសំ បទានំ សប្បយោជនតា វេទិតព្ពា. ឯវំ បារិសុទ្ធិទានេបីតិ.

៤០២. សេសកម្មន្តិ យទិ សង្ឃោ ឧបោសថគ្គេ អញ្ញំ អបលោកនាទិកម្មំ ករោតិ, តំ កម្មំ វិពាធតិ, វិកោបេតីតិ អត្ថោ.

៤០៣. ទ្វយន្តិ ឧបោសថញ្ច សេសកម្មញ្ចាតិ អត្ថោ. នត្តនោតិ អត្តនោ ឧបោសថំ ន សម្បាទេតិ.

៤០៥. ‘‘ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា’’តិអាទិកំ (មហាវ. ២១៣) សព្ពូបចារំ កត្វានាតិ អត្ថោ.

៤០៦. ‘‘ឥត្ថន្នាមេន បវារណា ទិន្នា’’តិ អារោចេត្វា.

៤០៨. បដិជានេយ្យ នាហដាតិ (មហាវ. ១៦៤-១៦៥, ២១៣) បាឋេ ន អាហដាតិ នាហដា, អាហដា ន ហោតីតិ អត្ថោ. តថា ហេយ្យាតិ វិព្ភមនាទីនិ ករេយ្យាតិ អត្ថោ.

៤០៩. សុត្តោ វា នារោចយេយ្យ, អាហដា ហោតីតិ សម្ពន្ធោ. អនាបត្តិវាតិ អនាបត្តិ ឯវ. ឆន្ទទានវិនិច្ឆយោ.

ឆន្ទទាននិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.