វិមុត្តាយតនបញ្ចកវណ្ណនា

៣២២. វិមុត្តិយា វដ្ដទុក្ខតោ វិមុច្ចនស្ស អាយតនានិ ការណានិ វិមុត្តាយតនានីតិ អាហ ‘‘វិមុច្ចនការណានី’’តិ. បាឡិអត្ថំ ជានន្តស្សាតិ ‘‘ឥធ សីលំ អាគតំ, ឥធ សមាធិ, ឥធ បញ្ញា’’តិអាទិនា តំ តំ បាឡិអត្ថំ យាថាវតោ ជានន្តស្ស. បាឡិំ ជានន្តស្សាតិ តទត្ថជោតនំ បាឡិំ យាថាវតោ ឧបធារេន្តស្ស. តរុណបីតីតិ សញ្ជាតមត្តា មុទុកា បីតិ ជាយតិ. កថំ ជាយតិ? យថាទេសិតធម្មំ ឧបធារេន្តស្ស តទនុច្ឆវិកមេវ អត្តនោ កាយវចីមនោសមាចារំ បរិគ្គណ្ហន្តស្ស សោមនស្សប្បត្តស្ស បមោទលក្ខណំ បាមោជ្ជំ ជាយតិ. តុដ្ឋាការភូតា ពលវបីតីតិ បុរិមុប្បន្នាយ បីតិយា វសេន លទ្ធាសេវនត្តា អតិវិយ តុដ្ឋាការភូតា កាយចិត្តទរថបស្សម្ភនសមត្ថាយ បស្សទ្ធិយា បច្ចយោ ភវិតុំ សមត្ថា ពលប្បត្តា បីតិ ជាយតិ. យស្មា នាមកាយេ បស្សទ្ធេ រូបកាយោបិ បស្សទ្ធោ ឯវ ហោតិ, តស្មា ‘‘នាមកាយោ បដិបស្សម្ភតិ’’ ឥច្ចេវ វុត្តំ. សុខំ បដិលភតីតិ វក្ខមានស្ស ចិត្តសមាធានស្ស បច្ចយោ ភវិតុំ សមត្ថំ ចេតសិកំ និរាមិសំ សុខំ បដិលភតិ វិន្ទតិ. ‘‘សមាធិយតី’’តិ ឯត្ថ ន យោ កោចិ សមាធិ អធិប្បេតោ, អថ ខោ អនុត្តរសមាធីតិ ទស្សេន្តោ ‘‘អរហត្ត ផលសមាធិនា សមាធិយតី’’តិ អាហ. ‘‘អយញ្ហី’’តិអាទិ តស្សា ទេសនាយ តាទិសស្ស បុគ្គលស្ស យថាវុត្តសមាធិបដិលាភស្ស ការណភាវវិភាវនំ. តស្ស វិមុត្តាយតនភាវោ. ឱសក្កិតុន្តិ នយិតុំ. សមាធិយេវ សមាធិនិមិត្តន្តិ កម្មដ្ឋានបាឡិអារុឡ្ហោ សមាធិយេវ បរតោ ឧប្បជ្ជនកភាវនាសមាធិស្ស ការណភាវតោ សមាធិនិមិត្តំ. តេនាហ ‘‘អាចរិយសន្តិកេ’’តិអាទិ.

វិមុត្តិ វុច្ចតិ អរហត្តំ សព្ពសោ កិលេសេហិ បដិប្បស្សទ្ធិវិមុត្តីតិ កត្វា. បរិបាចេន្តីតិ សាធេន្តិ និប្ផាទេន្តិ. អនិច្ចានុបស្សនាញាណេ និស្សយបច្ចយភូតេ ឧប្បន្នសញ្ញា, តេន ញាណេន សហគតាតិ អត្ថោ. សេសេសុបិ ឯសេវ នយោ. យំ បនេត្ថ វត្តព្ពំ, តំ វិសុទ្ធិមគ្គសំវណ្ណនាយំ (វិសុទ្ធិ. ដី. ១.៣៧, ៣០៦) វុត្តនយេន វេទិតព្ពំ.

បញ្ចកវណ្ណនា និដ្ឋិតា.