៧. សប្បាណកវគ្គោ

១. សញ្ចិច្ចសិក្ខាបទវណ្ណនា

វត្ថុគណនាយ កម្មពន្ធគណនាចេតនាមារណានំ, ន កម្មពន្ធគណនាយ ចេតនាមារណា. ឯត្ថ ឯកចេតនាយ ពហុបាណកា មរន្តីតិ អយំ វិភាគោ វេទិតព្ពោ.

សញ្ចិច្ចសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

២. សប្បាណកសិក្ខាបទវណ្ណនា

សប្បាណកន្តិ បាណកានំ មរណវសេន បាចិត្តិយំ, ន សប្បាណកឧទកបរិភោគវសេន បាចិត្តិយំ, តស្មា ឯវ ‘‘បណ្ណត្តិវជ្ជ’’ន្តិ វុត្តំ. អសុទ្ធចិត្តត្តា បាចិត្តិយំ, សុទ្ធចិត្តេ អនាបត្តិ. បទីបុជ្ជលនេ វិយ បណ្ណត្តិវជ្ជតា វុត្តាតិ លិខិតំ.

ជលេ បក្ខិបនំ បុព្ពំ, ជលប្បវេសនំ ឥទំ;

ឯវំ ឧភិន្នំ នានាត្តំ, ញេយ្យំ ញាណវតា សទាតិ. (វជិរ. ដី. បាចិត្តិយ ៣៨៧)

សប្បាណកសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៥. ឩនវីសតិវស្សសិក្ខាបទវណ្ណនា

អញ្ញំ ឧបសម្បាទេតីតិ –

ឧបជ្ឈាយោ សចេ សាមំ, កម្មវាចញ្ច សាវេតិ;

កម្មំ រុហតិ ឥច្ចេកេ, នេតិ វិនយកោវិទោ.

ទុក្កដំ វិហិតំ យស្មា, អាចរិយស្ស គណស្ស ច;

តស្មា ភិន្នាវ អាចរិយ-ឧបជ្ឈាយា វិសុំ ឥធាតិ.

ឩនវីសតិវស្សសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៧. សំវិធានសិក្ខាបទវណ្ណនា

ឥធ ឯកតោឧបសម្បន្នា, សិក្ខមានា, សាមណេរីតិ ឥមា តិស្សោបិ សង្គហំ គច្ឆន្តិ, ឥមាសំ បន តិស្សន្នំ សមយោ រក្ខតិ, អយមិមាសំ, មាតុគាមស្ស ច វិសេសោតិ វេទិតព្ពំ.

សំវិធានសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៩. ឧក្ខិត្តសម្ភោគសិក្ខាបទវណ្ណនា

‘‘តំ ទិដ្ឋិំ អប្បដិនិស្សដ្ឋេនាតិ លទ្ធិនានាសំវាសកំ សន្ធាយា’’តិ លិខិតំ. តិចិត្តន្តិ ឯត្ថ វិបាកាព្យាកតចិត្តេន សហសេយ្យំ កប្បេយ្យាតិ ឯវមត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ. អញ្ញថា សចិត្តកត្តា សិក្ខាបទស្ស កិរិយាព្យាកតំ សន្ធាយ ន យុជ្ជតិ.

ឧក្ខិត្តសម្ភោគសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

១០. កណ្ដកសិក្ខាបទវណ្ណនា

‘‘អយំ សមណុទ្ទេសោ បារាជិកោ ហោតិ. សចេ តំ ទិដ្ឋិំ បដិនិស្សជ្ជតិ, សង្ឃស្ស អារោចេត្វា សង្ឃានុមតិយា បព្ពាជេតព្ពោ’’តិ បោរាណគណ្ឋិបទេ វុត្តំ, តំ ន យុត្តំ. ទណ្ឌកម្មនាសនា ហិ ឥធាធិប្បេតា. យទិ សោ បារាជិកោ ហោតិ, លិង្គនាសនា នាម សិយា. ‘‘តេ បដិសេវតោ នាលំ អន្តរាយាយា’’តិ ច ទិដ្ឋិ សត្ថរិ អសត្ថាទិទិដ្ឋិ ន ហោតិ. សចេ សា យស្ស ឧប្បជ្ជតិ, សោ បារាជិកោ ហោតិ, តស្មិម្បិ ឯវមេវ បដិបជ្ជិតព្ពំ, សំវរេ អតិដ្ឋន្តោ លិង្គនាសនាយ នាសេតព្ពោតិ (វជិរ. ដី. បាចិត្តិយ ៤២៨) អាចរិយស្ស តក្កោ.

កណ្ដកសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

សប្បាណកវគ្គោ សត្តមោ.