១. ភូតគាមសិក្ខាបទវណ្ណនា

ភូតគាមវគ្គស្ស បឋមេ ភូតគាមបាតព្យតាយាតិ ឯត្ថ ភវន្តិ អហេសុញ្ចាតិ ភូតា, ជាយន្តិ វឌ្ឍន្តិ ជាតា វឌ្ឍិតា ចាតិ អត្ថោ. គាមោតិ រាសិ, ភូតានំ គាមោ, ភូតា ឯវ វា គាមោតិ ភូតគាមោ, បតិដ្ឋិតហរិតតិណរុក្ខាទីនមេតំ អធិវចនំ. បាតព្យស្ស ភាវោ បាតព្យតា, ឆេទនភេទនាទីហិ យថារុចិ បរិភុញ្ជិតព្ពតាតិ អត្ថោ, តស្សំ ភូតគាមបាតព្យតាយ, និមិត្តត្ថេ ចេតំ ភុម្មវចនំ, ភូតគាមបាតព្យតាហេតុ ភូតគាមស្ស ឆេទនាទិបច្ចយា បាចិត្តិយន្តិ អត្ថោ. តស្មា យោ ភិក្ខុ បថវិឧទកបាការាទីសុ យត្ថកត្ថចិ ជាតំ អសុក្ខំ អន្តមសោ អតិសុខុមតិណម្បិ សាសបពីជកសេវាលម្បិ ឧទ្ធរណច្ឆេទនវិជ្ឈនាទីហិ វិកោបេតិ វា បថវិខណនេ វុត្តនយេន វិកោបាបេតិ វា បាចិត្តិយំ អាបជ្ជតិ.

អាឡវិយំ អាឡវកេ ភិក្ខូ អារព្ភ រុក្ខឆិន្ទនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, សាធារណបញ្ញត្តិ, សាណត្តិកំ, ភូតគាមតោ វិយោជិតមូលពីជខន្ធពីជផលុពីជអគ្គពីជពីជពីជានំ អញ្ញតរំ ភាជនគតំ វា រាសិកតំ វា ភូមិយំ រោបិតម្បិ និក្ខន្តមូលមត្តំ វា និក្ខន្តអង្កុរមត្តំ វា សចេបិស្ស វិទត្ថិមត្តា បត្តវដ្ដិ និគ្គច្ឆតិ, អនិក្ខន្តេ វា មូលេ និក្ខន្តេ វា មូលេ យាវ អង្កុរោ ហរិតោ ន ហោតិ, តាវ តំ វិកោបេន្តស្ស ទុក្កដំ, តថា ភូតគាមពីជគាមេ វេមតិកស្ស, អភូតគាមពីជគាមេ ភូតគាមពីជគាមសញ្ញិនោ ចេវ វេមតិកស្ស ច. ឧភយត្ថ បន អតថាសញ្ញិស្ស, ឧម្មត្តកាទីនញ្ច អនាបត្តិ, អសញ្ចិច្ច អសតិយា អជានិត្វា វា វិកោបេន្តស្ស, ‘ឥមំ រុក្ខ’ន្តិ ឯវំ អនិយមេត្វា ‘‘រុក្ខំ ឆិន្ទ, វល្លិំ ឆិន្ទា’’តិអាទីនិ ភណន្តស្ស, ‘‘ឥមំ បុប្ផំ វា ផលំ វា ជាន, ឥមំ ទេហិ, ឥមំ អាហរ, ឥមិនា មេ អត្ថោ, ឥមំ កប្បិយំ ករោហី’’តិ ភណន្តស្ស ច អនាបត្តិ. ឯវំ កប្បិយវចនេន ភូតគាមតោ វិយោជិតំ បន ពីជជាតំ បុន បិ ‘‘កប្បិយំ ករោហី’’តិ ការេត្វាវ បរិភុញ្ជិតព្ពំ. ឯវញ្ហិស្ស ពីជគាមបរិមោចនម្បិ កតំ ហោតិ.

កប្បិយំ ករោន្តេន បន អគ្គិនា វា នខេន វា សត្ថេន វា កត្តព្ពំ, អគ្គិនា ករោន្តេន ច យេន កេនចិ អគ្គិនា ឯកទេសេ ផុសន្តេន ‘កប្បិយ’ន្តិ វត្វាវ កាតព្ពំ. សត្ថេន ករោន្តេន យស្ស កស្សចិ តិខិណសត្ថស្ស អន្តមសោ សូចិនខច្ឆេទនាទីនម្បិ តុណ្ឌេន វា ធារាយ វា វេធំ វា ឆេទំ វា ទស្សេន្តេន តថេវ កាតព្ពំ. នខេន ករោន្តេន ឋបេត្វា គោមហិំសាទីនំ ខុរេ យេន កេនចិ អបូតិនា មនុស្សានំ វា តិរច្ឆានានំ វា នខេន អន្តមសោ ឆិន្ទិត្វា អាហដេនាបិ សត្ថេ វុត្តនយេនេវ កាតព្ពំ. តត្ថ សចេបិ ពីជានំ បព្ពតមត្តោ រាសិ, រុក្ខសហស្សំ វា ឆិន្ទិត្វា ឯកាពទ្ធំ, ឧច្ឆូនំ វា មហាភារោ ពន្ធិត្វា ឋបិតោ ហោតិ, ឯកស្មិំ ពីជេ វា រុក្ខសាខាយ វា ឧច្ឆុម្ហិ វា កប្បិយេ កតេ សព្ពំ កតំ ហោតិ. ឧច្ឆុំ ‘‘កប្បិយំ ករិស្សាមី’’តិ តេហិ សទ្ធិំ ពទ្ធំ ទារុកំ វិជ្ឈតិ, វដ្ដតិយេវ. សចេ បន យាយ វល្លិយា ភារោ ពទ្ធោ, តំ វិជ្ឈតិ, ន វដ្ដតិ. មរិចបក្កាទីហិ មិស្សេត្វា ភត្តំ អាហរន្តិ, ‘‘កប្បិយំ ករោហី’’តិ វុត្តេ សចេបិ ភត្តសិត្ថេ វិជ្ឈតិ, វដ្ដតិយេវ, តិលតណ្ឌុលេសុបិ ឯសេវ នយោ. យាគុយា បក្ខិត្តានិ បន ឯកាពទ្ធានិ ហុត្វា ន សន្តិដ្ឋន្តិ, តត្ថ ឯកេកំ វិជ្ឈិត្វាវ កាតព្ពំ. កបិដ្ឋផលាទីនំ អន្តោ មិញ្ជំ កដាហំ មុញ្ចិត្វា សញ្ចរតិ, ភិន្ទាបេត្វា កប្បិយំ ការេតព្ពំ. ឯកាពទ្ធា ចេ, កដាហេបិ កាតុំ វដ្ដតិ. យំ បន ផលំ តរុណំ ហោតិ អពីជំ យញ្ច និព្ពត្តពីជំ ពីជំ អបនេត្វា បរិភុញ្ជិតព្ពំ, តត្ថ កប្បិយករណកិច្ចំ នត្ថិ. ភូតគាមោ, ភូតគាមសញ្ញិតា, វិកោបនំ វា វិកោបាបនំ វាតិ ឥមានេត្ថ តីណិ អង្គានិ. សមុដ្ឋានាទីនិ បថវិខណនសទិសានេវាតិ.

ភូតគាមសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.