នវកវណ្ណនា
៣៤០. វសតិ តត្ថ ផលំ តន្និមិត្តកតាយ បវត្តតីតិ វត្ថុ, ការណន្តិ វុត្តោវាយមត្ថោ. តេនាហ ‘‘អាឃាតវត្ថូនីតិ អាឃាតការណានី’’តិ. កោបោ នាមាយំ យស្មិំ វត្ថុស្មិំ ឧប្បជ្ជតិ, ន តត្ថ ឯកវារមេវ ឧប្បជ្ជតិ, អថ ខោ បុនបិ ឧប្បជ្ជតេវាតិ វុត្តំ ‘‘ពន្ធតី’’តិ. អថ វា យោ បច្ចយវិសេសេន ឧប្បជ្ជមានោ អាឃាតោ សវិសយេ ពទ្ធោ វិយ ន វិគច្ឆតិ, បុនបិ ឧប្បជ្ជេយ្យេវ, តំ សន្ធាយាហ ‘‘អាឃាតំ ពន្ធតី’’តិ. តំ បនស្ស បច្ចយវសេន និព្ពត្តនំ ឧប្បាទនមេវាតិ វុត្តំ ‘‘ករោតិ ឧប្បាទេតី’’តិ.
តំ កុតេត្ថ លព្ភាតិ ឯត្ថ តន្តិ កិរិយាបរាមសនំ, បទជ្ឈាហារេន ច អត្ថោ វេទិតព្ពោតិ ទស្សេន្តោ ‘‘តំ អនត្ថចរណំ មា អហោសី’’តិអាទិមាហ. កេន ការណេន លទ្ធព្ពំ និរត្ថកភាវតោ. កម្មស្សកា ហិ សត្តា, តេ កស្ស រុចិយា ទុក្ខិតា, សុខិតា វា ភវន្តិ, តស្មា កេវលំ តស្មិំ មយ្ហំ កុជ្ឈនមត្តំ ឯវាតិ អធិប្បាយោ. អថ វា តំ កោបករណមេត្ថ បុគ្គលេ កុតោ លព្ភា បរមត្ថតោ កុជ្ឈិតព្ពស្ស, កុជ្ឈនកស្ស ច អភាវតោ. សង្ខារមត្តញ្ហេតំ, យទិទំ ខន្ធបញ្ចកំ. យំ ‘‘សត្តោ’’តិ វុច្ចតិ, តេ សង្ខារា ឥត្តរកាលា ខណិកា, កស្ស កោ កុជ្ឈតីតិ អត្ថោ. លាភា នាម កេ សិយុំ អញ្ញត្រ អនុប្បត្តិតោ.
៣៤១. សត្តា អាវសន្តិ ឯតេសូតិ សត្តាវាសា. នានត្តកាយា នានត្តសញ្ញី អាទិភេទា សត្តនិកាយា. យស្មា តេ តេ សត្តនិកាយា តប្បរិយាបន្នានំ សត្តានំ តាយ ឯវ តប្បរិយាបន្នតាយ អាធារោ វិយ វត្តព្ពតំ អរហន្តិ សមុទាយាធារតាយ អវយវស្ស យថា ‘‘រុក្ខេ សាខា’’តិ, តស្មា ‘‘សត្តានំ អាវាសា, វសនដ្ឋានានីតិ អត្ថោ’’តិ វុត្តំ. សុទ្ធាវាសាបិ សត្តាវាសោវ ‘‘ន សោ, ភិក្ខវេ, សត្តាវាសោ សុលភរូបោ, យោ មយា អនាវុត្ថបុព្ពោ ឥមិនា ទីឃេន អទ្ធុនា អញ្ញត្រ សុទ្ធាវាសេហិ ទេវេហី’’តិ វចនតោ. យទិ ឯវំ កស្មា ឥធ ន គហិតាតិ តត្ថ ការណមាហ ‘‘អសព្ពកាលិកត្តា’’តិអាទិ. វេហប្ផលោ បន ចតុត្ថំយេវ សត្តាវាសំ ភជតីតិ ទដ្ឋព្ពំ.
៣៤២. ឱបសមិកោតិ វដ្ដទុក្ខស្ស ឧបសមាវហោ, តំ បន វដ្ដទុក្ខំ កិលេសេសុ ឧបសន្តេសុ ឧបសមតិ, ន អញ្ញថា, តស្មា ‘‘កិលេសូបសមករោ’’តិ វុត្តំ. តក្ករំ សម្ពោធំ គមេតីតិ សម្ពោធគាមី.
យស្មិំ ទេវនិកាយេ ធម្មទេសនា ន វិយុជ្ជតិ សវនស្សេវ អភាវតោ, សោ បាឡិយំ ‘‘ទីឃាយុកោ ទេវនិកាយោ’’តិ អធិប្បេតោតិ អាហ ‘‘អសញ្ញភវំ វា អរូបភវំ វា’’តិ.
៣៤៣. អនុបុព្ពតោ វិហរិតព្ពាតិ អនុបុព្ពវិហារា. អនុបដិបាដិយាតិ អនុក្កមេន. សមាបជ្ជិតព្ពវិហារាតិ សមាបជ្ជិត្វា សមង្គិនោ ហុត្វា វិហរិតព្ពវិហារា.
៣៤៤. អនុបុព្ពនិរោធាតិ អនុបុព្ពេន អនុក្កមេន បវត្តេតព្ពនិរោធា. តេនាហ ‘‘អនុបដិបាដិយា និរោធា’’តិ.
នវកវណ្ណនា និដ្ឋិតា.