៥. សំសដ្ឋវារវណ្ណនា

៣៥១-៣៦៨. សំសដ្ឋវារេ បច្ចនីយេ ‘‘នវិប្បយុត្តេ បដិសន្ធិ នត្ថី’’តិ ឥទំ វត្ថុវិរហិតាយ បដិសន្ធិយា វិសុំ អនុទ្ធរណតោ វុត្តំ. បដិច្ចវារាទីសុ ហិ សហជាតស្ស បច្ចយភាវទស្សនត្ថំ សវត្ថុកា បដិសន្ធិ ឧទ្ធដា, សា ឥធាបិ អធិបតិបុរេជាតាសេវនេសុ នកម្មនវិបាកនឈាននវិប្បយុត្តេសុ ន លព្ភតិ, អញ្ញេសុ ច អនុលោមតោ បច្ចនីយតោ ច លព្ភមានបច្ចយេសុ លព្ភតីតិ ឥមស្ស វិសេសស្ស ទស្សនត្ថំ ឧទ្ធដាតិ. សេសា តេរស ន លព្ភន្តីតិ ឯត្ថ ‘‘សេសា ចុទ្ទសា’’តិ ភវិតព្ពំ. ន ឈានេ ឯកន្តិ អហេតុកបញ្ចវិញ្ញាណវសេនាតិ បញ្ចវិញ្ញាណានំ ហេតុបច្ចយវិរហិតមត្តទស្សនត្ថំ អហេតុកគ្គហណំ កតន្តិ ទដ្ឋព្ពំ, ‘‘នមគ្គេ ឯកន្តិ អហេតុកកិរិយវសេនា’’តិ វុត្តំ, ‘‘អហេតុកវិបាកកិរិយវសេនា’’តិ ភវិតព្ពំ.

៣៦៩-៣៩១. ហេដ្ឋា វុត្តនយេនេវាតិ បដិច្ចវារេ អនុលោមបច្ចនីយេ វុត្តនយេន. ‘‘នហេតុបច្ចយុប្បន្នេសុ អហេតុកមោហោវ ឈានមគ្គបច្ចយំ លភតិ, សេសា ន លភន្តី’’តិ វុត្តំ, សេសេសុ បន បញ្ចវិញ្ញាណវជ្ជាហេតុកក្ខន្ធា តំសមុដ្ឋានា បច្ចយុប្បន្នធម្មា ឈានបច្ចយំ លភន្តិ, ន បច្ចនីយានុលោមេ ទ្វិន្នំ បច្ចយានំ អនុលោមេន សហ យោជនា អត្ថីតិ ឈានមគ្គបច្ចយំ សហិតំ លភតីតិ ច ន សក្កា វត្តុំ, តស្មា ‘‘អហេតុកមោហោវ មគ្គបច្ចយំ លភតី’’តិ វត្តព្ពំ.

សំសដ្ឋវារវណ្ណនា និដ្ឋិតា.