អកុសលវិបាកវណ្ណនា

យថា អតិឥដ្ឋេ ឥដ្ឋមជ្ឈត្តេ ច អារម្មណេ វេទនាភេទសម្ភវតោ កុសលវិបាកមនោវិញ្ញាណធាតុ ទុវិធា ហោតិ សោមនស្សសហគតា, ឧបេក្ខាសហគតាតិ, ឯវំ អតិអនិដ្ឋេ អនិដ្ឋមជ្ឈត្តេ ច អារម្មណេ វេទនាភេទោ នត្ថីតិ អកុសលវិបាកមនោវិញ្ញាណធាតុ ឯកវិធាវាតិ ‘‘សត្តាកុសលវិបាកានី’’តិ វុត្តំ. សតិ ហិ តត្ថ វេទនាភេទេ អតិអនិដ្ឋេ ទោមនស្សេន ភវិតព្ពំ, ន ច បដិឃេន វិនា ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតីតិ. កាយវិញ្ញាណស្ស ទុក្ខសហគតា កុសលវិបាកេ វុត្តវិបរិយាយេន វេទិតព្ពា. ឯត្ថ ច អកុសលវិបាកេសុ លព្ភមានទុក្ខំ វិយ នាតិកដុកាបិ ឧបេក្ខា ឯកន្តនិហីនស្ស អកុសលស្ស វិបាកភាវតោ ទុក្ខសភាវត្តា ហីនា ឯវ. ន ហិ អកុសលស្ស វិបាកោ អទុក្ខោ ហោតិ, ឧបេក្ខាភាវោ បនស្ស ពលវតា ពាធិយមានស្ស បដិបហរិតុំ អសក្កោន្តស្ស ទុព្ពលបុរិសស្ស តេន ករិយមានពាធស្ស ឧបេក្ខនា វិយាតិ ទដ្ឋព្ពំ. ឥមានិ…បេ… ចិត្តានីតិ ឥមានិ សត្ត ឯកេកស្ស អកុសលស្ស វិបាកចិត្តានិ, ន បន កុសលវិបាកេ វិយ តិហេតុកាទិបុញ្ញវិសេសេន. ឧទ្ធច្ចសហគតស្សបិ ហិ បវត្តិយំ សត្តេវ វិបាកា លព្ភន្តិ. កស្មា បនេត្ថ យថា កុសលវិបាកំ សហេតុកម្បិ ឧទ្ធដំ, ន ឯវំ អកុសលវិបាកន្តិ? ហេតូនំ អសម្ភវតោ. លោភាទីនញ្ហិ ឯកន្តសាវជ្ជតាយ អយោនិសោមនសិការហេតុកានំ នត្ថិ វិបាកភាវោ, អលោភាទីនម្បិ ឯកន្តមនវជ្ជសភាវានំ វា ការណស្ស តព្ពិទូរតាយ នត្ថេវ អកុសលវិបាកភាវោ. ន ហិ អលោភាទីនំ បដិបក្ខលោភាទយោ តេ អភិនិប្ផាទេន្តិ, តស្មា ឥទំ សព្ពថា សហេតុប្បវត្តិយា អសម្ភវតោ អហេតុកមេវាតិ.

កម្មកម្មនិមិត្តគតិនិមិត្តេសូតិ ឯត្ថ អតីតភវេ អាយូហិតំ អបរាបរិយវេទនីយំ, ឧបបជ្ជវេទនីយំ វា កម្មំ កម្មំ នាម. កម្មករណកាលេ ចេតនាយ គហិតមារម្មណំ កម្មនិមិត្តំ នាម. ឧបបជ្ជិតព្ពភវបរិយាបន្នោ នរកាទីសុ អគ្គិជាលាទិវណ្ណោ គតិនិមិត្តំ នាម.

៥៤. ឥមេតិ អកុសលវិបាកា. តេសំ អនិដ្ឋានិដ្ឋមជ្ឈត្តវិសយេសុ បវត្តិវចនេន តព្ពិបរិយាយេន កុសលវិបាកានំ ឥដ្ឋឥដ្ឋមជ្ឈត្តវិសយេសុ បវត្តិ អត្ថតោ អាបន្នាតិ សា វិសុំ ន វុត្តា. សុខាទិត្តយយុត្តាតិ សុខសោមនស្សុបេក្ខាយុត្តា.

‘‘ឯវ’’ន្តិអាទិ យថាវុត្តវិបាកានំ និគមនំ.

អកុសលវិបាកវណ្ណនា និដ្ឋិតា.