៦. សហជាតបច្ចយនិទ្ទេសវណ្ណនា

៦. ‘‘អញ្ញមញ្ញស្សាតិ អញ្ញោ អញ្ញស្សា’’តិ បោរាណបាឋោ. បាឡិយំ បន ‘‘អញ្ញមញ្ញំ សហជាតបច្ចយេន បច្ចយោ’’តិ ឯត្ថ វុត្តស្ស ‘‘អញ្ញមញ្ញ’’ន្តិ ឥមស្ស អត្ថោ វត្តព្ពោ, ន អវុត្តស្ស ‘‘អញ្ញមញ្ញស្សា’’តិ ឥមស្ស, ន ច សមានត្ថស្សបិ សទ្ទន្តរស្ស អត្ថេ វុត្តេ សទ្ទន្តរស្ស អត្ថោ វុត្តោ ហោតិ, តស្មា ‘‘អញ្ញមញ្ញន្តិ អញ្ញោ អញ្ញស្សា’’តិ បឋន្តិ. ឱក្កន្តីតិ បញ្ចវោការបដិសន្ធិយេវ វុច្ចតិ, ន ឥតរាតិ ឥមិនា អធិប្បាយេនាហ ‘‘បញ្ចវោការភវេ បដិសន្ធិក្ខណេ’’តិ. រូបិនោ ធម្មា អរូបីនំ ធម្មានន្តិ ឥទំ យទិបិ បុព្ពេ ‘‘ឱក្កន្តិក្ខណេ នាមរូប’’ន្តិ វុត្តំ, តថាបិ ន តេន ខណន្តរេ បច្ចយភាវោ រូបីនំ និវារិតោតិ តន្និវារណត្ថំ វុត្តំ. កញ្ចិ កាលេតិ កេចិ កិស្មិញ្ចិ កាលេតិ វា អត្ថោ. តេន រូបិនោ ធម្មា កេចិ វត្ថុភូតា កិស្មិញ្ចិ បដិសន្ធិកាលេតិ រូបន្តរានំ វត្ថុស្ស ច កាលន្តរេ អរូបីនំ សហជាតបច្ចយំ បុព្ពេ អនិវារិតំ និវារេតិ. ឯវញ្ច កត្វា ‘‘កញ្ចិ កាល’’ន្តិ វា ‘‘កិស្មិញ្ចិ កាលេ’’តិ វា វត្តព្ពេ វិភត្តិវិបល្លាសោ កតោ. តេន ហិ ‘‘កញ្ចី’’តិ ឧបយោគេកវចនំ ‘‘រូបិនោ ធម្មា’’តិ ឯតេន សហ សម្ពន្ធេន បច្ចត្តពហុវចនស្ស អាទេសោ, ‘‘កាលេ’’តិ ឥមិនា សម្ពន្ធេន ភុម្មេកវចនស្សាតិ វិញ្ញាយតិ. បុរិមេន ច ‘‘ឯកោ ខន្ធោ វត្ថុ ច តិណ្ណន្នំ ខន្ធាន’’ន្តិអាទិនា នាមសហិតស្សេវ វត្ថុស្ស ‘‘នាមស្ស បច្ចយោ’’តិ វត្តព្ពត្តេ អាបន្នេ ឯតេន កេវលស្សេវ តថា វត្តព្ពតំ ទស្សេតិ.

តយោ ន អញ្ញមញ្ញវសេនាតិ លព្ភមានេបិ កត្ថចិ អញ្ញមញ្ញសហជាតបច្ចយភាវេ វចនេន អសង្គហិតត្តា តស្ស ឯវំ វុត្តន្តិ ទដ្ឋព្ពំ. ចតុសមុដ្ឋានិកស្ស រូបស្ស ឯកទេសភូតេ កម្មសមុដ្ឋានរូបេ សមុទាយេកទេសវសេន សាមិវចនំ ទដ្ឋព្ពំ, និទ្ធារណេ វា.

សហជាតបច្ចយនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.