៣. តតិយនយោ អសង្គហិតេនសង្គហិតបទវណ្ណនា

១៧៩. អសង្គហិតេនសង្គហិតបទនិទ្ទេសេ រូបក្ខន្ធេន ខន្ធសង្គហេន អសង្គហិតេសុ វេទនាទីនំ តិណ្ណំ ខន្ធានំ និព្ពានស្ស ច សុខុមរូបេន សហ អាយតនធាតុសភាគត្តេ សតិបិ ន សុខុមរូបមេវ រូបក្ខន្ធោតិ រូបក្ខន្ធេន អាយតនធាតុសភាគត្តំ នត្ថិ, តស្មា ន តេន តានិ អាយតនធាតុសង្គហេហិ សង្គហិតានិ. ន កេវលំ សង្គហិតានេវ, អសង្គហិតានិបិ តេន តានិ តេហិ សង្គហេហិ ន ហោន្តេវ តទេកទេសេន សុខុមរូបេន អាយតនធាតុសភាគត្តា, សង្គហិតាភាវោ ឯវ បន ឥធាធិប្បេតោ, វិញ្ញាណក្ខន្ធចក្ខាយតនាទីហិ បន អសង្គហិតា ន តេ តេហិ កថញ្ចិ សម្មិស្សាតិ សព្ពថា តេ តេហិ ន សង្គហិតា. ទុក្ខសច្ចាទីហិ ច បញ្ចក្ខន្ធសមុទាយភូតេហិ ខន្ធសង្គហេន អសង្គហិតំ និព្ពានំ រូបក្ខន្ធេន វិយ អាយតនធាតុសង្គហេហិ សង្គហិតំ តេហិ ន ហោតិ, តស្មា សង្គាហកត្តាភាវតោ ឯវ ឯវរូបានំ អសង្គាហកភាវេន អគ្គហណំ វេទិតព្ពំ, សនិព្ពានបញ្ចក្ខន្ធសមុទាយភូតានំ បន អព្យាកតធម្មាទីនំ អសង្គាហកត្តាភាវតោវ. ន ហិ តំ កញ្ចិ អត្ថិ, យស្ស តេ ខន្ធសង្គហេន អសង្គាហកា សិយុំ, ន ច អត្តនោ ឯកទេសោ អត្តេកទេសសភាគោ ច អត្តនា អសង្គហិតោ ហោតីតិ អត្តនា អសង្គហិតសង្គាហកត្តា បន វេទនាក្ខន្ធាទីនំ គហណំ កតន្តិ.

យំ បន អដ្ឋកថាយំ វុត្តំ ‘‘យេ ធម្មាយតនេន សង្គហិតា’’តិ, តំ ន សក្កា វត្តុំ. ធម្មាយតនេន ហិ ន កោចិ ធម្មោ កេនចិ សង្គហេន សង្គហិតោ អត្ថិ វិសភាគក្ខន្ធនិព្ពានសមុទាយត្តា, ខន្ធសង្គហេន សយមេវ អត្តនោ សង្គាហកំ ន ហោតីតិ អាយតនធាតុសង្គហេហិ ច សង្គាហកត្តាភាវតោតិ ទស្សិតោយំ នយោតិ ឯតស្ស ធម្មាយតនគណនេន គណិតាតិ អត្ថោ. យានិ…បេ… គហិតានីតិ ឯតេន វិញ្ញាណសម្មិស្សំ ធម្មាយតនេកទេសំ ទីបេន្តានិ ឥទ្ធិបាទាទិបទានិ, ឱឡារិករូបសម្មិស្សំ ទីបេន្តានិ រូបក្ខន្ធាទិបទានិ, សព្ពេន សព្ពំ ធម្មាយតនំ អទីបេន្តានិ វិញ្ញាណក្ខន្ធចក្ខាយតនាទិបទានិ, សកលធម្មាយតនទីបកានិ ធម្មាយតនាទិបទានិ ច វជ្ជេត្វា ធម្មាយតនេកទេសំ អញ្ញាយតនេន អសម្មិស្សំ ទីបេន្តានិ គហិតានីតិ ទស្សេតិ.

តតិយនយអសង្គហិតេនសង្គហិតបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.