៣. បរិញ្ញាវារវណ្ណនា
២០៦-២០៨. បុគ្គលោកាសវារោ លព្ភមានោបីតិ កស្មា វុត្តំ, ននុ ឱកាសវារស្ស អលាភេ តស្សបិ អលាភេន ភវិតព្ពន្តិ? ន, តត្ថ បុគ្គលស្សេវ បរិញ្ញាវចនតោ. បុគ្គលោកាសវារេបិ ហិ ឱកាសេ បុគ្គលស្សេវ បរិញ្ញា វុច្ចតិ, ន ឱកាសស្ស. ឱកាសវារោបិ ច យទិ វុច្ចេយ្យ, ‘‘យត្ថ រូបក្ខន្ធំ បរិជានាតី’’តិ ឱកាសេ បុគ្គលស្សេវ បរិជាននវសេន វុច្ចេយ្យ, តស្មា បុគ្គលោកាសវារស្សេវ លព្ភមានតា វុត្តា, ន ឱកាសវារស្សាតិ. តេនាហ – ‘‘អាមន្តា…បេ… សិយា’’តិ.
តេនេវាតិ បវត្តេ ចិត្តក្ខណវសេន តិណ្ណំ អទ្ធានំ លាភតោ ឯវ, អញ្ញថា ចុតិបដិសន្ធិក្ខណេ រូបក្ខន្ធបរិជាននស្ស អភាវា ‘‘យោ រូបក្ខន្ធំ បរិជានាតិ, សោ វេទនាក្ខន្ធំ បរិជានាតី’’តិ ឯត្ថ ‘‘នត្ថី’’តិ វិស្សជ្ជនេន ភវិតព្ពំ សិយា, ‘‘អាមន្តា’’តិ ច កតន្តិ. សន្និដ្ឋានសំសយបទសង្គហិតានំ បរិញ្ញានំ បវត្តេ ចិត្តក្ខណេ ឯវ លាភំ ទស្សេន្តោ ‘‘លោកុត្តរមគ្គក្ខណស្មិញ្ហី’’តិអាទិមាហ. ន បរិជានាតីតិ បញ្ហេ បុថុជ្ជនំ សន្ធាយ អាមន្តាតិ វុត្តន្តិ ឥទំ បុថុជ្ជនស្ស សព្ពថា បរិញ្ញាកិច្ចស្ស អភាវតោ វុត្តំ. ‘‘អរហា រូបក្ខន្ធំ ន បរិជានាតិ នោ ច វេទនាក្ខន្ធំ ន បរិជានិត្ថ, អគ្គមគ្គសមង្គិញ្ច អរហន្តញ្ច ឋបេត្វា អវសេសា បុគ្គលា រូបក្ខន្ធញ្ច ន បរិជានន្តិ វេទនាក្ខន្ធញ្ច ន បរិជានិត្ថា’’តិ បន វចនេន ‘‘អគ្គមគ្គសមង្គិំ ឋបេត្វា អញ្ញោ កោចិ បរិជានាតី’’តិ វត្តព្ពោ នត្ថីតិ ទស្សិតំ ហោតិ, តេន តទវសេសបុគ្គលេ សន្ធាយ ‘‘អាមន្តា’’តិ វុត្តន្តិ វិញ្ញាយតីតិ.
បរិញ្ញាវារវណ្ណនា និដ្ឋិតា.
ខន្ធយមកវណ្ណនា និដ្ឋិតា.